İSTEMİN ÖZETİ: Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 20.02.2019 tarihli ve E:2019/117, K:2019/124 sayılı kararının; ilgililerin Anayasa ile güvence altına alınan temel hak ve özgürlükleri kapsamında gerekli işlemlerin yapılmasını davalı idareden 2577 sayılı Kanunun 10. maddesi kapsamında her zaman isteyebileceklerinin ve yapılan her yeni başvuru üzerine idarece tesis edilecek işleme karşı 2577 sayılı Kanunun anılan maddesi kapsamında dava açabileceklerinin kabulü gerektiği ileri sürülerek istinaf yoluyla incelenerek kaldırılması, işin esası incelenmek suretiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma dilekçesi verilmemiştir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Bursa Bölge İdare Mahkemesi İkinci İdari Dava Dairesince; davanın süreaşımı nedeniyle reddine ilişkin Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 20.02.2019 tarihli ve E:2019/117, K:2019/124 sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar veren İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Dördüncü İdari Dava Dairesinin 09.07.2019 tarihli ve E:2019/1001, K:2019/1358 sayılı kararına karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine, anılan kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 06.10.2021 tarihli ve E:2019/17600, K:2021/10898 sayılı kararıyla bozulması üzerine ve 08.07.2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 07.07.2021 tarihli ve 607 sayılı kararı ile Bursa, Sakarya, Bilecik ve Yalova illerinin bölge idare mahkemesi yönünden, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresinden çıkartılarak, Bursa Bölge İdare Mahkemesi yargı çevresine bağlanmasına ve bu kararın 01.09.2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verilmiş olması sebebiyle dava dosyasının Dairemize gönderilmesi üzerine, dava dosyası incelendikten sonra anılan bozma kararına uyularak işin gereği görüşüldü;
KARAR: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45 maddesinin 3.fıkrasında; "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir" düzenlemesine, 5.fıkrasında ise; "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir" düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava, Sakarya ili, Serdivan ilçesi, (Adalı Serdivan mevkii) adresinde ve tapuda 466 ada, 6 no.lu parselde kayıtlı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, anılan parselin bitişiğindeki 466 ada, 5 no.lu parselde kayıtlı komşu taşınmaza 04.04.2017 tarihli ve 2802 sayılı imar durumu yapılaşma koşullarına olanak tanıyan 03.11.2014 onay tarihli İmar Planının iptali talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05.02.2019 tarihli ve 95691940-110.99-368-792 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 20.02.2019 tarihli ve E:2019/117, K:2019/124 sayılı kararı ile, "...davacının 22.01.2019 tarihli başvurusunun plan tadilatına ilişkin bir başvuru olmayıp plan iptali talebiyle yapıldığı hususu da gözetildiğinde, düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planına karşı dava açma süresinin uygulama işlemi olan yapı ruhsatlarına göre değerlendirilmesi gerektiği, olayda Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 2018/552 esas sayılı dosyasında verilen 1.savunma dilekçesi ve ekinde sunulu yapı ruhsatlarının içeriğinde iş bu yapı ruhsatlarının dayanağı 03.11.2014 onay tarihli imar planı ile 04.04.2017 tarihli imar durum belgesi olduğunun en geç 1.savunma dilekçesinin davacıya tebliğ edildiği 04.09.2018 tarihinde davacı tarafından öğrenildiği, 04.09.2018 tarihini izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresinin sona erdiği 03.11.2018 tarihi mesai bitimine kadar dava açılması gerekir iken bu süre geçtikten sonra 12.02.2019 tarihinde açılan davada süreaşımı bulunduğu" gerekçesiyle davanın süreaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7.maddesinde, ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hüküm altına alınmakla, ilanı gereken düzenleyici işlemler yönünden ilgililere uygulama üzerine dava açma olanağı tanındığı tartışmasızdır.
Anılan Kanunun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle 10. maddesinde ise; "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler; Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştay’a, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." kuralı yer almaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, Sakarya ili, Serdivan ilçesi, (Adalı Serdivan mevkii) adresinde ve tapuda 466 ada, 6 no.lu parselde kayıtlı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, anılan parselin bitişiğindeki 466 ada, 5 no.lu parselde kayıtlı komşu taşınmaza 04.04.2017 tarihli ve 2802 sayılı imar durumu yapılaşma koşullarına olanak tanıyan 03.11.2014 onay tarihli İmar Planının iptali talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 05.02.2019 tarihli ve 95691940-110.99-368-792 sayılı Serdivan Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü uyarınca, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvuruda bulunabileceği açık olup, davacı tarafından, Sakarya ili, Serdivan İlçesi, İstiklal Mahallesi adresinde ve tapuda G24B22B3C pafta, 466 ada, 5 no.lu parselde kayıtlı komşu taşınmazda yer alan yapılara Serdivan Belediye Başkanlığınca verilen 06.12.2017 tarihli ve 23/02-İ, 23/02-B, 23/02-C sayılı yapı ruhsatlarının iptali istemiyle Sakarya 2. İdare Mahkemesinin 2018/552 esasına kayıtlı dosyasında açtığı davada, yapı ruhsatlarının dayanağı imar planından haberdar olması üzerine, 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında anılan planın iptali istemiyle yaptığı 22.01.2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin 05.02.2019 tarihli işlemin tebliği üzerine yasal dava açma süresi içinde 12.02.2019 tarihinde dava açıldığı dikkate alındığında, işin esası incelenmek suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar veren istinafa konu İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uyarlık görülmemiştir
SONUÇ: Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Sakarya 1. İdare Mahkemesinin 20.02.2019 tarihli ve E:2019/117, K:2019/124 sayılı kararının; kaldırılmasına, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca dava dosyasının mahkemesine gönderilmesine, yapılacak yargılama sonucunda verilecek karar ile yargılama giderleri hakkında da hüküm kurulacağından bu konuda ayrıca hüküm kurulmasına yer olmadığına, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 5. fıkrası uyarınca kesin olarak, 18.02.2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. (¤¤)