İSTEMİN ÖZETİ: ... plaka sayılı aracın maliki olan davacının, 10.12.2019 tarihinde trafik ekiplerince yapılan uygulamada çalışma izni/ruhsatı olmadan taşımacılık yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3- ( a ) maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men'ine ilişkin tesis edilen işlemin iptali istemiyle açtığı davada; dava konusu işlemin iptaline karar veren Samsun 3. İdare Mahkemesi'nin 22/09/2020 gün ve E:2019/717, K:2020/635 sayılı kararının; davalı idare vekili tarafından; ... plaka sayılı aracın 2018 yılı Mayıs ayı sonuna kadar geçerli Personel Servis Aracı Uygunluk Belgesinin olduğu, Trafik Tescil Şube Müdürlüğüne hitaben yazılan yazılarına istinaden ... plaka sayılı aracın Motorlu Araç Tescil Belgesine ‘Personel Servisi' ibaresinin işlendiği, ancak Özel Servis Aracı Uygunluk Belgesinin geçerlilik tarihinin 2018 yılı Mayıs ayı sonuna kadar olduğundan cezai müeyyidenin uygulandığı tarihte yok hükmünde sayılması gerektiği, ilgili kurumdan 2018 yılı Mayıs Ayı sonrasında tekrardan Özel Servis Aracı Uygunluk Belgesi alınmadığından 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2/3-a maddesi gereği işlem yapıldığı, denetim esnasında ... plaka sayılı araç sürücüsünün konu ile ilgili hiçbir geçerli belge ibraz edemediği ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, ... plaka sayılı aracın maliki olan davacının, 10.12.2019 tarihinde trafik ekiplerince yapılan uygulamada çalışma izni/ruhsatı olmadan taşımacılık yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Kanunu'nun Ek 2/3- ( a ) maddesi uyarınca aracın 60 gün süre ile trafikten men'ine ilişkin tesis edilen işlemin iptali istemine ilişkindir.
İdare Mahkemesi'nce; dava dosyasında mevcut belgelerin incelenmesinden, davacıya ait ... ticari hat plakalı aracın ruhsatında kullanım amacının "personel servisi - Ticari " kaydının bulunduğu ancak bu araç ile personel taşımacılığı amacı dışında öğrenci taşımacılığı yapıldığı, bu durumda, davacının, araç ruhsatında belirtilen faaliyet konusu olan personel taşımacılığı yapma konusunda izni bulunmakla beraber ... plakalı aracı ile öğrenci taşıdığının tespiti üzerine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-b fıkraları uyarınca işlem tesis edilmesi gerekirken, davacı fiilinin, herhangi bir izin ve ruhsat alınmaksızın yapılan korsan taşımacılık faaliyetleri için yaptırım öngören Ek 2/3. maddesi kapsamında değerlendirilerek aracın trafikten men edilmesine ilişkin 10.12.2019 tarihli işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek-2.maddesi'nin 3.bendinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. Bu fıkranın (a) bendine uymayanlara 5.010 Türk lirası, (b) bendine uymayanlara 2.018 Türk lirası, (c) bendine uymayanlara 1.002 Türk lirası idari para cezası verilir. Fiilin işlendiği tarihten itibaren geriye doğru bir yıl içinde tekerrürü hâlinde, bu fıkrada yer alan idari para cezaları iki kat olarak uygulanır. İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün süreyle trafikten menedilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
25.10.2017 tarih ve 30221 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Okul Servis Araçları Yönetmeliği'nin istisnaları düzenleyen "Taşıma yoluyla eğitime erişime ilişkin istisnalar başlıklı geçici 1.maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası Milli Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliği kapsamındaki servis faaliyetlerinde 30/6/2020 tarihine kadar uygulanmaz. Ancak bu taşımalarda kullanılacak taşıtlar için Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde öngörülen sigortaların yaptırılması zorunludur." düzenlemesine, maddede yollama yapılan "Taşımacının şartları ve yükümlülükleri" başlıklı 5.maddenin 4. fıkrasında,"(4) Belediye sınırları dışına/dışından yapılan okul servis hizmetleri için; yapılacak taşımanın şehirlerarası veya şehiriçi olmasına bağlı olarak taşımacı ayrıca Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca düzenlenmiş karayolu yolcu taşımacılığı yetki belgelerinden birine sahip olmalıdır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Öte yandan, Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Servis