Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2005-3-49 (Devralma)
Karar Sayısı : 05-29/365-87
Karar Tarihi : 4.5.2005
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Murat GENCER, Prof. Dr. Zühtü
AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M.
Sıraç ASLAN, Süreyya ÇAKIN
B. RAPORTÖRLER: Bülent GÖKDEMİR
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Boyner Holding A.Ş.
20
D. TARAFLAR : Boyner Holding A.Ş.
Eski Büyükdere Cad. No:22 Kat:16 Park Plaza
Maslak-İstanbul
Benetton International SA
n.1, Place d’Armes L-1 LUXEMBOURG
E. DOSYA KONUSU: Boyner Holding A.Ş. ile Benetton International SA
tarafından kurulacak ortak girişime ilişkin izin talebi.
30
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 15.4.2005 tarih ve 2440 sayı ile intikal
eden ve en son 27.4.2005 tarih ve 2670 sayı ile eksiklikleri tamamlanan bildirim
üzerine 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi ile
1997/1 sayılı Rekabet Kurulu'ndan İzin Alması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ'in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 29.4.2005 tarih ve 2005-3-49/Öİ-05-BG sayılı Birleşme/Devralma Ön
İnceleme Raporu, 2.5.2005 tarih ve REK.0.07.00.00/75 sayılı Başkanlık önergesi
ile 05-29 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ :İlgili raporda; 40
- Boyner Holding A.Ş. (Boyner Holding) ile Benetton International SA
(Benetton) arasında kurulacak ortak girişim işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ
kapsamında bir işlem olmakla birlikte, 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi
anlamında hakim durum yaratan veya mevcut bir hakim durumu
güçlendiren ve bunun sonucunda ülkenin bütünü yahut bir kısmında
herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde
05-29/365-87
2
azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığı, bu nedenle bildirime
konu ortak girişim işlemine izin verilmesi gerektiği.
50
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İlgili Pazar
H.1.1. İlgili Ürün Pazarı
Bildirim konusu işlem neticesinde Bofis Boyner Marka ve İletişim Ticaret A.Ş.
(Bofis), günlük giyime uygun markalı hazır giyim ürünleri, ayakkabı, çanta ve
kemer gibi aksesuarların üretim ve pazarlanması faaliyetlerini yürütecektir. Bu
nedenle ilgili ürün pazarı ayakkabı, çanta ve aksesuarlar pazarı olarak 60
tanımlanmıştır.
H.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Ortak girişim işleminin taraflarının ve işlem sonrasında Bofis’in faaliyet alanı
dikkate alındığında ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti sınırları dahili” olarak
belirlenmiştir.
H.2. Taraflar
70
H.2.1. Boyner Holding A.Ş. (Boyner Holding)
Hazır giyim, konfeksiyon ve aksesuar üretimi ve pazarlanması alanlarında
faaliyet gösteren Boyner Holding’in Yönetim Kurulu’nda; Ali Osman Boyner,
Hasan Cem Boyner, Lerzan Boyner, Zahide Leman Halulu, Neylan Dinler, Ümit
Nazlı Boyner, Aydın Giz, Cem Duna ve İbrahim Şensoy yer almaktadır. Boyner
Holding’in mevcut hisse yapısı aşağıdaki tabloda gösterilmektedir.
Tablo 1: Boyner Holding Hisse Yapısı
Hissedar Hisse Oranı (%)
Hasan Cem Boyner (…..)
Neylan Dinler (…..)
Emine Ayten Boyner (…..)
Lerzan Boyner (…..)
Latife Boyner (…..)
Zahide Leman Halulu (…..)
Ali Osman Boyner (…..)
Sağlık Tekstil A.Ş. (…..)
Toplam 100
80
H.2.2. Benetton International SA (Benetton)
Benetton, %100 oranında Benetton Group S.p.A.’nın iştiraki konumundadır.
Benetton Group S.p.A’nın hisse dağılımı aşağıdaki tabloda verilmiştir.
05-29/365-87
3
Tablo 2: Benetton Hisse Yapısı
Hissedarlar Hisse Oranı (%)
Edizione Holding S.p.A1 (…..)
Kurumsal Yatırımcılar (…..)
Kişisel Yatırımcılar ve Diğerleri (…..)
Toplam 100
90
H.2.3. Bofis Boyner Marka ve İletişim Ticaret A.Ş. (Bofis)
Bofis, sermayesi (………) YTL olan ve mevcut durumda herhangi bir iktisadi
faaliyeti bulunmayan bir şirkettir. Halihazırda Bofis’in %99.94’ü Boyner Holding’e
aittir. Bildirim konusu işlem ile birlikte Benetton, Boyner Holding’e ait (……...)
adet hisseyi satınalmak suretiyle Bofis’in %50’sini kontrol edecektir.
H.3. Yapılan Tespitler ve Hukuki Değerlendirme
H.3.1. Ortak Girişim İşlemi 100
Boyner Holding ile Benetton arasındaki ticari ilişki Temmuz 1985’de imzalanan
Lisans Anlaşması ile United Colors of Benetton markasının Türkiye’de üretim,
satış ve pazarlanması hakkının devredilmesi ile başlamıştır.
Bu çerçevede yenilenen lisans ve dağıtım anlaşmaları ile Benetton’a ait olan
United Colours of Benetton, Sisley, Colors, The Hip Site markalı ürünlerin
yurtiçinde fason olarak ürettirilmesi, satış ve pazarlama hakkı, Undercolors of
Benetton, Playlife ve Killer Loop markalarının ise satış ve pazarlanması hakkı
Boyner Holding’in kontrolünde bulunan BBA Beymen Boğaziçi Alboy Mağazacılık 110
Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş. (BBA)’ya verilmiştir.
BBA, United Colors of Benetton, Sisley, Colors, The Hip Site markalı ürünlerin
büyük çoğunluğunu yüze yakın yerli teşebbüse fason olarak ürettirmekte, küçük
bir kısmını ise Benetton’dan ithal etmektedir. Öte yandan BBA, anılan markaların
dışında (Benetton ile ilişkisi olmayan) Beymen, Divarese, T-box, Limon, Beymen
Clup markalı ürünlerin üretim, satış ve pazarlama faaliyetlerini yürütmektedir.
Bildirim konusu işlem çerçevesinde Benetton ile Boyner Holding arasında United
Colors of Benetton, Sisley, Colors, The Hip site markalarının Türkiye’de fason 120
olarak ürettirilmesi, dağıtımı ve pazarlanmasının; Undercolors of Benetton,
Playlife ve Killer Loop markalarının ise dağıtım, satış ve pazarlanmasının
gerçekleştirilmesine yönelik bir ortak girişime varlık kazandırılmaktadır.
Bu çerçevede öncelikle BBA’nın Benetton markalı ürünlere yönelik faaliyetleri
kapsamındaki varlık ve yükümlülükleri ve personelinin hak ve yükümlülükleri
1 Edizione Holding s.p.A’nın hisselerinin tamamı Benetton Ailesi’ne aittir.
05-29/365-87
4
Bofis’e devredilecek, akabinde Benetton, Boyner Holding’den anılan şirketin
(…….) adet hissesini satınalmak suretiyle Bofis’in %50’sini kontrol eder hale
gelecektir.
130
Ortak girişim, Esas Anlaşma ve ekleri niteliğindeki (hisse, dağıtım, hizmet, ticari
marka ve know-how lisansı) anlaşmalar çerçevesinde faaliyet gösterecektir.
Dağıtım Anlaşması, United Colors of Benetton, Sisley, Colors, The Hip Site,
Undercolors of Benetton, Playlife ve Killer Loop markalarının ortak girişim
tarafından Türkiye, Gürcistan, İsrail, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan ve
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde dağıtılmasını öngörmektedir.
H.3.2. Hukuki Değerlendirme
Bildirim konusu işlem, niteliği itibarıyla ilk anda bir devralma işlemi gibi 140
görünmekte, ancak gerek Bofis’in işlem öncesinde herhangi bir faaliyetinin
bulunmaması, gerekse sonuç olarak BBA’nın Benetton ile ilgili tüm faaliyetinin bu
teşebbüse devredilmesi, akabinde Bofis’in anılan teşebbüslerin ortak kontrolü
kapsamında faaliyet gösterecek olması nedeniyle, söz konusu işlem 1997/1
sayılı Tebliğ’in 2 (c) maddesi çerçevesinde bir ortak girişim olarak
değerlendirilmesi yerinde olacaktır.
