İSTEMİN ÖZETİ: Davayı reddeden Bursa 4. İdare Mahkemesinin 21/04/2021 gün ve E:2020/627, K:2021/344 sayılı kararının; davacı tarafından, istinaf yoluyla kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
DAVA SÜRECİ:
Davanın Konusu: 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 24/05/2018 tarih ve 7869-24 sayılı kararı ile davacı şirket adına verilen 1.208,229,00.-TL idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen 07/08/2020 tarihli, 20200807660w0000001 ana takip dosya numaralı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.
İstinaf Edilen Kararın Gerekçe Özeti: Mahkemece "Dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 24/05/2018 tarih ve 7869-24 sayılı yaptırım kararında, söz konusu fiilin 5607 sayılı Kanun'un 3. maddesinde sayılan kaçakçılık suçlarından biri olduğu belirtilmiş olup, idari para cezasına karşı açılan davanın nihayetinde istinaf mahkemesinin kararı ile reddedilmiş olduğu görülmekte olup, bu karara karşı yapılan temyiz talebinin Danıştay Dairesinde incelemesinin devam ettiği anlaşılmakta ise de idari para cezasına karşı dava açılmış olmasının, cezanın tahsili işlemlerini durdurmayacağı, idari para cezasının tahsiline dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan, davacının kanuni temsilcisinin 5607 sayılı Kanuna aykırılık suçlamasıyla açılan ceza davasının sonunda beraatine, ancak ulusal marker seviyesi geçersiz bulunan akaryakıtın bulundurulması ve kullanılması yasak olduğu gerekçesiyle müsaderesine karar verilmiş olması dava konusu ödeme emrine konu idari yaptırım kararını kaldırmadığından, bu durum da dava konusu ödeme emrini hukuka aykırı hale getirmeyeceğinden davacının bu iddiasına da itibar edilmediği" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından özetle; "İdari para cezasına konu fiille ilgili Yalova 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 01/02/2021 tarih ve E:2017/125, K:2021/50 sayılı karar ile beraat kararı verildiği, yaptırım kararı kesinleşmeden ödeme emri düzenlendiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu" öne sürülerek mahkeme kararının kaldırılması ile dava konusu işlemin iptali karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından; savunma verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
(İSTİNAF KARARI)
I) YASAL DAYANAK:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "istinaf" başlıklı (Değişik 6545 S.K./19. md.) 45. maddesinin; 4. fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması hâlinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir."; 6.fıkrasında ise, "Bölge idare mahkemelerinin 46 ncı maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir." hükümleri yer almaktadır.
II) İSTİNAF DEĞERLENDİRMESİ:
Bursa Bölge İdare Mahkemesi Üçüncü İdari Dava Dairesince; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü:
KARAR: Aşağıda gösterilen gerekçeyle hukuka uygun bulunmayan istinaf başvurusuna konu ilk derece mahkemesi kararı 2577 sayılı Kanun'un 45/4. fıkrası uyarınca kaldırılmak ve ilk derece mahkemesinin yerine geçilmek suretiyle işin esası hakkında yeniden karar verilmesi benimsenmiştir.
Maddi Olay:
Dosyanın incelenmesinden;
Yalova ili, Armutlu ilçesi, Gemlik Yolu Üzerinde 14 pafta 2800 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan, 06/07/2011 tarih ve BAY/939-82/29703 numaralı bayilik lisansı ile faaliyet gösteren akaryakıt şirketinde yapılan denetim sonucunda, şirketten alındığı belirtilen akaryakıtın ulusal marker seviyesinin geçersiz ve teknik düzenlemelere aykırı olduğu sebebiyle Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 24/05/2018 tarih ve 7869-24 sayılı kararı ile 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca davacı şirket adına 1.208,229,00.-TL idari para cezası verildiği,
Anılan para cezasının vadesinde ödenmediğinden bahisle, tahsili amacıyla 07/08/2020 tarihli, 20200807660w0000001 ana takip dosya numaralı ödeme emri düzenlendiği,
Bakılan davanın, söz konusu ödeme emrinin iptali istemiyle açıldığı; anlaşılmıştır.
