Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-2-256 (Devralma)
Karar Sayısı : 10-75/1530-586
Karar Tarihi : 2.12.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN, İsmail Hakkı 10
KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Murat
ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Evrim Özgül KAZAK, Yalçıner YALÇIN
C. BİLDİRİMDE : - Stryker Corporation
BULUNAN Temsilcisi: Av. Gönenç GÜRKAYNAK, Av. Öznur İNANILIR
Çitlenbik Sk. No: 12 Yıldız Mah. Beşiktaş-İstanbul
D. TARAFLAR : - Stryker Corporation
2825 Airview Boulevard Kalamazoo, MI 49002 ABD 20
- Boston Scientific Corporation
One Boston Scientific Place, Natick, Massachusetts 01760
ABD
E. DOSYA KONUSU: Boston Scientific Corporation (BSC)’ın Nörovasküler İşi
(BSC NV)’ni oluşturan tüm malvarlığının Stryker Corporation (Stryker)
tarafından devralınması işlemine izin verilmesi talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 3.11.2010 tarih ve 8360 sayı ile giren
bildirim üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun ve 1997/1 sayılı
Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 30
Tebliğ’in ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen 12.11.2010 tarih ve 2010-2-
256/Öİ-10-374.EÖK sayılı Devralma Ön İnceleme Raporu, 22.11.2010 tarih ve
REK.0.06.00.00-120/574 sayılı Başkanlık Önergesi ile 10-75 sayılı Kurul
toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; bildirim konusu işlemin, 4054 sayılı
Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında izne tabi olduğu; ancak söz konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7.
maddesi anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuran bir
nitelik taşımadığı, dolayısıyla işleme izin verilmesinde sakınca olmadığı ifade 40
edilmiştir.
10-75/1530-586
2
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Kapsamı
Bildirim konusu işlem neticesinde, BSC NV’nin tam kontrolünün doğrudan veya
dolaylı olarak Stryker’a geçmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda Stryker ile BSC
arasında 28.10.2010 tarihinde “Alım Satım Anlaşması” imzalanmıştır. Söz konusu
anlaşmanın 2.01. maddesinde de belirtildiği üzere, BSC’nin BSC NV’de başlıca
kullanılan veya BSC NV ile ilgili olan bütün hak, unvan ve menfaatleri ile tüm 50
malvarlığı, mülkleri, hak ve iddiaları satılacak, tahsis edilecek ve devredilecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. Devralan Taraf: Stryker
1946 yılında ABD’de kurulan Stryker, ortopedik rekonstrüktif (kalça ve diz için),
travma ve spinal implant sistemleri gibi ortopedik implantların ve cerrahi ekipman,
cerrahi navigasyon sistemleri, endoskopi ve iletişim sistemleri, hasta bakım ve acil
durum ekipmanları gibi medikal donanımların üretimini gerçekleştirmektedir.
Stryker’ın Türkiye’de hiçbir üretim tesisi veya iştiraki bulunmamaktadır. Bu
teşebbüsün ürünleri Türkiye’ye bağımsız distribütörler aracılığıyla ulaştırılmaktadır.
Stryker’ın hisseleri New York Menkul Değerler Borsası’nda işlem görmektedir. 60
H.2.2. Devreden Taraf: BSC
BSC, müdahaleci kardiyoloji, kalp ritim düzenleme, endovasküler ve nörovasküler
müdahale, elektrofizyoloji, endoskopi, radyoloji/onkoloji, üroloji, jinekoloji, pulmonari
endoskopi ve nöromodülasyonu içeren müdahaleci medikal ihtisas alanları için cihaz
geliştirme, üretme ve satma faaliyeti gösteren bir teşebbüstür. BSC’nin faaliyette
bulunan tek Türk iştiraki Boston Scientific Tıp Gereçleri Ltd. Şti.’dir.
H.2.3. Devredilen Taraf: BSC NV
BSC’nin nörovasküler işini oluşturmaktadır. BSC NV ürünlerinin dördü ABD’de, bir
tanesi İrlanda’da bulunan beş ana tesiste üretilmektedir.
H.3. İlgili Pazar 70
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlemde devre konu varlıkları BSC NV oluşturmaktadır. BSC NV, (i)
beyindeki zayıflamış bir damarın rüptüre olması veya damlaması sonucu kanın
çevredeki dokuya dökülmesine neden olan hemorajik felç, (ii) beyni besleyen
atardamarlardan kopan pıhtılardan oluşan akut iskemik felç, (iii) beyne kan sağlayan
kafa içi atardamarlarında plak toplanması sonucu oluşan damarların darlaşmasına ve
tıkanmasına yol açan kafa içi aterosklerotik hastalığın da içinde bulunduğu minimal
yayılımcı, endovasküler tekniklerin kullanıldığı beynin damar hastalıklarını iyileştirme
ve nörovasküler müdahale amaçlı cihaz üretimine yoğunlaşmıştır. BSC NV’nin
ürünlerini aşağıdaki şekilde gruplamak mümkündür: 80
Spirallar: Platinyumdan yapılmış küçük tel halka serileridir. Spirallar anevrizma
içindeki pıhtılaşmanın veya trombotik reaksiyonun ve bu reaksiyonun başarılı olması
durumunda anevrizmanın bertaraf edilmesini sağlar.
Erişim Ürünleri: Nörovasküler kılavuz teller, nörovaskülatürler içindeki kateterleri ve
diğer müdahaleci araçları seçici olarak tanıtmak ve konumlandırmak amacıyla
kullanılabilmektedir. Mikrokateterler, nörovaskülatüre içindeki spirallar gibi teşhis
ajanlarının taşınmasına yardımcı olur.
10-75/1530-586
3
Stentler: Vücut içindeki darlaşmış veya zayıflamış atardamarları tedavi amaçlı
kullanılan küçük tüplerdir. Stentler genellikle metal ağlardan yapılmaktadır. Bununla
birlikte daha geniş atardamarlarda kullanılan ve stent graftları olarak da anılan kumaş 90
stentler de mevcuttur. Ayrıca atardamarın tekrar bloke olmasını önlemek amacıyla
ilaç kaplı stentlerin de üretimi bulunmaktadır.
Dosya mevcudunda bulunan bilgiler doğrultusunda Stryker’ın nörovasküler cihazlara
ilişkin herhangi bir faaliyetinin olmadığı ve tarafların faaliyet alanlarında herhangi bir
örtüşmenin gerçekleşmediği sonucuna ulaşılmıştır. Tarafların faaliyet alanları ve bu
faaliyetler içinde yer alan ürünlerin özellikleri göz önünde bulundurulduğunda, mevcut
işlem bakımından belirlenebilecek alternatif ilgili ürün pazarı tanımlamalarının, işleme
ilişkin olarak yapılacak değerlendirmelere herhangi bir etkisinin bulunmayacağı ve
dolayısıyla “İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz”un 20. maddesinin “Ancak
inceleme konusu işlem, gerek ürün gerekse de coğrafi açıdan olası alternatif pazar 100
tanımları çerçevesinde rekabet açısından endişeler yaratmıyor ya da alternatif tüm
tanımlar açısından rekabeti bozucu bir etki söz konusu olmuyorsa pazar tanımı
yapılmayabilir.” şeklindeki hükmü çerçevesinde dosya konusu işlem açısından, ilgili
ürün pazarının belirlenmesine gerek olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Devralma işlemi açısından, ilgili ürün pazarında, ülkenin herhangi bir bölgesindeki
rekabet koşullarının diğer bölgelerden farklılık göstermemesi, rekabet koşullarının
ülkenin tamamında homojen bir yapı sergilemesi nedeniyle dosya kapsamında ilgili
coğrafi pazar “Türkiye” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme 110
H.4.1. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 2. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesinde birleşme veya devralma sayılan haller
düzenlenmiştir. Anılan maddenin (b) bendine göre “herhangi bir teşebbüsün ya da
kişinin diğer bir teşebbüsün malvarlığını yahut ortaklık paylarının tümünü veya bir
kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren araçları devralması
veya kontrol etmesi” birleşme ve devralma kabul edilen hususlardan biri olarak
sayılmaktadır. Devre konu BSC NV üzerindeki kontrolün Stryker’a geçecek olması
nedeniyle söz konusu işlem, 1997/1 sayılı Tebliğ bakımından bir devralma
niteliğindedir.
H.4.2. 1997/1 Sayılı Tebliğ’in 4. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme 120
1997/1 sayılı Tebliğ’in “İzne Tabi Birleşme ve Devralmalar” başlıklı 4. maddesinde
“…birleşmeyi veya devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya
bir bölümünde ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini
aşması halinde veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş milyon TL’yi
aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.” hükmüne yer
verilmektedir.
Dosya mevcudunda, BSC NV’nin Türkiye pazarından elde ettiği 2009 yılı net satış
gelirinin (……..) TL olduğu ve Stryker’ın devre konu varlıkla ilgili herhangi bir
faaliyetinin bulunmadığı bilgisine yer verilmektedir. Dolayısıyla söz konusu
teşebbüslerin toplam net satışlarının (……..) TL düzeyinde gerçekleştiği görülmüştür. 130
Daha önce de belirtildiği üzere, mevcut işlem bakımından alternatif ilgili ürün pazarı
tanımlamalarının işleme yönelik olarak yapılacak değerlendirmeleri etkilemeyeceği
düşünüldüğünden belirli bir ilgili ürün pazarı ortaya konulmamıştır. Bununla birlikte
işlemin 1997/1 sayılı Tebliğ’in 4. maddesi bakımından izne tabi bir işlem olup
10-75/1530-586
4
olmadığının tespiti açısından alternatif bazı ilgili ürün pazarı tanımlamalarının
değerlendirilmesi gereği hasıl olmuştur.
Dosya mevcudu bilgilere göre BSC NV, tüm nörovasküler cihazlar1 pazarından 2009
yılında %(….) pazar payı elde etmiştir. Pazarın daha dar bir şekilde değerlendirilerek
erişim ürünleri, spirallar ve stentler pazarı olarak ayrıştırılması durumunda ise BSC
NV sırasıyla %(….), %(….), %(….) pazar paylarına ulaşmıştır. 140
Yukarıda yer verilen bilgiler neticesinde, bildirim konusu işlemin, 1997/1 sayılı
Tebliğ’de öngörülen pazar payı eşiğini aştığı ve 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve
bu Kanun’a dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı Tebliğ gereğince izne tabi olduğu
sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.3. 4054 Sayılı Kanun’un 7. Maddesi Açısından Yapılan Değerlendirme
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi uyarınca, bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim
durum yaratmaya veya hakim durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak,
ülkenin bütününde yahut belli bir kısmında herhangi bir mal veya hizmet
piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak birleşme ve
devralma işlemleri hukuka aykırı bulunmuş ve yasaklanmıştır. 150
Bildirime konu işlemin devralınan tarafını BSC NV oluşturmaktadır. BSC NV,
nörovasküler cihazlara ilişkin faaliyetler yürütmektedir. İşlemin devralan tarafı
Stryker’ın ise nörovasküler cihazlara ilişkin herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Dolayısıyla işlem sonucunda pazar payında artış olmayacaktır.
BSC NV’nin tüm nörovasküler cihazlar, erişim ürünleri, spirallar ve stentler olarak
sıralanabilecek alternatif pazar tanımları bakımından %(….)-(….) arasında pazar
payları elde ettiği görülmektedir. Öte yandan Stryker’ın ilgili pazarlarda herhangi bir
faaliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle bildirim konusu işlemin gerçekleşmesinin
pazardaki bir oyuncunun el değiştirmesinden öteye geçmediği, dolayısıyla söz
konusu işlem neticesinde hâkim durum yaratılmasının veya mevcut bir hâkim 160
durumun daha da güçlendirilmesinin söz konusu olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
H.4.4. Yan Sınırlamalar Açısından Yapılan Değerlendirme
Rekabet hukukunda rekabet yasakları, alıcıların yaptıkları yatırımların karşılıklarını
tam olarak almalarının bir aracı olarak ve devam etmekte olan bir işbirliği süresi
içinde teşebbüslerin birbirlerinden öğrendikleri teknik bilgilerin rakiplerle
paylaşılmalarının önüne geçmek amacıyla getirilmektedir. Genel olarak, rekabet
yasaklarının yan sınırlama olarak değerlendirilebilmesi için “yoğunlaşma ile doğrudan
ilgili ve gerekli olma”, “sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma” ve “orantılılık”
kriterlerini sağlaması gerekmektedir.
Dosya konusu işlemi düzenleyen Alım Satım Anlaşmasının 5.10. maddesinde 170
istihdam etmeme taahhütleri 5.11. maddesinde ise rekabet etmeme taahhütleri
düzenlenmektedir. Anlaşmanın 5.11. maddesi incelendiğinde “Ek Anlaşmaların
herhangi birinde özel olarak aksinin öngörüldüğü durumlar hariç olmak üzere”
hükmüne yer verilerek bu madde ile ilgili hükmün özel birtakım anlaşmalarla
değiştirilebileceği ifade edilmiştir. Taraflarca yapılan bildirim incelendiğinde,
Anlaşma’da yer verilen bu hüküm ile ilgili farklı bir bilgiye ve/veya ek anlaşma
metnine yer verilmediği anlaşılmıştır. Dolayısıyla 5.11. madde herhangi bir aksi
durumun ortaya çıkmadığı göz önünde bulundurularak ve bu maddede rekabet
etmeme koşullarına ilişkin olarak verilen bilgiler esas alınarak yapılmıştır. Bu
kapsamda “Kapanış Tarihi”nden itibaren 5 yıl veya son “Tesis Devir Tarihinden” 180
1 Tüm nörovasküler cihazlar pazarı, BSC NV’nin faaliyet göstermediği ürünleri de içermektedir.
10-75/1530-586
5
itibaren 3 yıllık bir süre (hangisi uzunsa) öngörülmüştür. Öte yandan sözleşmenin
5.10. maddesi ile taraflara 18 aylık istihdam etmeme yükümlülükleri getirilmiştir.
Söz konusu işlemle taraflara yüklenen bu yükümlülüklerin mevcut haliyle hem süre
hem de kapsam bakımından “yoğunlaşma ile doğrudan ilgili ve gerekli olma”,
“sadece taraflar açısından kısıtlayıcı olma”, “orantılılık” kriterlerini sağladığı ve yan
sınırlama olarak değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, bildirim konusu işlemin
4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı
“Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında 190
Tebliğ” kapsamında izne tabi olduğuna, işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde
belirtilen nitelikte hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun
güçlendirilmesinin ve böylece rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmaması nedeniyle işleme izin verilmesine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy