(2559 S. K. Ek m. 4) (Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği m. 10)
İSTEMİN ÖZETİ: Adana İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarılmasına ilişkin 05.10.2020 tarihli işlemin iptali istemiyle açılan davada; "dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerden, davacının branş değişikliğine ilişkin dava konusu işlemde, idarenin kamu hizmetinin gerekleri doğrultusunda kanunen sahip olduğu takdir yetkisini emniyet hizmetlerinin önem ve özelliğine uygun olarak kullandığı, bu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında subjektif (öznel) nedenlerle kullandığına dair herhangi bir bilgi belge de bulunmadığı, davacının durumunun idarece değerlendirilerek branşı da değiştirilmek suretiyle görev yaptığı birimden alınarak kendisine ihtiyaç bulunan birimde istihdam edilmek üzere işlem tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde kamu yararı ve hizmet gerekleri ile hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davanın reddine dair Adana 3. İdare Mahkemesi'nin 27/10/2021 tarih ve E:2021/7, K:2021/1140 sayılı kararının; davacı vekilleri tarafından; eksik inceleme ile karar verildiği, davacı hakkında aynı olay nedeniyle hem kınama cezası verildiği, hem de branş değişikliği işlemi yapıldığı, dolayısıyla aynı eylemden birden fazla ceza verilemez kuralının ihlal edildiği, şartları oluşmadan verilen branş değişikliği cezasının hukuka aykırı olduğu, ani gelişen olaya müdahale şeklindeki somut olayda davacının olayın gelişim şekli ile tehdit ve saldırının niteliği göz önüne alındığında görev ve sorumluluğu gereği yaptığı müdahalenin 2559 sayılı Kanunun ek 4. maddesi sınırları içinde kaldığı, bu nedenle davacıya atfedilecek bir kusur bulunmadığı, mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Davacı hakkında tesis edilen işlemde mevzuata aykırı bir husus bulunmadığı gibi dilekçede ileri sürülen hususların da 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinde sayılan sebeplerden hiçbirisine uymadığı ileri sürülerek istinaf başvurusunun reddi gerektiği savunulmaktadır.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesi gereğince incelenerek işin gereği görüşüldü:
Dava, Adana İl Emniyet Müdürlüğü Özel Harekat Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, özel harekat branşından çıkarılarak genel hizmet branşına aktarılmasına ilişkin 05.10.2020 tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği'nin "Branştan çıkarma" başlıklı 10. maddesinde "(1) Personelin branştan çıkarılmasına ilişkin ilgili birim amirince branş komisyonuna gerekçeli teklifte bulunulur. Hakkında branştan çıkarma talebinde bulunulan personelin durumu branş komisyonunca değerlendirilir. (2) Branş komisyonu kararıyla branştan çıkarılması uygun görülenler, birimin bağlı bulunduğu Genel Müdür Yardımcısının uygun görüşü ve Genel Müdürün onayı ile branştan çıkarılır. Genel Müdüre doğrudan bağlı daire başkanlıklarında ise bu işlemler, ilgili daire başkanının teklifi ve Genel Müdürün onayı ile yerine getirilir. (3) Personelin branştan çıkarılmasında aşağıdakilerden herhangi birinin varlığı aranır; a) İlgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirenler, b) Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar, c) Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar,..." hükmüne yer verilmiştir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfı Özel Harekat Branş Yönergesi'nin 10. maddesinin 1.fıkrasında; ''Aşağıda belirtilen nedenlerden dolayı Başkanlıkça veya ilgili Birim Amirince Özel Harekat Birimlerinde çalışmayacağı veya çalışmasının uygun olmayacağı değerlendirilen personel hakkında branştan çıkarma işlemi uygulanabilir." hükmü yer almakta olup, ilgili hükmün (a) bendinde; 'Bu yönergenin 7. maddesinde belirtilen nitelikleri kaybetmesi'', (b) bendinde: ''Personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar'', (c) bendinde: "Adli ve/veya idari bir suçtan dolayı soruşturma geçirenler ile görevden uzaklaştırma kararı uygulananlar hakkında branştan çıkarma işleminin uygulanabileceği hükmüne yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre; dava konusu branştan çıkarma işleminin gerekçesi olarak bildirilen anılan Branş Yönetmeliğinin 10. maddesinin 3.fıkrasının (a) bendinde branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirmek koşulunun arandığı, yine aynı maddenin (b) bendinde branştan çıkarma işleminin tesisinde personelin çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılması durumunun somut olayda gerçekleşmesi halinde de branştan çıkarma işleminin tesis edilebileceği düzenleme altına alınmıştır.