Araçları Yönetmeliği'nin düzenlenen C Plakalı Servis Araçları Çalışma Ruhsatı Ve Başvuru Koşul Ve Kuralları başlıklı 14.maddesinde ''Servis Araçları, Çalışma Ruhsatı (EK-6) almadan çalışamazlar.'' hükmüne yer verilmiş, anılan Yönetmeliğin 22.maddesinin 1.fıkrasında ''Özel servis araç işleticileri ‘Özel İzin Belgesi' olmadan İşletmecilik yapamazlar.'' hükmü mevcut olup, aynı maddenin 22.maddesinde ''Servis Aracı Özel izin belgeleri türleri şunlardır; a) Okul Servis Aracı Özel İzin Belgesi: Sadece öğrenci servis hizmeti veren (C) plakalı araçla öğrenci taşıyan araçlar için düzenlenir. b) Personel Servis Aracı Özel İzin Belgesi: Personel servisi hizmeti veren (C) plakalı servis araçları için düzenlenir'' hükmüne yer verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacıya ait ... plakalı aracın, davacının yönetiminde iken 10.12.2019 günü saat 08:40 sıralarında görevli polis memurlarınca durdurulduğu, yapılan kontrolde aracın "Kavak İlçe Merkezi içinde öğrenci taşıdığının" tespit edildiği, bu tespite dayanılarak ilgili belediyeden izin ve ruhsat alınmaksızın ticari amaçlı taşımacılık yapıldığından bahisle, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2. maddesinin 3. fıkrası uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 10.12.2019 tarihli işlemin tesis edilmesi üzerine istinaf incelemesine konu bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda davacı tarafından, ne işlem tesis edildiği tarihte davalı idare personeline ne de dava dosyasına, işlem tarihinde bulunan geçerli bir personel veya öğrenci servisi taşımacılığı özel izin belgesinin sunulamadığı açıktır. Davacı tarafından dava dilekçesinde büyükşehir belediyesi güzergah belgesinin taşımalı eğitimde aranmadığı iddiasında bulunulduğu ve buna ilişkin olarak dava dosyasına bila tarihli antetsiz ve başlıksız ilçe milli eğitim müdürü imzalı 55C9… plakalı aracın taşımalı eğitim kapsamında çalıştığına dair bir belge sunulduğu görülmektedir.
Bakılan davada, davacının var olduğunu iddia ettiği personel servis aracı özel izin belgesinin 06.02.2020 tarihli olduğu, bunun dışında dava konusu işlem tesis edildiği tarih olan 10.12.2019 tarihinde geçerli bir servis aracı özel izin belgesinin dava dosyasına sunulamadığı, kaldı ki davacının da bu tarihte izin belgesi bulunduğuna dair bir iddiasının da bulunmadığı, diğer taraftan dava dilekçesinde ileri sürülen öğrenci taşıması yaptığı ve bu taşımacılığın istisna kapsamında olduğu şeklindeki iddiaya ise yukarıda hükmüne yer verilen taşımalı eğitime dair yönetmelik maddesi kapsamında, taşımalı eğitim yapan araçların özel izin belgesinden bağışık tutulmadıkları, sadece Ulaştırma Bakanlığınca düzenlenmesi gereken karayolu taşımacılığı yetki belgesinden bağışık tutuldukları açıktır.
Diğer taraftan, davacıya ait ... ticari hat plakalı aracın ruhsatında kullanım amacının "personel servisi - Ticari" kaydının bulunması aracın gerekli izin belgelerini almadan taşımacılık faaliyetinde bulunması hak ve yetkilerini doğurmayacağı için geçerli bir yetki belgesinin bulunduğu kabulüne olanak vermeyeceği de açıktır.
Bu durumda davacının geçerli bir özen izin belgesi bulunmaksızın yapmış olduğu öğrenci servisi taşımacılığı nedeniyle tesis olunan dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki ilk derece mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun kabulüne, Samsun 3. İdare Mahkemesi'nin 22/09/2020 gün ve E:2019/717, K:2020/635 sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine, dava aşamasına ait 315,65-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücreti ile istinaf aşamasına ait 81,00-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, davalı idare harçtan muaf olduğu için istinaf başvuru aşamasında peşin alınmayan 148,60-TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsil edilmesi için karar kesinleştikten sonra ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı'na Mahkemesince müzekkere yazılmasına, artan posta giderinin karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, kararın tebliğini izleyen 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 02.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)