1 REKABET KURUMU
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : D3/Ş.Y.-99/3 (Menfi Tespit/Muafiyet)
Karar Sayısı : 99-31/282-171
Toplantı Tarihi : 22.06.1999
DOSYA KONUSU: Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis A.Ş. (BSP)'nin
bayileri ile yapmış olduğu sözleşmelere menfi tespit belgesi verilmesi talebi.
A- TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. M. Tamer MÜFTÜOĞLU.
Üyeler : Dr. Kemal EROL, Mehmet Zeki UZUN, Sadık KUTLU, İsmet
CANTÜRK, Nejdet KARACEHENNEM, Mustafa PARLAK, A. Ersan GÖKMEN, R.
Müfit SONBAY, Kubilay ATASAYAR, Murat GENCER.
B- RAPORTÖRLER: Şefkat YÜKSEL, Hakan SABUNCU.
C- BİLDİRİMDE BULUNAN: Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş. (BSP)
D- TARAFLAR: - Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş.
Cemal Sahir Sokak No:26-28 80300 Mecidiyeköy/İstanbul
- Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş.’nin yetkili bayileri
E- DOSYA EVRELERİ
(1) Dosya konusu talep üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun'un 4, 5, 6 ve 8 inci maddeleri uyarınca yapılan inceleme sonucu düzenlenen
27.05.1999 tarih, D3/Ş.Y.-99/3 sayılı Menfi Tespit/Muafiyet Ön İnceleme Raporu,
18.06.1999 tarih, REK.0.07.00.00/34 sayılı Başkanlık önergesi ile Kurul toplantı
gündemine alınarak karara bağlanmıştır.
F- RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ
Sözkonusu talep ile ilgili olarak; BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’nin yetkili
servisleri ile yapmış olduğu sözleşme, süresi içinde bildirilmiş bir anlaşma bile olsa,
bahsi geçen sözleşmenin 20, 22, 23, 24, 27 ve 28 inci maddelerinde yer alan
malzeme ve işçilik fiyatlarının adıgeçen şirket tarafından belirleneceğine ilişkin
hükümlerin 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesini açık bir biçimde ihlal etmeleri
nedeniyle menfi tespit taleplerinin reddedilmesi;
Sözkonusu sözleşmelerde yer alan yedek parça fiyatlarının şirketçe
belirlenmesine yönelik hükümlerin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca çıkartılan
TRKGM-95/137-138 sayılı “Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında
Tebliğ” uyarınca hazırlandığı, bu nedenle anılan sözleşme hükümlerinin 4054 sayılı
Kanun’a aykırılığından dolayı 16 ncı maddenin 2 nci fıkrası gereğince ceza
uygulanmamasının yerinde olacağı;
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nca çıkartılan, yukarıda sözü edilen “Etiket, Tarife
ve Fiyat Listeleri Yönetmeliği”nin işçilik fiyatlarının imalatçı ya da ithalatçı firma
tarafından belirleneceğine ilişkin bir düzenleme getirmediği hususu gözönünde
2 REKABET KURUMU
bulundurulduğunda, bahsi geçen yetkili servis sözleşmesinin ilgili maddeleri 4054
sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinde yer alan eylemi
gerçekleştirmek suretiyle ve anılan maddenin birinci fıkrasını açık bir biçimde ihlal
eden hükümler taşıması sebebiyle BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’ne sözkonusu
Kanun’un 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen para cezasının uygulanması
ve bu nedenle de aynı Kanun’un 40 ıncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca
soruşturma açılması gerektiği;
Öte yandan, yetkili servis sözleşmesinden fiyat tespitine ilişkin hükümlerin
çıkarılması ve sözleşmenin 12 nci maddesinde verilen yedek parçaya ilişkin hükmün
‘aynı kalitede olmayan başka kaynaklardan temin edilen’ şeklinde düzeltilmesi
halinde 5 yıllık bir süre için bireysel muafiyet verilebileceği;
Ayrıca, 4077 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan TRKGM-95/137-138 sayılı
“Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ”in yukarıda yer verilen
12 nci maddesinde yer alan hükmünün, 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin 2/a
fıkrasına aykırılık oluşturduğu düşünüldüğünden sözkonusu hükmün yeniden gözden
geçirilmesini teminen durumun Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na iletilmesi gerektiği.
G- İNCELEME ve DEĞERLENDİRME
(2) İlgili Ürün Pazarı: Belirli bir ürün ve onunla yüksek ikame edilebilirliği olan diğer
mallardan oluşan pazardır. Bir malın diğer malla aynı pazarda sayılabilmesi için bu
iki ürünün tüketici gözünde nitelikleri, kullanım amaçları ve fiyatları bakımından
benzer olması gerekir.
İlgili ürün pazarını Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşyalar ve küçük
ev aletlerine verilen satış sonrası servis hizmeti olarak ele almak gerekmektedir.
(3) İlgili Coğrafi Pazar :Bosch-Siemens-Profilo Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş.
(BSP) adlı firmanın satış ve satış sonrası vermiş olduğu servis hizmetlerinin geçerli
olduğu alan dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar Türkiye Cumhuriyeti sınırları
olarak tespit edilmiştir.
(4) Bosch-Siemens-Profilo (BSP) Beyaz Eşya Servis Hizmetleri A.Ş. PEG Profilo
Elektrikli Gereçler Sanayi A.Ş. grubuna bağlı bir şirkettir. BSP Beyaz Eşya Servis
A.Ş.’nin faaliyet alanı ise, Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşya ve küçük ev
aletleri ürünlerinin ve PEG tarafından üretilmiş veya ithal edilmiş tüm beyaz eşya ve
küçük ev aletlerinin servis hizmetidir.
(5) BSP Beyaz Eşya Servis A.Ş.’nin yetkili servisler ile yapmış olduğu sözleşmenin
amacının; Bosch-Siemens-Profilo markalı beyaz eşyalara ve küçük ev aletlerine
verilecek servis hizmetinin kaliteli bir şekilde, sürekli eğitilen ehil kişilerce, en kısa
sürede verilmesi ve sözkonusu faaliyetlerin yürütülürken, 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanun’a, TSE standartlarına ve şirketin (BSP Beyaz Eşya
Servis A.Ş.) belirlemiş olduğu kalite standartlarına ve çalışma ilkelerine uyulmasını
sağlamak olduğu belirtilmektedir .
(6) Bildirimin, 4054 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine dayanılarak çıkarılan 1997/2
sayılı “Anlaşmaların, Uyumlu Eylemler ve Teşebbüs Birliği Kararlarının Kanunun 10
uncu Maddesine Göre Bildiriminin Usul ve Esasları Hakkında Rekabet Kurulu
Tebliği”nin 4 üncü maddesine uygun olarak zamanında ve eksiksiz yapılmış olduğu
anlaşılmaktadır.
3 REKABET KURUMU
(7) Bildirime konu olan anlaşmanın, anlaşmaya taraf olanların, bu anlaşma nedeniyle
ticari kararlarını özgürce almalarını engelleyen hükümleri ve etkilerinin olmadığı,
anlaşmanın tarafı olan teşebbüslerle aynı gruba bağlı olan ve ilgili ürün pazarında ve
komşu ürün pazarlarında faaliyet gösteren herhangi bir teşebbüsün olmadığı, ilgili
coğrafi pazara girişi etkileyen koşulların bulunmadığı dosya mevcudu bilgi ve
belgelerden anlaşılmaktadır.
1. Menfi Tespit Talebinin Değerlendirilmesi
(8) 4054 sayılı Kanun’un 5 inci maddesi Muafiyet ile ilgili, 8 inci maddesi ise Menfi
Tespit ile ilgili hükümler içermektedir. Kanun’un 8 inci maddesinde; “ilgili teşebbüsün
veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Rekabet Kurulu, elinde bulunan bilgiler
çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya birleşme ve devralmanın bu
Kanunun 4, 6 ve 7 inci maddelerine aykırı olmadığını gösteren bir menfi tespit
belgesi verebilir....” denilmektedir.
(9) Yetkili servis sözleşmesinin maddeleri incelendiğinde, 4054 sayılı Kanun’un 4
üncü maddesi ile çatışır hükümler taşıdığı görülmektedir. Sözleşmenin 20 nci, 22 nci,
23 üncü, 24 üncü ve 28 inci maddeleri fiyat tespitine ilişkin hükümler içermektedir.
Metnin ilgili maddelerinden bazıları aşağıdaki gibidir.
22 nci madde: “…İşçilik ve malzeme fiyatlarının katalogdaki fiyatlara uygun
olması şarttır.”
23 üncü madde: “Yetkili servisler her türlü durumda yapılan hizmet karşılığı
olarak satıcı ve tüketiciden BSP Servis A.Ş.’nin tayin ettiği malzeme ve işçilik
ücretinden başka her ne nam altında olursa olsun başkaca para talep edemezler.”
24 üncü madde: “Yetkili servis, BSP Servis A.Ş. tarafından kendisine verilen
malzeme ve işçilik fiyat kataloğunu iş yerinde bulundurmak ve her türlü malzeme
satışını ve işçilikleri bu fiyat listesine göre yapmak ve müşterilerine kataloğu
göstermekle yükümlüdür.”
4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin (a) bendi “Mal veya hizmetlerin
alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kar gibi unsurlar ile her türlü alım
yahut satım şartlarının tespit edilmesi”ni hukuka aykırı ve yasaklanan fiiller olarak
değerlendirmektedir. Dolayısıyla yukarıda verilen madde hükümlerinin fiyat tespiti
içermesi nedeniyle Kanun’un 4 üncü maddesi kapsamına girdiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen sözleşme maddelerini 4077 sayılı Tüketicinin
Korunması Hakkında Kanun ve bu Kanuna dayanılarak çıkartılan Tebliğler açısından
irdelemek yararlı olacaktır.
2. Rekabetin Korunması Hakkında Kanun`a Aykırı Hükümler İçeren Sözleşme
Maddelerinin 4077 Sayılı Kanun Çerçevesinde İrdelenmesi
(10) Sözkonusu yetkili servis sözleşmesi incelendiğinde, metnin 2 nci maddesi “iş
bu sözleşme ile taraflar 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu
Kanun kapsamında yürürlüğe konulan Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri
Hakkında Tebliğ’den doğan sorumluluk ve yükümlülükleri aynen yerine getirmeyi ve
bunlarla ilgili olarak tüketicilere karşı, müştereken ve müteselsilen sorumlu
olduklarını kabul ederler.” demek suretiyle bu sözleşmenin Sanayi Mallarının Satış
4 REKABET KURUMU
Sonrası Hizmetleri Hakkında TRKGM-95/137-138 sayılı Tebliğ hükümlerine uygun
olduğu dosya mevcudu bilgi ve belgeden anlaşılmaktadır.
(11) 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 12 nci maddesinde
aynen; “Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya
ambalajlarının yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir şekilde o
malın menşei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren etiket konulması, etiket
konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan listelerin görülebilecek
şekilde uygun yerlere asılması zorunludur.'' denilmekte ve aynı maddenin üçüncü
fıkrasında ise; Bakanlığın, etiket ve tarife listelerinin şeklini, içeriğini, usul ve
esaslarını bir yönetmelikle düzenleyeceği ifade edilmektedir.
4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 12 ve 31 inci
maddelerine dayanılarak çıkartılan “Etiket, Tarife ve Fiyat Listeleri Yönetmeliği”nde,
satışa sunulan mal veya hizmetin etiket bulundurma zorunluluğuna yer verilmiş,
etikette ve fiyat listelerinde bulunması zorunlu olan hususlar sayılmıştır. Bunlar;
malın üretim yeri, cinsi, malın satış fiyatı ve ithal edilen bir ürünse malın etiketinde
malın üretildiği ülke adının ve ithal olduğu belirtilen ibarenin kullanılma
zorunluluğudur.
Sözkonusu yönetmeliğin, “Tarife ve Fiyat Listesi” başlığını taşıyan 8 inci
maddesi “Hizmetlerin özelliğine ve tüketiciye sunuluş biçimine göre, tarife ve fiyat
listelerine ilişkin belge, levha, pano ve benzerleri, hizmetin sunulduğu işyerinde,
tüketiciler tarafından görülebilecek ve kolaylıkla okunabilecek şekilde asılır, takılır
veya konulur.” demektedir.
Sözü edilen yönetmelikte ayrıca, etiketlerin ve listelerin biçim ve kapsamına
yer verilmekte, anlaşılır, karışıklığa sebep vermeyecek görünüşte olması, yanıltıcı,
aldatıcı bilgiler içermemesinin zorunlu olduğu, tüketicilerin kolayca görebilecekleri ve
hangi mala ait olduğunun açıkça anlaşılacağı şekilde ve satış fiyatlarının da “Türk
Lirası” veya kısaca “TL” olarak yazılması zorunluluğundan bahsedilmektedir.
Anılan yönetmelikte, satışa sunulan hizmetin fiyatının kimin tarafından
belirleneceğine ilişkin herhangi bir hükmün bulunmadığı görülmektedir.
(12) Öte yandan, 4077 sayılı Kanun’un 15 inci maddesi “İthalatçı veya imalatçılar
sattıkları sanayi malları için o malın Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü
süresince, bakım, onarım ve servis hizmetlerini yürütecek istasyonları kurmak ve
yeterli teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurmak zorundadırlar.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu olduğu ile
servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul ve esasları Türk Standartları
Enstitüsü ile müştereken tespit ve ilanla görevlidir.” şeklindedir.
(13) Yine 4077 sayılı Kanun’un 15 ve 31 inci maddelerine dayanılarak çıkarılan
“Sanayi Mallarının Satış Sonrası Hizmetleri Hakkında Tebliğ”in amacı; bu tebliğ
ekinde belirtilen sanayi mallarının kullanım ömürleri ile satış sonrası bakım, onarım
ve servis hizmetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek olarak ifade edilmektedir.
Tebliğ, imalatçı ve/veya ithalatçıların satış sonrası bakım, onarım ve servis
hizmetlerini vermek zorunda oldukları sanayi mallarına uygulanmaktadır.
(14) Tebliğ’in 12 nci maddesinde ise “Servis istasyonları, imalatçı ve/veya ithalatçı
firmalar tarafından bildirilen ‘Yedek Parça Fiyat Listesi’ni, tüketicilerin görebileceği
5 REKABET KURUMU
bir yere asmak veya katalog halinde ya da bilgi işlem ortamında ise tüketiciye
göstermek zorundadır.” denilmek suretiyle yedek parça fiyatlarının imalatçı ve/veya
ithalatçı firmalar tarafından belirleneceği belirtilmektedir. 4077 sayılı Kanun’un 15
inci maddesi ve Tebliğ’in 12 nci maddesinde yer alan hükümler gözönünde
bulundurulduğunda; Her iki hükümden de görüleceği üzere anılan Tebliğ, 4077 sayılı
Kanun’da yer almayan ve 4054 sayılı Kanun’u ihlal eder nitelikte bir düzenlemeye
yer vermektedir.
(15) Hizmetler konusunda ise, 4077 sayılı Kanun’a göre hizmetin fiyatını imalatçı
ve/veya ithalatçı firmanın belirleyeceği konusunda bir hüküm bulunmadığı, sadece
fiyat listelerinin tüketiciler tarafından görülebilecek ve kolaylıkla okunabilecek şekilde
asılacağının belirtildiği anlaşılmaktadır. Fiyat listelerinin görünür bir şekilde
asılmasının tüketicilere, satın alacakları mal ve hizmetlerin, cins ve fiyatlarını
bilmelerini sağlayacak, dolayısıyla tüketiciler satın alacakları mallar (veya hizmetler)
arasında karşılaştırma yapma olanağı bulacak ve tercihlerini ona göre yapacaklardır.
Burada hizmetin fiyatının sağlayıcı tarafından belirlenmiş olması, fiyat listelerinin
görülebilecek ve okunabilecek şekilde asılmış olmasının sağlayacağı, tüketicinin
karşılaştırma yapma olanağını ortadan kaldıracaktır.
(16) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde BSP ile bayileri arasında
akdedilen sözleşmelerdeki fiyat tespitine yönelik maddelerin, 4077 sayılı Kanun'a
uygunluk sağlaması bakımından ve tüketici yararı gözetilerek konulduğu, 4077 sayılı
Kanun’a dayanılarak çıkarılan ilgili Tebliğ ve Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu
düşünülmekle birlikte fiyat tespitinin rekabet kurallarına aykırılığını ortadan
kaldırmayacağı, bu haliyle sözleşmeye menfi tespit verilemeyeceği açıktır.
3. Bildirimin Grup Muafiyeti Tebliği Açısından Değerlendirilmesi
(17) 4054 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesine dayanılarak çıkarılan 1997/3 sayılı
Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin 2 nci maddesi
“Yalnız iki teşebbüsün taraf olduğu, bir tarafın belirli malları ülkenin tamamında veya
belirlenmiş bir bölümünde yeniden satması amacıyla yalnızca diğer tarafa sağlamayı
kabul ettiği anlaşmalar bu Tebliğ’de düzenlenen koşullara uygun olmak kaydıyla,
Kanun’un 4 üncü maddesindeki yasaklamadan Kanun’un 5 inci maddesinin 3 üncü
fıkrasına dayanılarak grup olarak muaf tutulmuştur.” demek suretiyle belirli malların
dağıtımını Tebliğ kapsamına almıştır.