1997/1 sayılı Tebliğ’in “Birleşme veya Devralma Sayılan Haller” başlıklı 2.
maddesinin (c) bendine göre; “Amaçlarını gerçekleştirmek üzere işgücü ve
malvarlığına sahip olacak şekilde bağımsız bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkan 150
ve taraflar arasındaki veya taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı
amacı veya etkisi olmayan ortak girişimler,” anılan Tebliğ kapsamında
incelenmektedir. Bu itibarla başvuru konusu işlemin söz konusu hüküm
kapsamında ortak girişim niteliği taşıyıp taşımadığı incelenmeye muhtaçtır.
Bir birleşme ya da devralma işleminin ortak girişim olarak nitelendirilebilmesi için
üç unsurun birarada varolması gerekmektedir. Bu unsurlar; i) işlem neticesinde
ortak kontrol altında bir teşebbüsün varlık kazanması, ii) ortak girişimin bağımsız
bir iktisadi varlık olarak ortaya çıkması ve iii) ortak girişimin taraflar arasındaki ya
da taraflarla ortak girişim arasındaki rekabeti sınırlayıcı amaç veya etkiye sahip 160
bulunmamasıdır. Başvuru konusu ortak girişim işlemini bu unsurlar kapsamında
ayrı ayrı değerlendirmek yerinde olacaktır.
H.3.2.1. Ortak Kontrol
Bofis’in %50 hissesinin satışına ilişkin “Hisse Alım Sözleşmesi”nin 3., “Esas
Sözleşme”nin ise 4.1. maddelerinde kurulacak ortak girişimin sermayesinin
Benetton ve Boyner Holding arasında eşit oranda paylaşılacağı ifade
edilmektedir.
170
05-29/365-87
5
Karar alma süreçlerine katılım bakımından değerlendirme yapıldığında, Esas
Sözleşme’nin 6.2., 6.3. ve 7. maddeleri çerçevesinde, tarafların Bofis’in
yönetimine eşit oranda katılacağı görülmektedir.
Nitekim Esas Sözleşme’nin 6.2. maddesinde, şirketin Yönetim Kurulu’nun altı
kişiden teşekkül ettirileceği, bunlardan üç kişinin Benetton, üç kişinin ise Boyner
Holding’in göstereceği adaylar arasından seçileceği, 6.3. maddesinde Yönetim
Kurulu Başkanı’nın, Yönetim Kurulu Üyeleri arasından seçileceği, Yönetim Kurulu
Başkanı’nın oyunun oy eşitliği halinde belirleyici sayılmayacağı, 6.6. maddesinde
ise Yönetim Kurulu toplantı nisabının en az dört üye ile sağlanacağı ve kararların 180
en az dört üyenin olumlu oy kullanmasıyla alınabileceği ifade edilmektedir.
Yine Esas Sözleşme’nin 7. maddesinde şirkete ilişkin her türlü karar ve işlemin
Yönetim Kurulu eliyle gerçekleştirilebileceği belirtilmektedir. Söz konusu
hükümler çerçevesinde tüm kararların ancak Benetton ve Boyner Holding’in ortak
iradesiyle alınabileceği ortaya çıkmaktadır.
H.3.2.2. Bağımsız İktisadi Varlık
Bofis’in bağımsız iktisadi varlık niteliğini taşıması, kurucularından bağımsız 190
olarak faaliyetlerini sürdürebileceği imkanlara sahip olup olmamasına bağlıdır. Bir
başka ifadeyle ortak girişim, finansman gücü, personel ve ilgili yönetim organları
gibi araçlarla teçhiz edilmek suretiyle bağımsız hareket etme kabiliyetine sahip
olmalıdır.
Esas Sözleşme’nin 11. maddesinde tarafların, ortak girişimin kendi kendine yeten
bir kuruluş niteliğine sahip olacağını kabul ettikleri, bunun için gereken finansman
desteğini sağlayacakları belirtilmektedir. Anılan Sözleşme’nin ekinde yer alan ve
Benetton’un kontrolünde bulunan Bencom S.R.L. ile Bofis arasında akdedilen ve
Bofis’e know-how ve ticari marka kullanım hakkı tanıyan “Lisans ve Dağıtım 200
Sözleşmesi” ile Esas Sözleşme’nin 16. maddesinde şirketin faaliyet süresinin
kısıtlanmaması da Bofis’in bağımsız iktisadi varlığa sahip olacağının göstergesi
olarak kabul edilebilecektir.
H.3.2.3. Rekabeti Kısıtlayıcı Amaç ya da Etkinin Bulunmaması
Yukarıda ifade edildiği üzere, Benetton ile Boyner Holding arasındaki ticari ilişki
halihazırda Lisans ve Pazarlama sözleşmeleri vasıtasıyla yürütülmektedir. İşlem
sonrasında ise BBA, Benetton ve türev markalar ile ilgili tüm hak ve
sorumluluklarını Bofis’e devredecektir. Bu itibarla ortak girişim işleminin rekabeti 210
kısıtlayıcı bir amaç ya da etki taşımadığı, aksine, Boyner Holding uhdesindeki
rakip markalar ile, Benetton ve türev markalarının faaliyetini ayrıştırmak suretiyle
rekabeti arttırma potansiyeli taşıdığı kanaatine varılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgilerin ışığında bildirim konusu işlem 1997/1 sayılı
Tebliğ’de yer alan tanım çerçevesinde bir ortak girişim işlemi niteliğindedir.
05-29/365-87
6
Anılan Tebliğ’in 1998/2 sayılı Tebliğ ile değişik 4. maddesinde, “…birleşme veya
devralmayı gerçekleştiren teşebbüslerin, ülkenin tamamında veya bir bölümünde
ilgili ürün piyasasında, toplam pazar paylarının, piyasanın %25’ini aşması halinde 220
veya bu oranı aşmasa bile toplam cirolarının yirmibeş trilyon Türk Lirasını (yirmi
beş milyon YTL) aşması halinde Rekabet Kurulu’ndan izin almaları zorunludur.”
hükmü yer almaktadır.
Devralma işleminin taraflarından olan Boyner Holding’in 2004 yılı cirosu (……...)
ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Bu rakam 31.12.2004 Merkez Bankası alış
kuruna dikkate alındığında (……………….) YTL’ye tekabül etmektedir. Bu
rakama Benetton ve türev markalı ürünlerden elde edilen cirolar da dahildir.
Dolayısıyla söz konusu rakam aynı zamanda ortak girişimin taraflarının toplam
ciro rakamını da temsil etmektedir. Bu itibarla söz konusu işlem 1997/1 sayılı 230
Tebliğ kapsamında bildirime tâbi bir devralma işlemi niteliği taşımaktadır.
Daha önce vurgulandğı üzere, halihazırda Benetton ile Boyner Holding
arasındaki Lisans ve Pazarlama sözleşmeleri vasıtasıyla yürütülen ticari ilişki,
bildirim konusu işlem neticesinde bir ortak girişim niteliği taşıyan Bofis’e
devredilecektir. Bu nedenle anılan işlemin sonrasında piyasada yoğunlaşma
ortaya çıkması söz konusu olmayacaktır.
Diğer yandan Boyner Holding’in ilgili ürün pazarının bir alt pazarı niteliği taşıyan
çok katlı mağazalar, zincir mağazalar ve hipermarketlerde satılan kıyafetler 240
pazarındaki payı ancak %5 seviyesindedir. Söz konusu rakama Benetton markalı
ürünler de dahildir. Zira Benetton’un Boyner Holding ile yürüttüğü ticari ilişki
dışında herhangi bir faaliyeti bulunmamaktadır.
Bu bilgilerin ışığında başvuru konusu ortak girişim işlemi neticesinde pazarda
herhangi bir yoğunlaşma ortaya çıkmaması, öte yandan ortak girişimin
taraflarının pazar paylarının daraltılan bir pazarda dahi %5 gibi küçük bir rakama
tekabül etmesi nedeniyle, söz konusu işlem neticesinde rekabetin
kısıtlanmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.
250
I. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında; Boyner Holding A.Ş. ile Benetton
International SA arasında kurulacak ortak girişim işleminin, 1997/1 sayılı Rekabet
Kurulu’ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ
kapsamında bir işlem olduğuna, bununla birlikte 4054 sayılı Rekabetin
Korunması Hakkında Kanun’un 7. maddesi anlamında hakim durum yaratan
veya mevcut bir hakim durumu güçlendiren ve böylece rekabetin önemli ölçüde 260
azaltılması sonucunu doğuran bir işlem olmadığına, bu nedenle bildirim konusu
işleme izin verilmesine
05-29/365-87
7
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy