İSTEMİN ÖZETİ: Davacının, kendisine ait .. … plakalı aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Ünye Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin 14.02.2020 tarih, 070 sayılı işleminin iptali istemiyle açtığı davada; davanın reddine karar veren Ordu 1. İdare Mahkemesi'nin 26/11/2020 gün ve E:2020/354, K:2020/1494 sayılı kararının; davacı vekili tarafından; müvekkiline ait bulunan 52 .. … plakalı aracın şirket çalışanlarının işyerine ücretsiz olarak getirilip götürülmesi sırasında kullanılan şirket adına tescilli servis aracının bulunduğu, müvekkiline ait bulunan aracın ticari amaçla ve gelir elde etmek amacıyla kullanılmadığı, bu nedenle davaya konu işlemin dayanağı maddenin ancak korsan ticari taşımacılık yapan kişilere ve araçlara ilişkin olması, buna karşın müvekkil şirketin kullanımının bu kapsamda olmadığının belirgin olması karşısında dava konusu işlemin haksız ve hukuka aykırı bulunduğunun aşikar olduğu, idari yargıda resen araştırma ilkesinin geçerli olduğu, mahkemenin, personel servis taşımacılığı yapmak hususunda araca ilişkin çalışma izin belgesi mevcut olduğu halde işlem tesis edildiği yolunda herhangi bir iddiada da bulunulmadığına dair gerekçesinin de tamamen haksız ve hukuka aykırı bulunduğu, dosya kapsamına sunulan araç ruhsat fotokopisinde aracın yolcu nakli için kullanılacağının açıkça belirtildiği ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, davacının, kendisine ait 52 .. … plakalı aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin Ünye Trafik Denetleme Büro Amirliği'nin 14.02.2020 tarih, 070 sayılı işleminin iptali istemine ilişkindir.
İdare Mahkemesi'nce; Ordu Büyükşehir Belediyesi Servis Araçları Hizmet Yönetmeliği hükümleri uyarınca Ordu Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde (S) plakalı araçlar veya belediye tarafından özel güzergah izin belgesi verilen araçlar ile servis taşımacılığı yapılabileceği, servis aracı çalışma ruhsat belgesi alan işleticilerin şehir içerisinde belirlenen caddelere giriş yapabilmek için güzergâh izin belgesi almak zorunda oldukları, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden; davalı idare personellerince yapılan denetimde bu hususta düzenlenmiş herhangi bir yetki belgesi olmaksızın personel servis taşımacılığı yapıldığı tespit edilerek tutanak düzenlendiği, araçla personel servis taşımacılığı faaliyetinde bulunulduğunun araç içerisinde yer alan yolcuların beyan ve imzalarını havi ek tutanak ile de tevsik edildiği, dosya kapsamında uyuşmazlık konusu araç ile personel servis taşımacılığı yapılması hususunda ilgili idare ya da idarelerce düzenlenmiş herhangi bir yetki belgesi olmadığı gibi davacı yanca personel servis taşımacılığı yapmak hususunda araca ilişkin çalışma izin belgesi mevcut olduğu halde işlem tesis edildiği yolunda herhangi bir iddiada da bulunulmadığı anlaşıldığından; personel servis taşımacılığı yapmak hususunda yetki belgesi olmaksızın faaliyette bulunulduğu açık olan davacıya ait aracın 2918 sayılı Yasa'nın Ek-2/3-a.maddesi uyarınca 60 gün süre ile faaliyetten men edilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Araçların tescil edildikleri amacın dışında kullanılması" başlıklı Ek 2. maddesinde; " ...10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında ilgili belediyeden;
a) Çalışma izni/ruhsatı almadan,
b) Alınan izin/ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında,
c) Alınan izin/ruhsatta belirtilen çalışma bölgesi/güzergâh dışında,
belediye sınırları dâhilinde yolcu taşımak yasaktır. ( ... )
İşleteni veya sahibi, sürücüsünün kendisi olup olmadığına bakılmaksızın aracın bu maddenin üçüncü fıkrasına aykırı olarak kullanılmaması hususunda gerekli tedbirleri almak ve denetimini yapmakla yükümlüdür. Araç, bu maddenin üçüncü fıkrasının;
a) (a) bendinin ihlali hâlinde altmış gün,
b) (b) bendinin ihlali hâlinde otuz gün,
c) (c) bendinin ihlali hâlinde ise on beş gün
süreyle trafikten menedilir..." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinde; Personel servis aracı; "Herhangi bir kamu kurum ve kuruluşu veya özel veya tüzel kişilerin personelini bir akit karşılığı taşıyan şahıs veya şirketlere ait minibüs ve otobüs türündeki ticari araçlardır. Kamu kurum ve kuruluşları ile özel ve tüzel kişilere ait araçların kendi personelini veya yolcusunu taşıma işi bu tanımın kapsamına girmez." şeklinde tanımlanmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilmesi için gerekli izin ve belgeler olmadan ticari amaçla servis taşımacılığının yapılması gerekmekte olup, kendi personelini veya yolcusunu kendi aracıyla taşıma işinin personel servisi kapsamında bir ticari taşıma olmaması nedeniyle, kendi personelini veya yolcusunu kendi aracı ile taşıyan gerçek ve tüzel kişilere 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3. maddesi uyarınca işlem tesis edilebilmesi mümkün değildir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, sahibi olduğu 52 .. … plakalı aracın, 14/02/2020 tarihinde 18:50 civarında Ünye Trafik Denetleme Büro Amirliği ekiplerince durdurularak yapılan kontrollerinde Ünye madencilik şirketine personel taşımacılığında kullanıldığı, çalışma izni/ruhsatı almadan faaliyet gösterildiği gerekçesiyle, 2918 sayılı Kanun'un Ek-2.maddesinin 3-a bendi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin 14.02.2020 gün ve 070 sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
Olayda, 52 .. … plaka sayılı aracın davacı şirket adına kayıtlı olduğu, yapılan denetim sonucunda düzenlenen 11/03/2020 tarihli tutanakta şirket personeli dışında ücret karşılığı yolcu taşındığına ilişkin bir tespite yer verilmediği, dolayısıyla trafikten yasaklanan araçla, davacı şirketin kendi personelini taşıdığı görülmektedir.
Yukarıda yer verildiği üzere, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin 3. fıkrasının düzenlenme amacının izinsiz ticari amaçlı yolcu taşımacılığını engellemek olması, ancak; uyuşmazlıkta davacı şirketin, kendi adına kayıtlı aracıyla kendi şirket personelini taşımakta olduğunun sabit olması karşısında, davacı şirketin, Yasanın 3. maddesinde düzenlenen "personel servis aracı" tanımı kapsamında bulunmayan aracıyla kendi personelini taşıması eyleminin 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasası'nın Ek 2/3-a maddesi kapsamında bulunmadığı kanaatiyle, aracın trafikten yasaklanmasına dair işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurusunun KABULÜNE, Ordu 1. İdare Mahkemesi'nin 26/11/2020 gün ve E:2020/354, K:2020/1494 sayılı kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava aşamasına ait 536,50-TL yargılama gideri ve istinaf başvuru aşamasına ait 241,60-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, artan posta giderinin karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine, kararın tebliğini izleyen 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 31.01.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.(¤¤)