Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2011-5-5 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 12-02/73-19
Karar Tarihi : 19.01.2012
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. 10
Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR,
Prof. Dr. Metin TOPRAK
B. RAPORTÖRLER : Ayşe Özlem UZUN
C. BAŞVURUDA
BULUNAN : - Abdülkadir GÖZALAN
Garaj Yolu Santral Cad. Eski Müze
Bolvadin / Afyon
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILAN : - Özen Film T.A.Ş.
İstiklal Cad. Odakule İş Merkezi No: 142 Kat: 3 20
Beyoğlu / İstanbul
E. DOSYA KONUSU: Bolvadin Belediye Sineması’nın Özen Film’den film talebi
üzerine kendilerinden istenen garanti bedeli ve yüksek teminat sebebiyle haksız
rekabete ve ayrımcılığa maruz bırakıldıkları iddiası.
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Başvuruda özetle; Bolvadin Belediye Sineması olarak faaliyet
göstermekte olan sinemanın 3 ay önce devralındığı, kendilerinden önceki işletmeci ile
Özen Film arasında bazı problemlerin olduğu, devir işleminden sonra Özen Film'den
"Allahın Sadık Kulu Barla" filminin talep edildiği ancak film için garanti bedeli ve (…..) TL
gibi yüksek bir teminat istendiği, garanti bedeli ödenen filme diğer sinemalardan ayrıca
teminat istenmediği, istenilen garanti bedelini ödemeyi taahhüt etmelerine rağmen 30
teminatta ısrar edilmesi sebebiyle filmin oynatılamadığı, civardaki tüm sinemalara
teminatsız olarak verilen film için kendilerinden teminat istenilmesi sebebiyle mağdur
durumda oldukları ifade edilmiştir.
G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurumu kayıtlarına 5.12.2011 tarih ve 8245 sayı ile
intikal eden başvuru üzerine hazırlanan 08.12.2011 tarih ve 2011-5-5/İİ-11-345.AÖU sayılı
İlk İnceleme Raporu Rekabet Kurulunun 14.12.2011 tarihli toplantısında görüşülerek, 4054
sayılı Kanun’un 41 nci maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek olup olmadığının
tespiti amacıyla önaraştırma açılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 11.01.2012 tarih ve 2011-5-5/ÖA-12-345.AÖU sayılı
Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır. 40
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, Özen Film T.A.Ş. hakkında, 4054 sayılı
Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına
gerek olmadığı ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
Şikayet konusu uygulama, Özen Film'in sinema filmi dağıtımı faaliyetlerine ilişkin olup, ilgili
ürün pazarı Rekabet Kurulunun 17.06.2010 tarih ve 10-44/765-248 sayılı, 07.10.2010 tarih
12-02/73-19
2
ve 10-63/1318-495 sayılı kararları dogrultusunda, "filmlerin sinemalarda gösterimi
amacıyla dağıtımı pazarı" olarak tespit edilmiştir.
Ilgili coğrafi pazar ise, Özen Film'in sinema filmi dağıtımı faaliyetlerini Türkiye çapında yer 50
alan sinema salonları ile yürütmesi sebebiyle "Türkiye" olarak belirlenmiştir.
I.2. Değerlendirme
Başvuru konusu şikayet, Özen Film'in "Allah'ın Sadık Kulu Barla" filmi için Bolvadin
Belediye Sineması'ndan garanti bedelinin yanı sıra (…..) TL gibi yüksek bir teminat
istemesine karşın bölgedeki diğer sinema salonlarından bu teminatı talep etmemesine ve
Bolvadin Belediye Sineması'na karşı ayrımcı davranışlarda bulunmasına ilişkindir. Bilindiği
gibi, 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde hakim durumdaki bir
teşebbüs tarafından "eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için
farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayrımcılık yapılması"
yasaklanmaktadır. 60
Bahse konu filmin sinema salonlarına dağıtımı, Özen Film'in tek başına yaptığı bir
faaliyettir. Bu faaliyetin, teşebbüsler arası bir anlaşma ve/veya eylem niteliğinde olmaması
sebebiyle, ilgili şikâyetin rekabet hukukunda bir ihlal teşkil edebilmesi için Kanun'un 6.
maddesinin ihlal edilmiş olması gereklidir. Bu bakımdan, öncelikle Özen Film'in ilgili
pazarda hakim durumda olup olmadığının saptanması gerekmiştir. Özen Film ile ilgili
pazardaki rakipleri UIP, Fida ve Chantier'den elde edilen bilgi ve belgeler çerçevesinde
hesaplanan pazar paylarından, filmlerin sinemalarda gösterimi amacıyla dağıtımı
pazarında UIP`nin lider konumda olduğu anlaşılmıştır. Bu sebeple Özen Film'in ilgili
pazarda hakim konumda olduğunu söylemek ve Kanun'un 6. maddesi anlamında bir
ihlalden bahsetmek mümkün gözükmemiştir. Bununla birlikte, dosya konusuna benzer 70
içerikte olan şikayetlerin sıkça geliyor olması dikkate alınarak Özen Film'den konuya ilişkin
açıklamaları talep edilmiştir. Özen Film'in bu konudaki açıklamaları aşağıdaki gibidir:
"Afyon ilinde 2 işletmeciye ait sinema salonları vardır. Birisi Zeyland AVM'deki Zeyland Sineması,
diğeri Cinemovie sinemalarıdır. Bu işletmelere, ülke çapındaki bir çok sinema ile olduğu gibi, filmin
sinemada afişe edilen bilet fiyatları üzerinden elde ettiği toplam bilet satış hasılatı rakamından
KDV, THK ve rüsumu düşüldükten sonra geriye kalan hasılatın taraflarca %50, %50 oranında
paylaşımına dayanan pursantaj (hasılat paylaşımı) usulüyle film veriyoruz. Güven mekanizmasının
zedelenmemesi ve zamanında bilgi alış verişi yapılması için, filmin kaç salonda ve kaç seans
gösterileceğine, kendi hür iradesi ile belirleyip uygulayacağı bilet fiyatının ne olacağına, promosyon
olup olmayacağına, hasılat ve seyirci sayısının eksiksiz, doğru ve zamanında beyan edilmesine, 80
ödemelerin gecikmeden haftalık olarak yapılmasına yönelik sıkı kriterler koyuyoruz. Ancak
Bolvadin Belediye Sineması işletmecisi olan İsmail Akkaya'nın daha önce işletmeciliğini yaptığı
Turhal Klas Sinemasında filmlerimizi hasılat paylaşımı şeklinde gösterdiği, 2008 yılı içinde Recep
Ivedik adlı filmimizin gösterimi sırasında seyirci sayılarını eksik beyan ederek hasılatını gizlemek
suretiyle gelir kaybımıza sebep olduğu sayım ve denetim firması tarafından tespit edilmiş ve söz
konusu sinemaya eksik bildirimi sebebiyle fark faturası kesilerek güven zedelenmesinden ötürü
hasılat paylaşımı şeklindeki çalışmaya son verilmiştir. Şu an bize verdiği evraklara gore, Aydın
Söke Dicle Sineması, Afyon Dinar Iyaş Sineması, Afyon Bolvadin Belediye Sineması'nı işleten ve
çok farklı e-mail adreslerinden yazışma yapan söz konusu işletmeciye ilişkin tereddütümüzün bir
başka sebebi de sinemaların ticari kayıtlarının Dürdü Kılıçaslan ve Dilek Akkaya gibi farklı şahıslar 90
üzerine olduğunu bildirmesine rağmen, gösterim anlaşmalarının bu şahıslar tarafından değil de
kendi tarafından imzalanarak tarafımıza faks ile gönderilmesi, imza yetkilileri tarafından imzalanmış
bir tane dahi orijinal gösterim anlaşması ve imza sirkülerini tarafımıza vermemiş olmasıdır. Buna
rağmen söz konusu işletmeciye film tekliflerinde bulunmaya, görüşmeler yapmaya ve mutabık
kalabildiğimiz müşterek noktalarda film vermeye devam ettik. 2011 yılıbaşında gösterime çıktığımız
Kurtlar Vadisi Filistin adlı filmlerimizi Söke Dicle ve Afyon Bolvadin Belediye Sinemalarına
alacağına dair anlaşma yapıp filmlerden kopya bastırmasına karşın imza yetkilileri tarafından
imzalanmış orijinal anlaşmayı ve taahhüt ettiği filmci payını kendisine tanınan süre içinde
ödemeyerek edimlerini yerine getirmemiş, hazırlattığı kopyaları gösterime almayarak depomuzda
12-02/73-19
3
kalmasına neden olmuştur. Ilgili kişi Allah’ın Sadık Kulu adlı filmle Bolvadin Belediye ve Dinar Iyaş 100
sinemalarına talepte bulunduğunda, gösterim anlaşması imzalanması, (…..).-TL banka teminat
mektubu verilmesi ve en az (…..).-TL minimum filmci payı taahhüt edilmesi koşulu ile filmi
verebileceğimiz kendisine bildirilmiştir. Çalışma sürecinden edindiğimiz tecrübelere dayanarak
ticari risk gördüğümüz sinema işletmelerinden gösterim anlaşması koşullarının sağlanabilmesi
amacıyla banka teminat mektubu ve film bazında ticari beklentiye göre minimum filmci payını peşin
olarak talep etmemiz kaçınılmazdır. Çünkü yapımcı firmalara karşı tahsilat sorumluluğunun
tamamen şirketimizde olduğu, risk taşıyan sinemacılar tarafından yapılmayan veya çok gecikme ile
yapılan ödemelerin tahsilat yükümlülüğünü kesilen fatura miktarları üzerinden yapımcı firmalardan
aldığımız %(…..) ila %(…..) arasında değişen komisyon oranları ile karşılamamız mümkün
olmamaktadır." 110
Yukarıda yer verilen açıklamalar, Özen Film'in uygulamasının haklı ticari ve ekonomik
gerekçeleri olabileceği kanısını uyandırmıştır. Daha da önemlisi, Özen Film'in ilgili pazarda
hakim durumda olmaması sebebiyle Kanun'un 6. maddesi anlamında ayrımcı bir
uygulamadan bahsedebilmek mümkün değildir. Bu değerlendirmeler çerçevesinde,
başvuru konusu iddialarla ilgili 4054 sayılı Kanun kapsamında yapılacak bir işlem
bulunmadığı düşüncesi hasıl olmuştur.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, dosya konusu iddiaya yönelik
olarak 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi uyarınca soruşturma açılmasına gerek 120
olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy