(926 S. K. m. 14) (492 S. K. m. 13) (Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği m. 71)
İSTEMİN ÖZETİ: Kara Kuvvetleri Komutanlığına bağlı İzmir Maltepe Yerleşkesinde 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında aday/kursiyer statüsünde 27. Dönem Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) Eğitimi alan davacının, 02/08/2019 tarihinde eğitimine son verilerek, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile ödenmesi istemiyle açılan davada, muvazzaf subay adayı olan davacıdan alınan sağlık raporunun süresi dolduğundan bahisle yeniden sağlık raporu istenilmesi mesleğin niteliği gereği mümkün ise de 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun 14. maddesinde, muvazzaf subay adaylarının sağlık, disiplin, mükafat ve ceza işlemleri bakımından harp okulu öğrencilerinin intibak eğitiminde tabi olduğu kural ve müeyyidelerine tabi olduğu belirtilerek harp okulu öğrencilerine ilişkin düzenlemeye atıf yapıldığı, harp okulu öğrencilerine ilişkin düzenlemede de herhangi bir sebeple yapılan muayene sonucunda öğrencinin sağlık yeteneği, Hastalıklar Listesinin (A) ve (B) dilimlerine uyuyorsa ve bunların (1) ve (2) Numaralı Sınıflandırma veya Branş Belirleme Çizelgelerinde bulunan “TĞM./YZB.-ASB.ÇVŞ./ÜÇVŞ.” sütununda (+) işaretli uygun sınıflar veya branşlar varsa öğrencinin okuldan çıkarılmayacağı, bu sınıflardan veya branşlardan birinde yetiştirilmek üzere öğrenimine devam edeceğinin belirtildiği, bu sebeple, muvazzaf subay adayı olan davacının mevzuat gereği harp okulu öğrencilerine ilişkin düzenlemeye tabi olması gerektiğinden, sağlık raporları sonucunda "1 numaralı subay ve astsubay adayları değerlendirme sütununa göre muvazzaf subay olamaz, 2 numaralı subay ve astsubay adayları değerlendirme sütununa göre muvazzaf subay olur" şeklindeki değerlendirmeler neticesinde, uygun sınıflar veya branşlardan birinde yetiştirilmek üzere öğrenimine devam etmesi gerektiğinden bahisle dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, davacının dava konusu işlem sebebiyle yoksun kaldığı özlük haklarının iadesine, yoksul kaldığı parasal hakların 27/09/2019 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar veren İzmir 6. İdare Mahkemesi'nin 20/03/2020 gün ve E:2019/1125, K:2020/362 sayılı kararının; davacının Yönetmelikte aranan şartları taşımaması sebebiyle adaylığının sonlandırıldığı ve kursla ilişiğinin kesildiği, davacının sağlık raporuna göre elenme sebebiyle başka bir sınıfta görevlendirilmesinin mümkün olmadığının tespit edildiği, Mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu, 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesine göre genel bütçeli idarelerin mahkeme ve icra harçlarından muaf olması nedeniyle, yargılama giderleri kapsamında harç yönünden aleyhlerine hüküm kurulmasında da hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Mahkeme kararının usule ve yasaya uygun olduğu, istinaf isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
Dava, Kara Kuvvetleri Komutanlığına bağlı İzmir Maltepe Yerleşkesinde 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında aday/kursiyer statüsünde 27. Dönem Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma (SUTASAK) Eğitimi alan davacının, 02/08/2019 tarihinde eğitimine son verilerek, ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile ödenmesi istemiyle açılmıştır.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan şeklinde, "Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının sağlık yetenekleri" kenar başlıklı 71. maddesinde,
"(1) Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının muayeneleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır.
(2) Adaylarda diskromatopsi bulunmamalı, görmeleri her iki gözde ayrı ayrı tashihli veya tashihsiz tam olmalı ve bunlar ruh sağlığı ve hastalıkları açısından tam sağlam olmalıdır.
3) İkinci fıkradaki şartları taşıması koşuluyla; tanzim edilen raporlarda sağlam olanlar ile tespit edilen hastalığı Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinin “(1) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları Değerlendirme Sütunu”ndaki karşılığı (+) işareti olanlar ile düzeltmeyle her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla 3 diyoptriye (3 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizması olan adaylar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olur” kararı verilir. Söz konusu Çizelgenin “(2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları Değerlendirme Sütunu”ndaki karşılığı (+) olanlar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olur” kararı verilir. Subay ve astsubay adaylarından söz konusu Çizelgenin ilgili sütunundaki karşılığı (A) diliminde (-) işareti olanlar ile Hastalıklar Listesinin (B) ve (D) dilimlerinde olanlar hakkında “Muvazzaf/Sözleşmeli Subay veya Astsubay Olamaz” kararı verilir....." düzenlemesine yer verilmiştir.
Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesi'nin 6/3. bölümünde, "İlaç raporları hariç olmak üzere TSK, J.Gn.K.lığı ve S.G.K.lığı personeline yetkili sağlık kuruluşu sağlık kurullarından çeşitli nedenlerle verilen raporlar, personel aksini beyan etmediği sürece, raporun verilme amacına uygun olarak bir yıl süreyle geçerlidir. Rapor verildikten bir süre sonra personel, rahatsızlığını beyan etmesi veya bağlı bulunduğu birlik komutanlığının gerekli görmesi halinde, yetkili sağlık kuruluşlarına sevk edilebilir, sağlık durumlarının son halini gösteren yeni bir sağlık raporu düzenlenmesi istenebilir. Uzman erbaşların sözleşme yenileme raporları, alındığı tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerlidir. Ancak 3, 4 ve 5‘inci bölge ile Kıbrıs’a veya güvenlik nedeniyle ulaşım zorluğu çekilen bölgelere atananlar, buralarda görev yapanlar, atandıkları veya görev yaptıkları yerde yetkili sağlık kuruluşu bulunmaması veya hastanede yeterli sayıda uzman tabip olmaması durumunda, beş yıllık süre dolmamış olsa bile muayeneye gönderilebilir. Dış kaynaktan sözleşmeli erbaş/er, uzman erbaş, sözleşmeli/muvazzaf subay ve sözleşmeli/muvazzaf astsubay olarak alınacak adayların raporları alındığı tarihten itibaren bir yıl geçerlidir. Askeri öğrenci adaylarında ise her temin faaliyetinde yeniden sağlık kurulu raporu alınacaktır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Öte yandan, Türk Silahlı Kuvvetleri Dış Kaynaktan Muvazzaf Subay Alımı 2017 yılı Başvuru Kılavuzunun "1. Muvazzaf Subaylık Hakkında Bilgi" bölümünde de, dış kaynaktan muvazzaf subaylığa alınanların ve bunların bakmakla yükümlü oldukları kimselerin sağlık işlemlerinde Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin ve 211 sayılı TSK İç Hizmet Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Aynı Kılavuzun "2. Başvuru" başlıklı kısmının "b. Adaylarda Aranacak Nitelikler Nelerdir? " başlıklı bölümünde yer alan "(1) Genel Başvuru Şartları:" nın (4) numaralı bendinde, "(a) Fiziki Yeterlilik Testi ve Mülakat Sınavlarında başarılı olan adaylar, 11 Kasım 2016 tarihli ve 29885 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde” belirtilen, Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan Engelli Sağlık Kurulu Raporu Vermeye Yetkili Sağlık Kuruluşlarından yaptıkları Kuvvet ve sınıf tercihlerine istinaden "Muvazzaf Subay Olur", "Komando Olur", "Paraşütle Atlar", "SAT/SAS/1’inci Sınıf Dalgıç Olur" kararlı sağlık raporunu almak üzere hastaneye sevk edilecektir." düzenlemesi, kısmın, "(ç) Başvurunuz Hangi Durumlarda Geçersiz Sayılır?" başlıklı bölümünde, "Yanlış beyanda bulunanlar ile yukarıda sahip olunması gereken nitelikleri taşımadığı tespit edilenlerin (başarılı olup kursa katılsalar dahi) işlemleri durdurulacak ve iptal edilecektir." düzenlemesi, aynı Kılavuzun "3. Adayların Tabi Tutulacakları Seçim Aşamaları Nelerdir?" başlıklı kısmının "a. Seçim Aşaması Faaliyetleri Nelerdir? " başlıklı bölümünde, "(1) Kayıt Kabul, (2) Fiziki Kontrol, (3) Fiziki Yeterlilik Testi (Spor), (4) Kişilik Değerlendirme Testi, (5) Mülakat, (6) Genel Sağlık Muayenesi, (7) Arşiv Araştırması ve Güvenlik Soruşturması." düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden, Manisa Devlet Hastanesi'nce düzenlenen 09/10/2017 tarihli MUVAZZAF SUBAY OLUR" şeklindeki sağlık raporu ile 2017 yılı dış kaynaktan muvazzaf subay temini kapsamında Kara Kuvvetleri Komutanlığı'nda, topçu olarak muharip sınıfta aday/kursiyer olarak 04/01/2018 tarihinde yaptırdığı kesin kayıt ile 22/01/2018 tarihinde eğitim almaya başlayan davacının güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle 19/07/2018 tarihinde eğitimine son verilerek, ilişiğinin kesildiği, bilahare buna ilişkin işlemin Ankara 4. İdare Mahkemesi'nin 24/05/2019 tarihli E:2018/1726 sayılı kararıyla yürütmesinin durdurulması gereği aynı kapsamda muvazzaf subay adayı olarak yeniden eğitime alındıktan sonra Türk Silahlı Kuvvetleri Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı Personelinin Sağlık Muayene Yönergesine göre temin faaliyetleri için alınan 09/10/2017 günlü sağlık raporunun geçerlilik süresinin dolduğundan bahisle davalı idarece sevk edildiği İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce yapılan muayene sonucunda düzenlenen 17/07/2019 günlü sağlık kurulu raporunda "A/19F-1 EK D-1 MUVAZZAF SUBAY OLAMAZ, EK D-2 MUVAZZAF SUBAY OLUR" şeklinde tespitte bulunulduğu, bu rapora davacının yaptığı itiraz gereği yeniden sevkinin yapıldığı İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce yapılan muayene sonucunda düzenlenen 31/07/2019 günlü raporda da "MADDE 19-A-2 EK (D) - 1 MUVAZZAF SUBAY OLAMAZ, RK (D) - 2 MUVAZZAF SUBAY OLUR." tespitine dayanılarak ilk temin aşamasındaki sağlık şartlarını sağlamadığından bahisle davacının eğitimine son verilerek, ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesisi üzerine bakılan davanın açıldığı, diğer taraftan Ankara İdare Mahkemesi'nce E:2018/1726 sayılı dosyada 15/11/2019 günlü K:2019/2191 sayılı iptal kararının verildiği, bu karara Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde yapılan istinaf başvurusunun incelemesinin ise işbu karar tarihi itibarıyla sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle adaylığına son verilmesine ilişkin işlemin iptaline dair Mahkeme kararının davalı idare tarafından uygulanarak davacının yeniden eğitime alındığı, ancak temin faaliyetleri için aldığı ilk sağlık raporunun süresinin dolduğu dikkate alındığında, istihdam edilmek üzere alındığı muharip sınıfta sahip olması gereken sağlık yeteneğine mevcut durum itibarıyla haiz olmadığının sevkinin yapıldığı Hastanelerce düzenlenen sağlık raporları ile tespit edilen davacı hakkında, anılan Kılavuz hükümleri uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Dolayısıyla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davacının işlem nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü özlük ve mali haklarının hakediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile ödenmesi isteminin de reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulüyle, İzmir 6. İdare Mahkemesi'nin 20/03/2020 gün ve E:2019/1125, K:2020/362 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aşağıda dökümü yapılan toplam 319,75-TL dava yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 1.700,00-TL vekalet ücreti ile istinaf aşamasında davalı idarece yapılan ve aşağıda dökümü yapılan toplam 24,50-TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı idarenin harçtan muaf olması nedeniyle alınmayan 148,60-TL istinaf başvuru harcının davacıya tamamlattırılması için mahkemesince Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına, yatırılan posta gideri avansından artan miktarın Mahkemesince HMK'nın 333. maddesi uyarınca yatıranlara ilgisine göre iadesine, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'da temyiz yolu açık olmak üzere, 27/10/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)