AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 22110/07 ve 47224/08
Ahmet Hamdi BOZBAĞ ve Diğerleri / Türkiye
ve Salih ve Nihat YILDIRIM/Türkiye
Başkan
Paul Lemmens,
Yargıçlar
Ksenija Turkovic,
Jon Fridrik Kjolbro,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Hasan Bakırcı’nın katılımıyla 22 Kasım 2016 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm) (“Mahkeme”), 21 Mayıs 2007 ve 16 Eylül 2008 tarihlerinde yapılmış olan yukarıdaki başvurulara ve davalı Devlet ve başvuranlar tarafından iletilen görüşlere ilişkin olarak yapılan müzakerelerin ardından aşağıdaki şekilde karar vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranlar Türk vatandaşıdırlar. Başvuranların isimleri, doğum tarihleri ve temsilcilerinin isimleri ekte verilmiştir.
2. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi temsilcisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
3. Davanın koşulları, taraflar tarafından ibraz edildiği şekliyle aşağıdaki gibidir.
4. Başvuranlar, kamuya ait orman mülkiyeti alanı olarak düzenlenen arazi parçalarının sahipleridirler. Hazine, yerel mahkemeler önünde dava açmıştır ve başvuranların tapuları, 6831 sayılı Kanunun 2 (B) maddesi uyarınca iptal edilmiştir.
5. Başvuruların detayları ekli tabloda verilmiştir.
B. İlgili iç hukuk ve uygulama
6. Aşağıda bahsi geçen (bk. aşağıda § 12) Tazminat Komisyonu’na ilişkin iç hukuk ve uygulamasına dair bilgilere Savaşçın ve Diğerleri/Türkiye (k.k.) (no. 15661/07, 7 Haziran 2016) kararından erişilebilir.
ŞİKÂYETLER
7. Başvuranlar, Sözleşme’ye Ek 1 No.lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, tazminat ödenmeksizin mülklerinden mahrum bırakıldıkları konusunda şikâyetçi olmuşlardır.
8. Başvuranlar, ayrıca, Sözleşme’nin 6 § 1 maddesine dayanarak, yargılamaların uzunluğu ve adil olmayışı konularında şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
9. Mahkeme, Mahkeme İçtüzüğünün 42 § 1 maddesine uygun olarak, benzer olgusal ve hukuki arka plana sahip başvuruların birleştirilmesi gerektiği kanaatindedir.
A. Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin ve Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiği iddiası hakkında
10. Başvuranlar, ilgili yargılama işlemlerinin Sözleşme’nin 6 § 1 maddesinin gerektirdiği şekilde makul bir süre içinde sonuçlanmadığı konusunda şikâyetçi olmuşlardır.
11. Başvuranlar, Sözleşme’ye Ek 1 No’lu Protokol’ün 1. maddesi uyarınca, tazminat ödenmeksizin tapularının iptal edilmesinin orantısız bir yük teşkil ettiği ve bu nedenle mülkiyetin çekişmesiz kullanımı haklarını ihlal ettiği konularında şikâyetçi olmuşlardır.
12. Mahkeme, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu, kararların geç icra edilmesi ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvuruları incelemek üzere Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Daha sonra, Tazminat Komisyonu’nun konu bakımından yetkisi, 16 Mart 2014 ve 9 Mart 2016 tarihli kararnamelerle genişletilmiştir. İlgili Komisyon, 31 Ağustos 1956 tarihli 6831 sayılı Kanunun 2 (B) maddesinin uygulanması nedeniyle, söz konusu arazinin kamuya ait orman mülkiyetinin bir parçası olarak sınıflandırıldığı durumlarda başvuranların tapularının iptali nedeniyle mülkiyetin çekişmesiz kullanımı hakkının ihlal edildiği iddialarına ilişkin incelemeleri yapmaya yetkilidir. Buna göre, Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonuna başvuru yapmadıkları gerekçesiyle iç hukuk yollarını tüketmediklerini belirtmiştir.
13. Mahkeme, Ümmühan Kaplan/Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından, Türkiye’de yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Daha sonra, Mahkeme, Turgut ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) ve Savaşçın ve Diğerleri/Türkiye ((k.k.), no. 15661/07, 7 Haziran 2016) davalarında verdiği kararda, başvuranların iç hukuk yollarını, başka bir deyişle yeni oluşturulmuş olan bu hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle, başvurunun kabul edilemez olduğuna karar vermiştir. Mahkeme, bu kararı verirken, özellikle, söz konusu yeni hukuk yolunun, arazilerinin kamuya ait orman mülkiyetinin bir parçası olarak sınıflandırılması nedeniyle başvuranların tapularının iptal edilmesine ilişkin şikâyetler bakımından, ilk bakışta erişilebilir ve makul bir çözüm sunacak nitelikte olduğu kanısına vardığını belirtmiştir.
14. Mahkeme, Ümmühan Kaplan (yukarıda anılan, § 77) davasında verdiği kararda, Hükümete hali hazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları yine de normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurguladığına dikkat çekmektedir.
16. Ancak, Mahkeme, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun ile tesis edilmiş olan yeni iç hukuk yoluna başvurmamış olmalarına ilişkin ilk itirazını göz önünde bulundurarak, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri ve Savaşçın ve Diğerleri davalarında varmış olduğu sonucu yinelemektedir.
17. Yukarıda belirtilenler nedeniyle Mahkeme, başvurunun iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle Sözleşme’nin 35 §§ 1 ve 4 hükümleri uyarınca reddedilmesi gerektiği sonucuna varmaktadır.
B. Sözleşme’nin ihlal edildiğine ilişkin diğer iddialar hakkında
18. Başvuranlar ayrıca Sözleşme’nin 6. maddesi uyarınca, yerel yargılamaların adil olmadığı konusunda şikâyetçi olmuşlardır. Önündeki tüm materyaller ışığında ve şikâyet edilen konu yetki alanına girdiği ölçüde, Mahkeme, bu şikâyetin Sözleşme ve Protokollerinde yer alan hak ve özgürlükleri ihlaline işaret etmediği sonucuna varmıştır. Buna göre, Mahkeme, söz konusu şikâyeti, Sözleşme’nin 35 §§ 3 (a) ve 4 maddeleri uyarınca açıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle reddetmektedir.
Bu gerekçelerle, Mahkeme oybirliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye karar vermiştir.
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce dilinde tanzim edilmiş olup, 15 Aralık 2016 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Hasan BakırcıPaul Lemmens
Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
Başvuru no ve Dava adı
Başvuru tarihi
Başvuranın adı, doğum tarihi ve ikametgah yeri
Başvuranın temsilcisi
İhtilaf konusu arazinin detayları
Arazinin tapusunu iptal eden ilk derece mahkemesi kararının tarihi ve numarası
Nihai Yargıtay kararının tarihi ve numarası ve tebliğ tarihi
22110/10
Bozbağ
21/05/2007
Ahmet Hamdi Bozbağ,
09/05/1918, İstanbul
Nevin Bozbağ,
08/02/1930, İstanbul
Nazan Bozbağ, 21/09/1948, İstanbul
Fatma Canan Bozbağ,
20/04/1952, İstanbul
Fatma Handan Bozbağ,
25/07/1956, İstanbul
Selçuk Soybay,
İstanbul
İstanbul, Sarıyer, Uskumru,
Pafta no. 2 ,
Parsel no. 85
Sarıyer İlk Derece Mahkemesi, 20/10/2003,
E: 2002/826
K: 2003/958
29/12/2006
E: 2006/17425
K: 2006/18618 ve 09/02/2007
47224/08
Yıldırım
16/09/2008
Salih Yıldırım,
01/11/1943, İstanbul
Nihat Yıldırım,
16/06/1949, İstanbul
Ayşe Banu Koç, İstanbul
İstanbul, Ümraniye, Aşağı Dudullu, Pafta no. 6, Parsel no. 943
Ümraniye İlk Derece Mahkemesi,
03/10/2006
E: 2006/370
K: 2006/351
28/04/2008
E: 2008/3603
K: 2008/6471 ve 30/05/2008
Full & Egal Universal Law Academy