İSTEMİN ÖZETİ: Dava; Çorum ili, Mehmet Akif Ersoy Ortaokulunda aday hizmetli olarak görev yapmakta iken, hakkında düzenlenen soruşturma raporunda mesai saatlerine riayet etmediği, bazı günler mazeretsiz şekilde göreve hiç gelmediği, göreve geldiği günlerde de uhdesine verilen işleri düzenli yapmadığı hususlarının sübuta erdiği gerekçesiyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 56.maddesi uyarınca devlet memurluğu görevinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Çorum Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 07/01/2021 tarih ve 18902310 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Çorum İdare Mahkemesi'nin 20/10/2021 gün ve E:2021/130, K:2021/813 sayılı kararıyla; aday memur statüsünde olan kişilerden, bu süreçte göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin memuriyet ile ilişiğinin sonlandırılacağı yönünde bağlı yetkiye dayalı işlem tesis edileceği açık olduğundan, davacının adaylık süresi içinde göreve devamsızlıkları nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca devlet memurluğu görevinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.
Davacı tarafından; ilişiğinin kesilmesine ilişkin teklifin yetkili olmayan Çorum İl Milli Eğitim Müdürü tarafından getirildiği, Çocuk Esirgeme Kurumunda yetiştirildiği ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu Ek-1'nci maddesi kapsamında aday memur olarak işe yerleştirildiği, Çocuk Esirgeme Kurumunda yetişen korunmaya muhtaç çocukların işe alınmalarında, bu kişilerin özel durumları, nedeniyle ayrı bir prosedür öngörüldüğü, bu kişilerin görevlerine son verilmesi durumunda da yine bu özel prosedüre uyulması gerektiği halde bu prosedüre uyulmadan ve Anayasanın 61'nci maddesi 4'ncü fıkrasının; "Devlet korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandırılması için her türlü tedbiri alır" şeklindeki hükmünün dikkate alınmadığı, işlemin ölçülülük ilkesi ve bu ilkenin alt ilkeleri olan elverişlilik, zorunluluk ve orantılılık ilkelerine aykırı olduğu ileri sürülerek istinaf yolu ile incelenerek kaldırılması ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: İstinaf başvuru dilekçesine cevap verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi'nce, dava dosyasının tekemmül ettiği görüldüğünden usul ekonomisi gereği davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin dava dosyası 2577 sayılı Kanunun 45. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü:
KARAR: Uyuşmazlık; Çorum ili, Mehmet Akif Ersoy Ortaokulunda aday memur statüsünde hizmetli olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 56.maddesi uyarınca devlet memurluğu görevinden ilişiğinin kesilmesine ilişkin Çorum Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün 07/01/2021 tarih ve 18902310 sayılı işleminin iptali istemine ilişkindir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Adaylık devresi içinde göreve son verme" başlıklı 56. maddesinde; "Adaylık süresi içinde temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin her birinde başarısız olanlarla adaylık süresi içinde hal ve hareketlerinde memuriyetle bağdaşmıyacak durumları, göreve devamsızlıkları tespit edilenlerin disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile ilişkileri kesilir. İlişkileri kesilenler ilgili kurumlarca derhal Devlet Personel Başkanlığına bildirilir." hükmüne yer verilmiştir.
14/09/2011 tarih ve 28054 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 25/08/2011 tarih ve 652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 37.maddesinde "(1) 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanunun eki cetvellerde sayılanlar dışında kalan memurların atamaları Bakan tarafından yapılır. (2) Bakan, gerekli gördüğü hâllerde atama yetkisini merkez teşkilatında alt kademelere, illerde valilere devredebilir." hükmü yer almıştır.
Milli Eğitim Bakanı adına müsteşar tarafından imzalanarak 81 İl Valiliğine dağıtımı yapılan Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün 02/01/2014 tarih ve 41289672/601.02/19887 sayılı 2013 Yetki Devri Güncellemesi konulu yazısında; "Bilindiği üzere Milli Eğitim Bakanlığı personelinin görevde yükselme, unvan değişikliği ve yer değiştirmelerine yönelik iş ve işlemler ilgi (a) yönetmelik ile yeniden düzenlenerek yürürlüğe girdiğinden ilgi (b) yazımız yürürlükten kaldırılmıştır.
Bu nedenle ilgi (b) yazı ile taşra teşkilatına devredilen yetkiler, ilgi (a) yönetmelik doğrultusunda yeniden güncellenmiş olup, konuya ilişkin açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.
Bu çerçevede taşra teşkilatında;
a) Şef, uzman (GIH), sivil savunma uzmanı, sayman, ayniyat saymam, bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, veznedar, ayniyat memuru, ambar memuru, mutemet, memur, santral memuru, koruma ve güvenlik görevlisi, daktilograf, usta öğretici, şoför, hizmetli, aşçı, teknisyen yardımcısı, bekçi, kaloriferci, terzi,
... kadrolarında görev yapan personelin,
1- İller arası isteğe, mazerete ve soruşturmaya (soruşturma sonucu iller arası yer değişikliği teklifi edilenler) bağlı yer değiştirme işlemleri ile görevde yükselme (sınavlı, sınavsız) ve unvan değişikliği iş ve işlemleri Bakanlıkça,
2- İl içi isteğe, mazerete ve soruşturmaya (soruşturma sonucu il içi yer değişikliği teklif edilenler) bağlı yer değiştirme ile özlük haklarına yönelik her türlü işlemleri (izin, istifa, müstafi, emeklilik vb.) Valiliklerce yürütülecektir." ifadesine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatında istihdam edilmek üzere 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1'inci maddesi ile Sosyal Hizmetler Kanunu Kapsamında İstihdam Hakkının Kullanımına İlişkin Yönetmelik Hükümleri çerçevesinde korunmaya ve bakılmaya muhtaç çocukların istihdamına yönelik Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca 06/11/2019 tarihinde gerçekleştirilen kura sonucunda hizmetli unvanına atanan davacının Çorum iline yerleştirildiği, Çorum Valiliğine gönderilen 14/11/2019 tarih ve E.22509920 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü yazısı ekinde yer alan listede ismine yer verilen davacının güvenlik soruşturması yapılarak göreve başlatılmalarının sağlanmasının istendiği, 16/12/2019 tarih ve E.24944258 sayılı Çorum İl Milli Eğitim Müdürlüğü yazısı ile güvenlik soruşturması tamamlanan davacının aynı tarihli Valilik oluru ile 5442 sayılı Kanun'un 8/C maddesi uyarınca Çorum ili Merkez ilçesi, Mehmet Akif Ersoy İlkokuluna il içi görev yerinin belirlendiği, davacı hakkında, 24/01/2020 tarihinde Okul Müdürü Y.S. ve Müdür Yardımcısı İ.S., memur T.K., Güvenlikçi E.N.Y ve Hizmetli A.A tarafından tutulan tutanakta "ilk defa atama ile 18/12/2019 tarihinde göreve başladığı günden itibaren düzenli bir şekilde mazeret üreterek göreve gelmediği, imza ile giriş çıkış kontrol edildiğinde mesaiye geç gelip erken gittiği, görev ve sorumluluklarını yapmadığının okul personeli tarafından müşahade edildiği; defalarca nasihat edilip bir daha yapmama sözü alınmış olmasına rağmen bir türlü görev yapmak için çaba sarf etmediğinin tespit edildiği, okula geldiğinde iş yapmak veya bir sorumluluk almaktan kaçındığı, hasta olduğu gerekçesiyle sık sık acile gitmeyi kafasından atamadığı, okula geldiğinde içeri girmekten kaçındığının gözlendiği; okula getirdiği raporlarda ve aldığı heyet raporunda sağlam olduğu, dışarıdan fiziki bir engelinin olmadığı, buna rağmen işe adapte olmadığı" iddialarıyla ilgili olarak yapılan inceleme üzerine 18/02/2020 tarih ve 663.05/9 sayılı inceleme raporu ile davacı hakkında disiplin soruşturması yapılmasının uygun olacağının teklif edilmesi üzerine, 25/02/2020 tarih ve E:4132866 sayılı Valilik oluru ile inceleme raporunda belirtilen konularda disiplin soruşturması yapılmak üzere muhakkik görevlendirildiği, yapılan soruşturma sonucunda hazırlanan 02/03/2020 tarih ve 14 sayılı soruşturma raporunda, davacının mesai saatlerine riayet etmediği, 04/02/2020 ve 05/02/2020 tarihlerinde mazeretsiz şekilde göreve hiç gelmediği, göreve geldiği günlerde de uhdesine verilen işleri düzenli yapmadığı iddiasının sübuta erdiğinden bahisle yardımcı hizmetler kadrosunda aday memur olarak görev yapan davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun adaylık devresi içinde göreve son verme (m.56) hükmü kapsamında işlem yapılmasının uygun olacağı yönünde getirile teklifin 30/11/2020 tarih ve E.17449427 sayılı Çorum Valiliği yazısı ile Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiği, 07/12/2020 tarih ve ... 17762374 sayılı Milli eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü yazısı ile getirilen teklife ilişkin işlemin 02/01/2014 tarih ve ...19887 sayılı Milli eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü Yetki Devri Güncellemesi konulu yazısı kapsamında Valilikçe değerlendirilmesinin uygun olacağı düşüncesi ile iade edilmesi sonrası Çorum Valiliğinin 07/01/2021 tarih ve E-...18902310 sayılı işlemi ile davacının 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca Devlet memurluğu görevinden ilişiğinin kesilmesine karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Yargısal içtihatlarda idari işlemin yetki unsuru, kamu düzeninden sayılmakta, yetkisiz makam, mercii ya da kurul tarafından tesis edildiği tespit edilen idari işlemin sakatlığına yargılamanın her safhasında hükmedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Öte yandan idare hukukunda kural olarak yetkinin, hangi makama verilmiş ise yalnızca o makam tarafından kullanılabileceği ve bu makamın sahip olduğu yetkiyi başka bir makama devredebilmesi için bu yetki devrinin Anayasa veya kanunlar tarafından öngörülmüş olması gerektiği tartışmasızdır.
Uyuşmazlık konusu olayda, davacının Bakanlık işlemi ile yardımcı hizmetler sınıfında hizmetli kadrosunda Çorum iline atandığı, aday memur olarak görev yaparken göreve devamsızlık iddialarının araştırılması amacıyla yapılan soruşturma neticesinde düzenlenen raporda tespit edilen hususlara ilişkin olarak disiplin amiri sıfatıyla Çorum İl Milli Eğitim Müdürü tarafından getirilen teklif doğrultusunda atamaya yetkili amir olan Bakanlık işlemi ile davacının Devlet memurluğu görevinden ilişiğinin kesilip kesilmemesi yönünde karar verilmesi gerekirken, davacının il emrine atanmasına ilişkin 14/11/2019 tarih ve E.22509920 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü yazısında ve Bakan adına müsteşar imzası ile düzenlenen Milli Eğitim Bakanlığı İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünün 02/01/2014 tarih ve 41289672/601.02/19887 sayılı 2013 Yetki Devri Güncellemesi konulu yazısında Valiliklere verilen veya devredilen yetkinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 56. maddesi uyarınca atamaya yetkili amirlere verilen yetkinin devrini kapsamadığı gözetilmeksizin bu doğrultuda yetkili bulunmayan Valilik işlemi ile tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen istinafa konu İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Çorum İdare Mahkemesi'nin 20/10/2021 günlü, E:2021/130, K:2021/813 sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, dava ve istinaf aşamasına ait aşağıda dökümü yapılan toplam 816,70-TL yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen 3.890,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, posta gideri avansından artan miktarın ise istemi halinde derhal, talep edilmemesi halinde karar kesinleştikten sonra re'sen istinaf isteminde bulunana iadesine, kararın tebliğinden itibaren otuz (30) gün içerisinde Danıştay'a temyiz yolu açık olmak üzere, 16.02.2022 tarihinde oy birliği ile karar verildi.(¤¤)