İSTEMİN ÖZETİ: Amasya ili, Merkez ilçesi, Akbilek Mahallesi, Niyazi Akı Caddesi, No:9 adresinde faaliyet gösteren "Şehzade Erkek Konuk Evi" unvanlı davacı şirkete ait işyerinde, izinsiz öğrenci yurdu ve barınma faaliyetinde bulunulduğundan bahisle davacı adına 51.168,00-TL idari para cezası tahakkuk ettirilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 23.12.2019 tarih ve E.25519583 sayılı işlemi ile anılan işyerinin 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca kapatılmasına ilişkin 27.12.2019 tarih ve E.26004939 sayılı Amasya Valiliği işleminin iptali istemiyle açılan davada; dava konusu işlemlerin iptaline karar veren Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 10/09/2020 gün ve E:2020/78, K:2020/844 sayılı kararının; davalı Amasya Valiliği tarafından; 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1.maddesi ile Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği 5.maddesi hükümlerine aykırı hareket etmesi neticesinde Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 23.12.2019 tarih E.25519583 sayılı onayıyla idari para cezası verilmesi ve idarelerinin 27.12.2019 tarih E.26004939 sayılı Oluru ile de davacı şirketin kapatılmasının uygun görüldüğü, işlemlerin hukuka uygun olarak tesis edildiği, davalı Milli Eğitim Bakanlığı vekili tarafından; idarelerinin, öğrencilerin aldıkları barınma hizmetinin standartlarının yükseltilmesi, öğrencilerin can ve mal güvenliklerinin güvenceye alınması amacıyla özel öğrenci barınma hizmetlerinin idarelerinden ruhsatlı yerlerde sunulmasının amaçlandığı, bu doğrultuda ruhsatsız olarak öğrenci barındıran yerlerdeki öğrencilerin can ve mal güvenliklerine yönelik olarak gerçekleşebilecek olumsuz durumları; sağlam olmayan, yangın güvenliği alınmayan yerlerde öğrencilerin barınmasını engellemek için yoğun olarak denetimlerin yapıldığı, "Şehzade Erkek Konuk Evi" isimli yerde idarelerinden kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan öğrenci barındırmasının 5661 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanun ve Fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğine aykırı olduğu, davacı şirketçe işletilen yerde öğrencilere barınma hizmeti sunulduğunun sübuta erdiği anlaşıldığından davaya konu işlemde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı, bu nedenle söz konusu davanın reddi gerektiği ileri sürülerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istemidir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir.
Karar veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi'nce işin gereği görüşüldü:
KARAR: Dava, Amasya ili, Merkez ilçesi, Akbilek Mahallesi, Niyazi Akı Caddesi, No:9 adresinde faaliyet gösteren "Şehzade Erkek Konuk Evi" unvanlı davacı şirkete ait işyerinde, izinsiz öğrenci yurdu ve barınma faaliyetinde bulunulduğundan bahisle davacı adına 51.168,00.-TL idari para cezası tahakkuk ettirilmesine ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 23.12.2019 tarih ve E.25519583 sayılı işlemi ile anılan işyerinin 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca kapatılmasına ilişkin 27.12.2019 tarih ve E.26004939 sayılı Amasya Valiliği işleminin iptali istemine ilişkindir.
İdare Mahkemesi'nce; Mahkemenin 06/02/2020 tarihli ara kararı üzerine gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde; Amasya Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu işyerine verilmiş herhangi bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı, anılan işyerinin bulunduğu taşınmazın girişinde "Şehzade Erkek Konuk Evi" yazılı bir tabela yer aldığı, somut olayla alakalı olarak tutulan 19.09.2019 tarihli ve 25.11.2019 tarihli tutanaklarda herhangi bir ayrıntıya yer vermeden, genel ve yüzeysel ifadelerle düzenlendiği, söz konusu işyerinde denetim tarihi öncesinde yıl boyu kimlerin kaldığının, yıl içinde ve denetim tarihinde öğrenci dışında kalan olup olmadığının, sürekli olarak ve sadece öğrencilere konaklama hizmeti verilip verilmediğinin, öğrencilere yönelik toplu bir hizmet sunulup sunulmadığının, yatakhanelerinin olup olmadığının ve işyerinde "öğrenci yurdu" gibi bir isimle tabela bulundurulup bulundurulmadığının, işyerinin öğrenci barınma amacına özgülenip özgülenmediğinin tutanaklarda yer almadığı ve bu hususların hukuken kabul edilebilir somut verilerle ortaya konulamadığı, barındırıldığı ileri sürülen 15 civarı öğrenciden bahsedilmesine rağmen bu kişilerin kimliklerine yönelik herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı ve bahse konu öğrencilerden hiç birisinin ifadesine de başvurulmadığı, bu durumda, davalı idarece, davacı şirkete ait işyerinin, ilgili mevzuat hükümleri kapsamında öğrenci barınma hizmeti verdiğine, öğrenci yurdu gibi faaliyet gösterdiğine ve bu amaca özgülendiğine dair yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan, sırf kalan bazı kişilerin öğrenci olmasından hareketle ve yargısal denetime el vermeyen tespitlerle, izinsiz öğrenci barındırma faaliyetinde bulunulduğu gerekçesiyle 5661 sayılı Kanunun 1. maddesi ve Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kapatılmasına ve para cezası kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, uyuşmazlık konusu işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı görülmekte ise de; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6/1. maddesi gereğince, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı, uyuşmazlık konusu işyerini kapatmaya yetkili idarenin de Amasya Belediye Başkanlığı olması karşısında, davacıya ait işyerinin izinsiz öğrenci yurdu ve barınma faaliyetinde bulunduğunun her türlü şüpheden uzak bir biçimde kanıtlanamaması sebebiyle, anılan işyerinin ruhsatsız olduğu gerekçesiyle Amasya Valiliği tarafından kapatılmasında yetki unsuru yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.