Dava dosyasının ve Dairemizin E:2020/2366 sayılı dosyasındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Adana İl Emniyet Müdürlüğü'ne bağlı Özel Harekat Şube Müdürlüğü emrinde polis memuru görev yapan davacının, arkadaşları ile birlikte iken 07.09.2020 günü saat 22:00 sıralarında Çukurova İlçesi Güzelyalı Mahallesi Adnan Menderes Bulvarı üzerindeki Kuğu Tekel Bayi önünde tekel bayi çalışanlarının orada satış yapmakta olan midyeciyi darp etmelerini önlemek amacı ile müdahale etmeleri sonrasında çıkan kavga nedeniyle kasten yaralama ve mala zarar verme suçlarından dolayı davacının ve arkadaşlarının ifadelerinin alındığı ve tahkikat işlemlerinin başlatıldığı belirtilerek, bu olaydan ötürü personelin resmi sıfatın gerektirdiği ciddiyeti, saygınlığı, güvene uygun olarak mesleki ve özel yaşamına özen göstermediği, ayrıca kurum itibarını olumsuz etkileyecek tutum ve davranışlarda bulunduğu kanaatiyle Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliğinin 10. maddesi gereğince branştan çıkarılmasına yönelik olarak birim amiri tarafından 09/09/2020 tarihli Branştan Çıkartılma Talep Formu düzenlendiği, Özel Harekat Başkanlığı Branş Komisyonunun 05.10.2020 tarih ve 2020/9 sayılı kararı ile il birim teklifinin uygun bulunduğu, Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliğinin 10/3-(a) ve (b) maddesi ile Emniyet Hizmetleri Sınıfı Özel Harekat Branş Yönergesi'nin 10/1-(a), (b) ve (c) maddesine istinaden söz konusu branştan çıkarılıp aynı yer genel hizmetler sınıfı branşına atanmasına ilişkin getirilen teklif uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 05.10.2020 tarih ve 461305 sayılı işlemi ile davacının özel harekat branşından çıkarıldığı, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işlemin, davacının istirahatli olduğu bir günde meslektaşları ile birlikte zaman geçirirken tanık oldukları bir kavga olayını ayırmak, asayişin bozulmasını önlemek amacıyla hareket etmeleri sonucunda gelişen bir münferit olaydan kaynaklı olarak tesis edildiği, aynı olay nedeniyle davacı hakkında açılan idari soruşturma sonucunda davacının "görev sırasında veya dışında mevzuat veya talimatlarla yasaklanan davranışlarda bulunmak" disiplinsizliğini işlediği gerekçesiyle kınama cezası ile de cezalandırıldığı anlaşılmaktadır.
Dava konusu işleme esas alınan olayın ise "Olay, Yakalama, Muhafaza Altına Alma ve Teslim Etme Tutanağı" ve ifadelere göre, davacının dört arkadaşı ile birlikte, 07.09.2020 günü saat 22:00 sıralarında Çukurova İlçesi Güzelyalı Mahallesi Adnan Menderes Bulvarı üzerindeki Kuğu Tekel Bayi önünde tekel bayi çalışanlarının orada satış yapmakta olan midyeciyi darp ettiklerini görmeleri sonucunda olaya müdahale etmeleri üzerine başladığı, midyeciyi döven şahıslardan bir kısmının arkadaşları polis memuru ......'ye vurmaya başladığı, bunun üzerine arkadaşlarını kurtarmak üzere olayı ayırmaya çalıştıkları, o bölgede görevli resmi üniformalı bekçilerden polis memuru olduklarını söyleyerek yardım istedikleri, olay mahalline gelen bekçilerin karşı tarafa biber gazı sıktığı ancak karşı taraftaki şahısların uzaklaşmadığı, ......'nin kavga ettiği şahısla birlikte yere düştüğü, diğer şahısların ......'nin başına üşüşerek vurmaya çalıştıkları, bu sırada kendilerini ve arkadaşları ......'yi korumak amacıyla olaya müdahale ettikleri, bekçilerin anonsu ile takviye ekip gönderildiği, sonrasında gelen polis memurları tarafından Çukurova Fatih Polis Merkezine götürüldükleri, 08.09.2020 tarihli yakalama ve muhafaza altına alma tutanağında da, "...... isimli şahsın olayı bastırmaya gelen polis ekibindeki memurlara saldırarak darp etmeye çalıştığı, olay yerine kimliği tespit edilemeyen çok sayıda şahsın toplanarak görevli polis memurları ve bekçilere küfrederek saldırdığı, grup içerisinden kim olduğu belli olmayan bir şahsın "ne duruyorsunuz bıçak, silah ne bulursanız getirin, bugün burada bunların başını ezelim" dediği, olaya karışanlardan ..... isimli şahsın attığı taş nedeniyle polis memuru H.C.B.'in aracının sol arka camının kırıldığı, ..... isimli şahsın içinde bulunduğu ..... plakalı araç içerisinde otomatik av tüfeği ile 2 adet boş olmak üzere 17 adet dolu kartuş bulunduğu, ...... isimli şahsın göz altına alınması sırasında, kendini tekel bayi içerisine kilitleyerek "size göstereceğim, siz bundan sonra başınıza ne geleceğini tahmin edemeyecekseniz" şeklinde tehditler savurduğu şeklinde geliştiği anlaşılmıştır.
Bu durumda; davacının, olay günü izinli oldukları sırada beraber görev yaptığı polis memuru arkadaşları ile birlikte Çukurova İlçesi Güzelyalı Mahallesi Adnan Menderes Bulvarında bulunduğu sırada birkaç kişi tarafından darp edilen bir şahsı kurtarmak ve olayı önlemek maksadıyla ani gelişen olaya müdahale ettikleri, olayı bastırmaya gelen resmi görevli bekçi ve diğer polis memurların tuttuğu tutanaktan ve alınan ifadelerden saldırıda bulunan tarafın çok sayıda kişinin oluşturduğu bir grup olduğu ve grup halinde hareket ederek bıçak ve silahla saldırma tehdidinde bulundukları, saldırgan bir tutum içinde oldukları, bir polisi darp etmeye çalıştıkları, diğer polisin ise aracının camını kırdıkları, saldırgan şahısların araçlarından av tüfeği ve kartuşlar bulunduğunun görüldüğü, davacının gerek meydana gelen darp olayını engellemek, gerekse kendisini ve arkadaşı polis memuru ......'yi korumak ve devam eden saldırıyı bertaraf etmek amacıyla olaya müdahale ettiği, olayın gelişim şekli ile tehdit ve saldırının niteliği göz önüne alındığında görev ve sorumluluğu gereği yaptığı müdahalenin 2559 sayılı Polis Vazife Ve Salahiyet Kanunu'nun ek 4.maddesi sınırları içerisinde kaldığı, olayda davacıya atfedilecek bir kusur bulunmadığı, her ne kadar davacı hakkında kınama cezası verilmiş ise de, salt verilen bu disiplin cezasından hareketle davacının çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmetinin olumsuz etkilendiği sonucuna varılamayacağı, davacının üzerine atılı fiilin ilgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirmesini gerektirecek nitelik ve ağırlıkta olmadığı anlaşıldığından, davacının özel harekat branşından çıkartılarak genel hizmet statüsüne aktarılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, yazılı gerekçe ile davayı reddeden idare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan sebeplerle;
1- İstinaf başvurusunun KABULÜNE, İstinafa konu Adana 3. İdare Mahkemesi'nin 27/10/2021 tarih ve E:2021/7, K:2021/1140 sayılı kararının KALDIRILMASINA, dava konusu işlemin İPTALİNE,
2- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 2.550,00 TL vekalet ücretinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine,
3- Davacı tarafından dava aşamasında 312,70 TL ve istinaf aşamasında 254,30 TL olmak üzere sarf edilen toplam 567,00 TL yargılama giderinin davalı idare tarafından davacıya ödenmesine, bakiye posta avansının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince Mahkemesince re'sen yatırana iadesine,
4- 2577 sayılı Kanun'un 45/6 maddesi gereğince kesin (temyize yolu kapalı) olmak üzere, 09/03/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)