(3628 S. K. m. 5, 6, 10) (7068 S. K. m. 8)
İSTEMİN ÖZETİ: Antalya Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli davacı polis memurunun 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8/5/a-1 maddesinde yer alan "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak" hükmü gereğince 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine ilişkin 13/02/2019 tarihli ve 2019/119-2 sayılı Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulu işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; ilgili mevzuat gereğince mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içinde bildirmekle yükümlü davacı polis memurunun 22/08/2017 tarihinde edindiği araca ilişkin beyannameyi hakkında suç örgütüne üye olma ve rüşvet suçlaması ile ilgili müfettiş tarafından soruşturma yürütülürken mal beyanında bulunmasının istenmesi üzerine 16/05/2018 tarihinde mal beyanıyla 07 MV. .. plakalı aracını bildirdiği, dolayısıyla süresi içerisinde bildirimde bulunmadığı açık olup disiplin soruşturma raporu ve ekleri ile sübuta erdiği ortaya konulan davacının "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak." fiile uyan 6078 sayılı Kanunun 8/5/a-1 maddesi uyarınca “Oniki Ay Uzun Süreli Durdurma” cezası ile tecziyesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine ulaşıldığı, davacı tarafından Mahkemeye sunulan 29/11/2019 tarihli ek beyan dilekçesi ile istinaf incelemesi sonucu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3.Ceza Dairesince verilen 07/11/2019 tarihli ve E.2019/755, K.2019/1954 sayılı karar ile Antalya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 19/12/2018 tarihli ve E.2018/131, K.2018/674 sayılı kararı ile görevi kötüye kullanma suçundan hakkında verilen mahkumiyet hükmünün kaldırıldığından bahisle hakkında idari yönden verilen kararların herhangi bir somut bir iddiaya dayanmadığını açıkça gösterdiğinden bahisle maruz kaldığı hukuka aykırı durumun mümkün olan en kısa zamanda neticelendirilmesi talep edilmişse de davacı tarafından bahsedilen "suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak" ve "görevi kötüye kullanmak" suçlarından hakkında yapılan yargılamaya ilişkin adli yargı kararının işbu dava konusu davacının "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak" fiili ile ilgili ve/veya bağlantılı olmadığı açık olduğundan davacının söz konusu talebi değerlendirilebilir nitelikte görülmediği gerekçesiyle Antalya 4. İdare Mahkemesi'nce verilen davanın reddine ilişkin 05/12/2019 tarih ve E:2019/321, K:2019/954 sayılı kararın, davacı vekili tarafından; davacının mal bildiriminde bulunmadığının idarece tespiti halinde bu hususun ihtar edilmesi gerekliliğinin bir idari usul olarak düzenlenmiş bulunduğu, bu usulün aynı zamanda suç işleme kastıyla hareket edip edilmediğinin açığa kavuşturulması bakımından da önem arz ettiği, dolayısıyla mal bildiriminde bulunulmadığı belirlendiğinde ilk olarak ihtarda bulunulması, ihtara rağmen otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunulmadığı takdirde şartları varsa disiplin cezası tesis edilmesi gerektiği, idarenin takdir yetkisinin bulunduğu durumlarda dahi işleminin mutlaka bir sebebe dayanması gerektiği, takdir yetkisinin takdir yetkisinin hukuka uygun kullanımında ölçülülük ilkesinin çerçevesinde kalınması gerektiği iddialarıyla istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Kararın hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü;
Dava; Antalya Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli davacı polis memurunun 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanunun 8/5/a-1 maddesinde yer alan "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak" hükmü gereğince 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine ilişkin 13/02/2019 tarihli ve 2019/119-2 sayılı Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulu işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
7068 sayılı Kanunun 8/5-a-1 maddesinde, "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak" fiili on iki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun "Bildirimlerin konusu" başlıklı 5. maddesinde; "Bu Kanun kapsamına giren görevlilerin kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan taşınmaz malları ile görevliye yapılan aylık net ödemenin, ödeme yapılmayan görevlilerin ise, 1 inci derece Devlet Memurlarına yapılan aylık net ödemenin beş katından fazla tutarındaki her biri için ayrı olmak üzere, para, hisse senetleri ve tahviller ile altın, mücevher ve diğer taşınır malları, hakları, alacakları ve gelirleriyle bunların kaynakları, borçları ve sebepleri mal bildiriminin konusunu teşkil eder." hükmüne; "Bildirimin zamanı" başlıklı 6. maddesinin 1.fıkrasının (d) bendinde ise; "Mal Bildirimlerinin; "Mal varlığında önemli bir değişiklik olduğunda bir ay içinde verilmesi zorunludur." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde ise; 6. maddede belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunmayana bildirimlerin verileceği mercilerce ihtarda bulunulacağı, ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmayana üç aya kadar hapis cezası verileceği, soruşturma ile ilgili olarak verilen süre zarfında mal bildiriminde bulunmayana üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verileceği kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, 15.11.1990 tarih ve 20696 Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mal Bildiriminde Bulunulması Hakkındaki Yönetmeliğin "Mal bildiriminin konusu" başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b-4) bendinde; "Mal bildiriminde bulunmakla yükümlü olanların kendilerine, eşlerine ve velayetleri altındaki çocuklarına ait bulunan; kendilerine aylık ödenenler, net aylık tutarının beş katından; aylık ödenmeyenler ise Genel İdare Hizmetleri sınıfında birinci derecenin birinci kademesindeki şube müdürüne ödenen net aylığın beş katından fazla değer ve tutarındaki her türlü kara, deniz ve hava taşıt araçları, traktör, biçer-döver, harman makinası ve diğer ziraat makinaları, inşaat ve iş makinaları, hayvanlar, koleksiyon ve ev eşyaları ile diğer taşınır mallar mal bildirimine konu teşkil eder", "Ek mal bildirimi" başlıklı 10. maddesinde; "Mal bildirimi bulunmakla yükümlü bulunanlar, eşleri velayeti altındaki çocukları ve kendilerinin şahsi mal varlıklarında önemli bir değişiklik olduğunda, değişikliği izleyen bir ay içinde yeni edindikleri mal, hak, gelir, alacak ve borçlara münhasır olmak üzere ek mal bildirimi vermek zorundadırlar. 8 inci maddede gösterilen mahiyet ve miktardaki malın iktisabı ile hak, alacak veya gelir sağlanması veya borçlanılması, mal varlığında önemli değişiklik sayılır.", 17. maddesinde de, "Bu Yönetmelikte belirtilen süreler içinde mal bildiriminde bulunmayanlara, bildirimin verileceği mercilerce yazılı olarak ihtarda bulunulur. Bu ihtar, ilgilisine Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ olunur. İhtarın kendisine tebliğinden itibaren bir ay içinde bildirimde bulunmayanlar hakkında gerekli işlem yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur. Müfettiş ve muhakkikler de, soruşturma ile ilgili olarak verdikleri süre zarfında mal bildiriminde bulunmayan hakkında yetkili Cumhuriyet başsavcısına suç duyurusunda bulunurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; Antalya Emniyet Müdürlüğü kadrosunda görevli davacı polis memuru hakkında "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak (7068 sayılı Kanun 8/5/a-1)" eylemini işlediğinden bahisle hakkında yapılan soruşturma sonucu hazırlanan 21/11/2019 tarihli ve 77377348-95217(32392)(832).473 sayılı Disiplin Soruşturma Raporuna istinaden Antalya Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunca davacının "(...) 16.05.2018 tarihinde vermiş olduğu Mal Bildirim Beyannamesinde 07MVA77 plakalı aracı 22.08.2017 tarihinde edindiği Antalya Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün gönderdiği yazıdan anlaşıldığı, bu araçla ilgili daha önce edindiği tarihte mal bildiriminde bulunmadığının Personel Daire Başkanlığının gönderdiği yazıdan anlaşıldığı, bu konuyla ilgili alınan beyanında; 07MVA77 plaka sayılı kendi adına 2017 yılı 8. ayında satın aldığını, bu araçla ilgili mal bildiriminde bulunduğunu hatırladığını beyan ettiği, Polis Memuru ..... ...... ......'IN 22.08.2017 tarihinde edindiği 07MVA77 plaka sayılı araçla ilgili zamanında mal bildiriminde bulunmadığının değerlendirildiği (....) gerekçesi ile isnat edilen "Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak." fiilinin sübuta erdiğinden bahisle Antalya Valiliği İl Disiplin Kurulunun 13/02/2019 tarihli ve 2019/119-2 sayılı kararı ile 12 ay uzun süreli durdurma cezası ile tecziyesine karar verilmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, mal bildiriminde bulunulmadığının idarece tespiti halinde bu hususun davacıya ihtar edilmesi gerekliliğinin bir idari usul olarak düzenlenmiş bulunduğu görülmektedir. Bu usul, aynı zamanda davacının suç işleme kastıyla hareket edip etmediğinin açığa kavuşturulması bakımından da önem arz etmektedir. Dolayısıyla, mal bildiriminde bulunmadığı belirlenen davacıya ilk olarak ihtarda bulunulması, ihtara rağmen otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmadığı takdirde şartları varsa disiplin cezası tesis edilmesi yoluna gidilmesi gerekmektedir. Nitekim Danıştay 5. Dairesi'nin 08.05.2019 tarih ve E: 2016/16532, K:2019/3408 sayılı kararı da bu yöndedir.
Olayda ise, davacının 22/08/2017 tarihinde edindiği 07 MV. .. plaka sayılı aracın alımına ilişkin mal bildiriminde bulunmadığının tespit edilmesi üzerine yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre kendisine ihtarda bulunularak mal bildiriminde bulunması için süre verilmeden disiplin cezası verildiği görülmektedir.
Bu durumda, Kanunda belirtilen sürelerde mal bildiriminde bulunmayan davacıya bildirimlerin verileceği mercice ihtarda bulunulması ve ihtarın kendisine tebliğinden itibaren otuz gün içinde mazeretsiz olarak bildirimde bulunmaması halinde ceza verilebileceğinden, belirtilen usule aykırı olarak tesis edildiği anlaşılan dava konusu işlemde hukuka uyarlık, aksi yöndeki istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45 inci maddesinin 4 üncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun KABULÜNE, başvuruya konu Antalya 4. İdare Mahkemesi'nin 05/12/2019 tarih ve E:2019/321, K:2019/954 sayılı kararının KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE, aşağıda dökümü gösterilen dava ve istinaf aşamalarına ilişkin toplam 520,40.-TL yargılama gideri ile yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.040,00.-TL vekalet ücretinin davalı idarece davacıya ödenmesine, artan posta ücretinin Mahkemesi'nce davacıya iadesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45 inci maddesinin 6 ncı fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 21.01.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)