İSTEMİN ÖZETİ: Ankara 15. İdare Mahkemesince verilen 16/12/2020 gün ve E:2020/895, K:2020/1827 sayılı kararının istinafen incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesince 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanunla değişik 45. maddesi uyarınca dosya incelenerek gereği görüşüldü:
Dava; davalı idare bünyesinde vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan ve yeterlik sınavının yazılı kısmında başarılı olan davacı tarafından, 17.12.2019 tarihinde katıldığı yeterlik sözlü sınav sonucuna göre yeterlik sınavından başarısız sayılmasına ilişkin işlem ile bu işleme yaptığı itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İdare mahkemesince, sözlü sınavda değerlendirme yapan kurul üyelerinin isimlerine yer verilmediği, davacı hakkında kimin değerlendirme yaptığının anlaşılamadığı, ayrıca komisyon üyeleri tarafından ayrı ayrı değerlendirme tutanağı düzenlenmediği, bu anlamda dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olup, davalı idarece sözlü sınavın usulüne uygun olarak gerçekleştirildiği ileri sürülerek idare mahkemesi kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istenilmektedir.
İşlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Vergi Denetim Kurulu Yönetmeliğinin "Yeterlik sınav notlarının değerlendirilmesi" başlıklı 33. maddesinde; " (1) Yeterlik sınavı önce yazılı, sonra da sözlü olarak yapılır. Yazılı sınavı kazanamayanlar sözlü sınava giremezler.
(2) Yazılı ve sözlü sınav ayrı ayrı olmak üzere 100 tam puan üzerinden değerlendirilir.
(3) Yazılı sınavdan başarılı sayılmak için sınav gruplarının her birinden alınan notların 50’den, notlar ortalamasının da 65’den aşağı olmaması gerekir.
(4) Sözlü sınavda Sınav Kurulu başkan ve üyelerinin her biri tarafından ayrı ayrı verilen puanların aritmetik ortalaması sözlü sınav notunu oluşturur.
(5) Yazılı ve sözlü sınav notlarının aritmetik ortalaması yeterlik sınav notunu teşkil eder.
(6) Yeterlik sınavında başarılı sayılmak için giriş sınavında alınan puanın %30’u ile yeterlik sınav notunun %70’inin toplamının 100 puan üzerinden en az 65 olması şarttır.
Sözlü sınav, Vergi Müfettiş Yardımcısının;
a) Yeterlik yazılı sınav konularına ilişkin sorulacak sorulara verdiği cevapların (%50),
b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücünün (%10),
c) Liyakati, temsil kabiliyeti, bilgi düzeyi, davranış ve tepkilerinin mesleğe veya göreve uygunluğunun (%10),
ç) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığının (%10),
d) Genel yetenek ve genel kültürünün (%10),
e) Bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığının (%10),
değerlendirilmesi suretiyle yapılır." hükmüne yer verilmiştir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin, "Tanımlar" başlıklı 3. maddesinin (ğ) bendinde; sınav kurulunun bakan onayı ile başkan veya başkan yardımcılarından birinin başkanlığında vergi müfettiş yardımcılığında geçen süreler dahil en az sekiz yıl vergi müfettişi olarak görev yapanlar arasından seçilecek en az beş asıl ve iki yedek üyeden oluşan giriş ve yeterlik sınavlarını yapan kurul olduğu belirtilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare bünyesinde vergi müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacının yeterlik sınavının yazılı aşamasında başarılı olması üzerine, sözlü sınavına katıldığı, 26,750 puan aldığı, yazılı sınav ve sözlü sınav notu dikkate alınarak yeterlik sınav puanının hesaplandığı; giriş sınavında aldığı puan da dikkate alınarak belirlenen notun başarılı sayılabilmek için gerekli notun altında kalması nedeniyle başarısız sayıldığı, davacının bu işleme yaptığı itirazın ise reddine karar verildiği ve görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin, diğer tüm idari işlemlerin yargısal denetiminde olduğu gibi yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden yargısal denetiminin yapılması esastır. İdari işlemin yetki, şekil gibi salt usule ilişkin unsurları ile sınırlı olarak yapılacak bir yargısal denetim, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyecektir.
Bu itibarla, davacının girdiği sözlü sınav öncesinde, sınav komisyonunca sınavda sorulacak soruların önceden hazırlanması ve tutanağa bağlanması, her adaya sorulan soruların kayda geçirilmesi ve sorulan sorulara adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi, böylece sözlü sınavın nesnel olarak yapılması ve yargısal denetimin tüm unsurlarıyla gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır. Sözlü sınavda adayların verdiği cevapların, sınavın gerçekleştirildiği mevzuatta farklı bir düzenleme bulunmaması halinde tutanağa geçirilmesi yönünde bir zorunluluk bulunmadığı kabul edilmektedir.
Olayda, her ne kadar sözlü sınavda davacıya yöneltilen sorular önceden hazırlanmış, davacıya hangi sorunun yöneltildiği tutanağa bağlanmış ve ayrı ayrı not takdir edilmiş ise de; sözlü sınav tutanağında, "Sınav Kurulu" ibaresinin altına paraf atılmak suretiyle puanlama yapıldığı, tutanağı paraflayan kişilerin kimler olduğu, dolayısıyla sınavın yetkili sınav kurulunca yapılıp yapılmadığı ve hangi komisyon üyesinin hangi notu takdir ettiği hususunun sınav tutanağından anlaşılamadığı görülmektedir.
Bu durumda, sözlü sınavı gerçekleştiren komisyonun yetkili merci tarafından oluşturulan sınav komisyonu olup olmadığı hususu ile hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiği hususunu ortaya koyacak ve sağlıklı bir hukuki denetim yapılmasına olanak sağlayacak şekilde düzenlenmeyen sözlü sınav tutanağına dayanılarak davacının sözlü sınavda ve buna bağlı olarak yeterlik sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemde ve bu işleme yapılan itirazın reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Buna göre; dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından istinafa konu idare mahkemesi kararı iptale yönelik sonucu itibariyle isabetli bulunmuştur.
Öte yandan dairemizin bu kararı davacının başarılı sayılması gerektiği anlamına gelmemekte olup; davalı idarece usulüne uygun olarak yapılacak sözlü sınav dikkate alınarak davacının başarı durumunun tekrar değerlendirileceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle; istinafa konu idare mahkemesi kararının kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan gerekçeyle reddine, istinaf aşamasında yapılan 24,00 TL yargılama giderinin başvuruda bulunan üzerinde bırakılmasına; posta gideri avansından artan miktarın gideri tarafa iadesine 31.03.2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi. (¤¤)