İlgili Mevzuat:
13.03.2005 tarihli ve 25754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair 5307 sayılı Kanun'un "idari para cezaları" başlıklı 16.maddesinde; " ( ... ) Bu Kanun kapsamında verilen idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Süresinde ödenmeyen idari para cezaları 21/07/1953 tarihli 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümleri gereğince tahsil edilmek üzere ilgili vergi dairesine gönderilir. Bu Kanun kapsamında verilen idari para cezalarına karşı yargı yoluna başvurulması, ilgili vergi dairesine idari para cezasına ilişkin banka teminat mektubu verilmesi durumu hariç tahsil işlemlerini durdurmaz. Teminat mektubunun miktarı, türü, hangi şartlarda paraya çevrileceği ve diğer hususlar kurumca yapılacak düzenlemeler ile belirlenir. ( ... )" hükmü yer almıştır.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 1.maddesinde; devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları hakkında bu kanun hükümlerinin tatbik olunacağı; 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere, 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir "Ödeme emri" ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan sahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde dava açabileceği; hükme bağlanmıştır.
İstinaf Gerekçesi:
6183 sayılı Kanun hükümlerine göre bir amme alacağının tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenebilmesi için ortada tahsili gereken ve vadesinde ödenmemiş bir alacağın bulunması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta; 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin 3 numaralı alt bendi uyarınca davacıya 1.208.229-TL idari para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 24/05/2018 tarih ve 7869-24 sayılı işlemini iptal eden Ankara 8.İdare Mahkemesinin 28.06.2019 gün ve E:2018/1817, K:2019/1392 sayılı kararını kaldırmak suretiyle -davayı reddeden- Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 05/03/2020 tarih ve E:2019/3603, K:2020/475 sayılı kararının Danıştay Onüçüncü Dairesinin 02.06.2021 gün ve E:2020/2071, K:2021/2039 sayılı kararı ile bozulduğu, bozma kararına uyan Ankara Bölge İdare Mahkemesi 8. İdari Dava Dairesinin 09.09.2021 gün ve E:2021/1156, K:2021/1207 sayılı kararı ile bozma kararında yer verilen gerekçeyle tahakkuk işlemini iptal eden Ankara 8.İdare Mahkemesinin 28.06.2019 gün ve E:2018/1817, K:2019/1392 sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddedildiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; dayanağı tahakkuk işleminin mahkemece iptal edilmesiyle halen kamu alacağı niteliği kalmayan para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk; aksi yönde davayı reddeden ilk derece mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.
SONUÇ: Yukarıdaki değerlendirmeyle;
Davacının istinaf başvurusunun KABÜLÜ ile;
Bursa 4. İdare Mahkemesinin 21/04/2021 gün ve E:2020/627, K:2021/344 sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Dava konusu işlemin İPTALİNE,
Dava ve istinaf aşamalarına ait olup aşağıda dökümü yapılan toplam 1.121,90-TL yargılama gideri ile Dairemizce karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00 TL vekalet ücretinin davalı idarece davacıya verilmesine,
Posta gideri avanslarından kalırsa artan miktarların hükmün kesinleşmesinden sonra mahkemesince istinaf başvurusunda bulunana iadesine,
Uyuşmazlık miktarı itibarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46 ncı maddesinde sayılan davalardan olması nedeniyle bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Danıştay'a temyiz yoluna başvurulabileceğinin taraflara hatırlatılmasına,
Temyiz süresi geçtikten veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesinde belirlenen kanun yolları tükendikten sonra dava dosyasının ait olduğu mahkemeye gönderilmesine, 08.02.2022 gününde oy birliğiyle karar verildi. (¤¤)