Oysa sözkonusu anlaşma satış sonrası hizmetleri kapsamaktadır. İlgili ürün
pazarı Bosch, Siemens ve Profilo markalı beyaz eşyalar ve küçük ev aletlerine
verilecek satış sonrası servis hizmetleridir. BSP servis hizmetleri sektöründe faaliyet
gösterdiğinden, sözkonusu anlaşmaları 1997/3 sayılı Tebliğ kapsamında bir anlaşma
olarak değerlendirmek mümkün değildir.
4. Fiyat Tespitine Yönelik Değerlendirmeler
(18) Bilindiği gibi yeniden satış fiyatının belirlenmesi, konuya ilişkin grup muafiyeti
tebliğleri kapsamında yer almayan hususlardandır. Dolayısıyla, anlaşmanın bu
hükümlerinin rekabet kuralları ile çatıştığından ve yürürlükteki muafiyet tebliğlerine
dayanarak, bu anlaşmaları Kanun'un 4 üncü maddesinin uygulanmasından muaf
tutmanın mümkün olmayacağından kuşku bulunmamaktadır. Burada sorun, böyle bir
hükmü taşıyan bir anlaşmayı, zamanında bildirilmiş olsa bile, 4054 sayılı Kanun'un
6 REKABET KURUMU
16 ncı maddesi anlamında Kanun'u açıkça ihlal ediyor saymamız gerekip
gerekmeyeceğidir.
Teşebbüsler arası fiyat anlaşmaları 4054 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi
birinci fıkrası (a) bendinde olduğu gibi, rekabet Kanunlarının öncelikle yasakladığı ve
istisnai koşullar hariç muafiyet tanımadığı "açık " rekabet ihlallerindendir. Ancak,
buradaki açık ihlali değerlendirirken aynı seviyedeki rakiplerin yaptığı yatay fiyat
anlaşmalarını anlamak gerekir.
Üretim (ya da ithalat)den başlayarak son kullanıcıya kadar uzanan zincir
içinde yapılan dikey anlaşmaların marka içi rekabeti kısıtlamakla birlikte, markalar
arası (birden çok markanın ilgili piyasada yarışması halinde kuşkusuz) rekabeti
artırdığı, ayrıca, etkili bir dağıtım ağı, satış sonrası bakım ve onarım hizmetleri
garantisi, uzmanlaşma gibi tüketici yararına sonuçlara yol açtığı varsayılır. Türk
rekabet mevzuatında olduğu gibi birçok ülke mevzuatında da, dikey anlaşma karar
ve eylemlerin çoğu rekabet kurallarının uygulanmasından grup olarak muaf
tutulmuştur.
Rekabet Hukuku alanında uzun bir geçmişe sahip ülkelerde de yeniden satış
fiyatının belirlenmesi konusuna müsamahakar yaklaşılmaktadır.
Zamanında bildirilerek muafiyet talep edilen satış sonrası bakım ve onarıma
yönelik dikey anlaşmalardaki fiyat ve ücrete ilişkin hükümlerin Kanun'un 16/5 inci
maddesi anlamında "açık ihlal" olarak değerlendirilmemesi gerektiğine ilişkin bir
başka önemli husus da, bunların büyük ölçüde tüketiciyi koruma mevzuatından
kaynaklanıyor olmasıdır. Gerçekten de, ülkemiz koşullarında çok küçük yerleşim
yerlerine kadar satış sonrası servis hizmetlerinin sabit bir fiyatla da olsa ulaşması
tüketiciler bakımından bu alandaki fiyat rekabetinden çok daha önemli görülmektedir.
Hatta, yedek parça fiyatı ve işçilik ücreti konusunda, ortalama tüketici tercihinin her
servis istasyonunca farklı fiyat ve ücret uygulanması değil, üretici veya ithalatçının
belirlediği tek bir fiyat uygulanması yönünde olduğu bilinmektedir.
Bu tür fiyat belirlemeleri için, Rekabet Kanunu'nun yürürlüğe girdiği ilk
yıllardan itibaren "açık ihlal" sayılarak soruşturma açılması yerine, diğer ülke
örneklerinden de yararlanarak belli bir geçiş dönemi için tavsiye edilen fiyatlar
ve/veya maksimum fiyatlar uygulamasının tercih edilmesi ve geçiş döneminin
sonunda bu tür fiyat anlaşmalarının "açık ihlal" olarak kabul edileceğinin
duyurulması daha uygun olacaktır.
