İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 15. İdare Mahkemesinin 13/03/2020 gün ve E:2019/267, K:2020/516sayılı kararının istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
Dava, Afyonkarahisar Polis Meslek Eğitim Merkezinden mezun olan davacı tarafından, eğitim sonu girdiği mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince; davacının 28.12.2018 tarihinde girmiş olduğu sözlü sınavda, sınav Komisyonu tarafından kendi çektiği soruyu cevaplamasının istenildiği, davacının yönetmelikte belirlendiği şekilde, mesleki bilgi düzeyi bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade etme yeteneği ve muhakeme gücü, özgüveni ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, liyakati temsil kabiliyeti davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu şeklinde dört kriter yönünden ayrı ayrı değerlendirmeye tabi tutulduğu, her bir Komisyon üyesinin değerlendirmesinin aritmetik ortalamasının 70 puanın altında (50 puan)kalması nedeniyle davacının başarısız sayıldığı, Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan sözlü sınavın objektif kriterlere göre yapıldığı ve yapılan sözlü sınav işlemini kusurlandıracak hukuken geçerli herhangi bir somut bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş olup, davacı tarafından, sınavın objektif yapılmadığı, yargı kararı ile okula dönen öğrencilerin, bu kez mülakatta başarısız sayıldıkları ileri sürülerek idare mahkemesi kararının kaldırılması istenilmektedir.
Anayasanın 125. maddesinde öngörülen yargısal denetimin, şekli bir denetim olmadığı idarenin her türlü eylem ve işlemlerinin yargısal denetime açık olduğu hususu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 2. maddesinin (a) bendinde tanımını bulan iptal davalarında yasa koyucunun öngördüğü anlamda, gerek idari işlemler ve gerekse de idari eylemlerin, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden ayrı ayrı olarak idari yargı yerlerince denetlenmesi gerektiği artık genel kabul gören yasal bir ilkedir.
Yukarıda sayılan beş unsurdan birinin yargı yerlerince denetlenebilme kabiliyetinden yoksun bulunması, bırakılması veya eksikliği hali, Anayasamızın 2. maddesinde ifadesini bulan hukuk Devletinde, idari işlemlerden beklenen, idarenin her türlü işlem ve eylemlerinin hukuka uygun olduğu karinesini zedeleyeceği açıktır.
Bu itibarla, idare tarafından tesis edilirken, kuşkuya yer bırakmayacak şekile hukuka uygun davranıldığının idare edilene hissettirilmesi, bu sınırlar içinde açık, şeffaf ve yargısal denetime uygun bir tutum içinde olması gerektiği yine hukuk Devleti olmanın olmazsa olmaz bir kuralıdır.
Sözlü sınavların amacı, bir anlamda yazılı sınavda yeterli bulunan adayların bu yeterliliklerinin ayrıca sözlü olarak ölçülmesinin yanında bir de kendilerine duydukları öz güveni, ikna kabiliyetleri, inandırıcılıklarını, ifade yeteneklerini ve muhakeme güçlerini, liyakatlerini, temsil kabiliyetlerini, davranış ve tepkilerinin alınacakları mesleğe uygunluğunun belirlenmesi olduğunda kuşku yoktur.
O halde bütün bu özellikler belirlenirken idarelere bu konuda düşen yükümlülük, hukuk Devleti anlayışı içinde değerlendirilen adayın yukarıda sıralanan niteliklerinin, keyfilikten uzak, adayların idareye karşı güven duygularını pekiştiren, açık, şeffaf ve yargısal denetime uygun bir formda belirlenerek ona göre idari işlem tesis edilmesi görev ve sorumluluğudur.
Dava dosyasının incelenmesinden, Afyonkarahisar Polis Meslek Eğitim Merkezinden 100 puan üzerinden 98,507 not ortalaması ile mezun olan davacının mezuniyetinden sonra yapılan sözlü sınavda sorulan 143 numaralı sorunun ''Polis izinli olarak görev yaptığı mülki sınırların dışında bir suçla karşılaştığında ne yapmalıdır?' olduğu, sorulan soruya idarece düzenlenen cevap anahtarında ise cevabın; "Kendisinin ve bir başkasının can güvenliğini riske atmaksızın olaya müdahale eder ve derhal yetkili kolluk birimine haber verir" şeklinde net ve tek bir cevap içerdiği, yoruma açık bulunmadığı, dolayısıyla soruya verilen cevaba verilecek puanların da birbirine yakın takdir edilebileceği ancak, davacının verdiği cevabın tutanağa bağlanmaması sebebiyle mesleki bilgi düzeyi kriterine sınav komisyon üyelerince 40 üzerinden 20, 10 ve 15 gibi farklı puanlar takdir edildiği, başka bir deyişle verilen puanlar arasında iki katı tutarında farklılık bulunduğu, bu hali ile takdir yetkisinin objektif olarak kullanılmadığı kanaatine varılmış olup, davacının yapılan sözlü sınav sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan bu kararın, davacının sözlü sınavda başarılı olduğu yolunda bir sonuç doğurmaya yönelik olmayıp, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve puana göre davacı hakkında işlem tesis edilmesine yönelik olduğu açıktır.
Açıklanan nedenlerle; istinaf başvurusunun kabulü ile istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasına; dava konusu işlemin iptaline; mahkeme ve istinaf aşamalarında davacı tarafından yapılan ve aşağıda dökümü gösterilen toplam 543,45TL yargılama giderinin ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen2.590,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine; posta gideri avanslarından artan miktarın davacıya iadesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde Danıştaya temyiz yolu açık olmak üzere 19/11/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)