5661 sayılı Yükseköğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanunun 1. maddesinin birinci fıkrasında; "Gerçek ve tüzelkişiler tarafından yemekli ve yemeksiz öğrenci yurtları ve buna benzer kurumlar açılması ve işletilmesi Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlıdır. Milli Eğitim Bakanlığı bu gibi yurt ve kurumları tesbit edeceği esaslara göre denetler." hükmüne, 4. fıkrasında; "Yurt ve benzeri kurumlar, ortaokul, ortaöğrenim ve yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılır ve bu Kanun ile 25/8/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı alırlar. Öğrenim düzeyine göre barınma hizmeti verilecek öğrenciler ile bu hizmetin verilebileceği kurumlar ve bu hizmeti sunacak gerçek ve tüzel kişilerin nitelikleri yönetmelikle belirlenir. Her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde brüt asgari ücretin yirmi katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valilikçe kapatılır." hükmüne yer verilmiştir.
652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin "Özel barınma hizmeti veren kurumlara ilişkin iş yeri açma ve çalışma ruhsatı" başlıklı 13. maddesinde; "10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının ( d ) bendi, 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının ( c ) bendi ile 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının ( a ) bendinde belirtilen izin veya ruhsatlara ilişkin hükümler, öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlar hakkında uygulanmaz. Öğrencilere özel barınma hizmeti veren kurumlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatı Milli Eğitim Bakanlığınca verilir. Bakanlık bu yetkisini valiliklere devredebilir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." kuralı düzenlenmiştir.
06/05/2017 tarih ve 30058 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 1. maddesinde; "Bu Yönetmeliğin amacı; ortaokul, imam-hatip ortaokulu ve ortaöğretim kurumları ile yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilere öğrenim dönemlerinde barınma hizmetleri sunmak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları ve öğrenci stüdyo daireleri açılmasına, işletilmesine ve bunların denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemektir." hükmüne yer verilmiş, 3. maddesinde; Barınma hizmeti: öğrencilerin öğrenim dönemi boyunca konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanması ve eğitim hazırlıklarını yapmasını sağlayıcı hizmetler; Öğrenci apartları: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla açılmış, bağımsız girişi bulunan bir veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan ve bağımsız her dairesinde birden fazla odası bulunan kurum; Öğrenci pansiyonu: Ortaöğretim kurumları ve yükseköğrenim öğrencileri için bağımsız bir bina veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan en az bir ay olmak üzere barınma hizmetlerinin sunulduğu kurum; Öğrenci stüdyo daireleri: Yükseköğrenim öğrencilerine barınma hizmeti vermek amacıyla bir ana taşınmazın 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa göre bağımsız bölümlerinde öğrencilerin barındığı ve bazı hizmetlerin ortak sunulabildiği kurum; Öğrenci yurdu: Bir binadan veya etrafı ihata duvarıyla çevrili ortak bir taşınmazın üzerinde tamamı kuruma ait birden fazla binadan oluşan, yatakhaneleri, ortak kullanım alanları bulunan ve toplu hizmetlerin sunulduğu kurum olarak tanımlanmış, "Bakanlıkça ve valilikçe yapılacak işlemler" başlıklı 5. maddesinin 6. bendinde, "Kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeden her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmeti veren yerler ile öğrenci ibaresi kullanılarak faaliyet gösteren barınma yerleri açılamaz ve işletilemez. 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik uyarınca yetkili idareden otel, motel, pansiyon ve benzeri konaklama tesisi ruhsatı alarak bu Yönetmelik kapsamında öğrenci barınma hizmeti veren veya öğrenci yurdu, öğrenci pansiyonu, öğrenci apartları, öğrenci stüdyo daireleri gibi işletilen ya da tabelasında öğrenci ibaresi bulunduran yerlerin işyeri açma ve çalışma ruhsatları yetkili idare tarafından iptal edilir. Bu yerler, ruhsatı veren yetkili idarece işlem yapılmaması veya ruhsatlarının bulunmaması halinde 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu hükümleri uyarınca valilikçe kapatılır." düzenlemesi, 42. maddesinin 4. fıkrasında; "Her ne ad altında olursa olsun öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin, Kanunun 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen ruhsat alınmadan yürütülmesi halinde aynı fıkrada belirtilen idari para cezası verilir ve bu yerler valilikçe kapatılır." düzenlenmesi yer almıştır.
Yukarıda ilgili hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, gerçek ve tüzel kişiler tarafından öğrenci yurtları ve buna benzer öğrencilerin konaklaması, beslenme ve sosyal ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik barınma hizmeti verecek kurumların açılması ve işletilmesinin Milli Eğitim Bakanlığının iznine bağlı olduğu, bunlara iş yeri açma ve çalışma ruhsatının Milli Eğitim Bakanlığınca verileceği, her ne ad altında olursa olsun, öğrenci barınma hizmetlerine ilişkin faaliyetlerin ruhsatsız yürütülmesi halinde bu gibi yerlerin valilikçe kapatılacağı, faaliyeti yürütenlere de idari para cezası verileceği açıktır.
Dava dosyasının incelenmesinden; Amasya ili, Merkez ilçesi, Akbilek Mahallesi, Niyazi Akı Caddesi, No:9 adresinde faaliyet gösteren "Şehzade Erkek Konuk Evi" unvanlı davacı şirkete ait işyerinde, polis memurları tarafından "halen 7 (yedi) kişinin konakladığı, işyeri açma ve çalışma ruhsatının ibraz edilemediği, 15.09.2017 tarihli vergi levhasında işyerinin Amasya Ö. K. Pansiyon Tur. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. adıyla vergi mükellefi olduğuna" ilişkin olarak tutulan 19.09.2019 tarihli tutanağın Amasya İl Emniyet Müdürlüğü'nün 19.09.2019 tarih ve 331 sayılı yazısıyla Amasya il Milli Eğitim Müdürlüğü'ne gönderildiği, Amasya Valiliği İzleme ve Koordinasyon Komisyonunca 25.11.2019 tarihinde yapılan denetim sonucunda "anılan işyerinde ruhsatsız, çalışma izinsiz olarak 15 civarı öğrenci kaldığının" tespit edilmesi üzerine Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü'nün 23.12.2019 tarih ve E.25519583 sayılı işlemiyle 5661 sayılı Kanun'un 1/4. maddesi uyarınca davacı şirket adına 51.168,00.-TL idari para cezası verildiği, Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliği'nin 5/6. maddesi hilafına izinsiz ve kaçak olarak faaliyette bulunduğundan bahisle 27.12.2019 tarih ve E.26004939 sayılı Amaysa Valiliği Olur'uyla uyuşmazlık konusu işyerinin kapatılmasına karar verildiği, bu işlemlerin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olayda, Amasya Belediye Başkanlığı tarafından dava konusu işyerine verilmiş herhangi bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığı, anılan işyerinin bulunduğu taşınmazın girişinde "Şehzade Erkek Konuk Evi" yazılı bir tabela yer aldığı, polis memurları tarafından tutulan 19.09.2019 tarihli tutanakla 7 öğrenciye konaklama hizmeti verildiğinin tespit edilmesi üzerine, İl Milli Eğitim Müdürlüğü müdür yardımcısı, polis memuru, vergi dairesi memuru, zabıta komiseri, sosyal güvenlik denetmeni ve G.H.S.M. Amasya Yurt Müdürü tarafından yerinde yapılan denetim sonucu tutulan 25.11.2019 tarihli tutanakla, çalışma ruhsatının olmadığı, yetkili müdürünün bulunmadığı ve 15 civarı öğrencinin konakladığının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi hususları karşısında, Milli Eğitim Bakanlığı'ndan ruhsat almadan öğrencilere yönelik barınma hizmeti verme faaliyetinde bulunduğunun sübuta erdiği anlaşılmıştır.
Bu durumda, ruhsatsız olarak öğrencilere yönelik barınma hizmeti faaliyetinde bulunan davacı şirket adına yukarıda yer verilen mevzuat hükmü doğrultusunda bakanlıkça asgari ücretin yirmi katı tutarında idari para cezası verilmesine ilişkin işlemle, Valilikçe kapatılmasına ilişkin dava konusu dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki istinafa konu mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, istinaf başvurularının KABULÜNE, Samsun 2. İdare Mahkemesi'nin 10/09/2020 gün ve E:2020/78, K:2020/844 sayılı kararının KALDIRILMASINA, davanın reddine, dava aşamasına ait 391,40-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen 2.550,00-TL vekalet ücreti ile aşağıda dökümü yapılan istinaf aşamasına ait yargılama giderlerinin davacı tarafından davalı idarelere ödenmesine, davalı idareler harçtan muaf olduğu için istinaf başvuru aşamasında peşin alınmayan her bir davalı idare için ayrı ayrı 148,60-TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsil edilmesi için karar kesinleştikten sonra ilgili Vergi Dairesi Başkanlığı'na müzekkere yazılmasına, artan posta giderinin karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine, kararın tebliğini izleyen 30 gün içinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 05.01.2022 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
AZLIK OYU
Mahkeme kararının sonucu ve gerekçesiyle birlikte hukuka uygun olduğu, kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum. (¤¤)