5. Bireysel Muafiyet Değerlendirmesi
(19) BSP ile bayileri arasında akdedilen sözleşmelerin satış sonrası hizmetler
konusunda gelişmeye yol açması (ürünün tüketici evine ulaşmasından sonra
meydana gelebilecek her türlü servis ihtiyacının hızla karşılanması, hizmetlerin
sunulmasında iyileşme), müşterilere en kısa sürede ve kaliteli hizmet verilerek
bundan tüketicinin yarar sağlaması, ilgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin
ortadan kalkmaması ve rekabetin zorunlu olandan fazla sınırlanmaması hususları
dikkate alındığında; yukarıda bahsi geçen 20, 22, 23, 24 ve 28 inci maddelerdeki
“Yetkili servis, BSP Servis A.Ş. tarafından kendisine verilen malzeme ve işçillik fiyat
kataloğunu işyerinde bulundurmak ve her türlü malzeme satışını ve işçilikleri bu fiyat
listesine göre yapmak...”, “...malzeme ve hizmet bedellerini BSP Servis A.Ş.’nin
7 REKABET KURUMU
tespit edip bildirdiği fiyatlar üzerinden” şeklindeki fiyat tespitine ilişkin ibareler
kaldırıldığı ya da fiyat tespitine yönelik Kurulumuz değerlendirmeleri dikkate alınarak
düzeltildiği, ayrıca ilgili sözleşmenin rekabete aykırı hükümler taşıdığı kanaatine
varılan 12 nci maddesindeki hükmün de rekabet hukuku ile ilgili yasal düzenlemelere
uygun olarak; “Yetkili servis, garanti içi ve dışı hizmetlerde gerekecek olan yedek
parçaları BSP Servis A.Ş.’nin yedek parça deposundan almakla yükümlüdür. Başka
kaynaklardan temin edilen yedek parça tespit edildiğinde sözleşmeyi fesh etme veya
her sene başında 1 Ocak tarihi itibariyle yürürlüğe giren, tebliğ olunan cezai şartlar
uygulanır.” ifadesine, ‘…yükümlüdür’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘aynı kalitede
olmayan’ ibaresi eklendiği takdirde bireysel muafiyet verilebilmesi mümkündür.
H- SONUÇ
(20) Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde;
i. Sözkonusu sözleşmenin 4054 sayılı Kanun'a aykırı hükümler taşıması
nedeniyle menfi tespit taleplerinin reddedilmesine;
ii. BSP ile bayileri arasındaki dikey anlaşmalarda yer alan yeniden satış
fiyatının belirlenmesinin, anılan eylemin rekabet ihlali olduğu kabul edilmekle birlikte,
bildirim konusu işlerin özelliği dikkate alınarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun'un “Para Cezaları” başlıklı 16 ncı maddesinin son fıkrasında ifade
edilen “4054 sayılı Kanun hükümlerinin açık bir biçimde ihlali” olarak
değerlendirilmemesine; bu nedenle zamanında bildirimde bulunulduğu için ilgili
taraflara bu aşamada soruşturma açılmasına gerek olmadığına;
iii. Rekabet kuralları ile çelişen “yeniden satış fiyatının belirlenmesi”
uygulaması terkedilerek, “maksimum fiyat” uygulamasına geçilmesi gerektiğine;
iv. Anlaşmaların zamanında bildirilmiş olduğu dikkate alınarak, yetkili
servis sözleşmesinin fiyat tespitine ilişkin hükümlerinin çıkarılması ya da yukarıdaki
değerlendirmeler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesi ve sözleşmenin 12 nci
maddesinde yer verilen yedek parçaya ilişkin hükmün, yukarıda bahsedildiği gibi
“…yükümlüdür…” kelimesinden sonra gelmek üzere Başka kaynaklardan ve aynı
kalitede olmayarak temin edilen’ şeklinde düzeltilmesi halinde 5 yıllık bir süre için
bireysel muafiyet verilebileceğine;
v. Sözkonusu anlaşmaların rekabet kurallarına aykırı hükümlerinin
ayıklanması koşulu ile uygulanabileceğinin, aksi durumda 4054 sayılı Kanun’un
56’ncı maddesi uyarınca sözleşmenin geçersiz olacağının ve yürürlükten kaldırılması
gerektiğinin; bu yapılmadan uygulamaya devam edilmesi halinde haklarında
soruşturma açılacağının; konunun tebliğinden itibaren 60 gün süre verilmesi ve 4054
sayılı Kanun'un 16 ve 17 nci maddelerine göre işlem yapılacağının hatırlatılması
suretiyle, 4054 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası çerçevesinde ilgili
taraflara bildirilmesine;
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy