AVRUPA İNSAN HAKLARI MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KABUL EDİLEBİLİRLİK HAKKINDA KARAR
Başvuru no. 18741/04
Bediii Burak BOZBEY / Türkiye ve diğer 4 başvuru
(ekteki listeye bakınız)
Başkan
András Sajó,
Yargıçlar
Helen Keller,
Robert Spano,
ve Bölüm Yazı İşleri Müdür Yardımcısı Abel Campos’un katılımıyla 23 Haziran 2015 tarihinde Komite halinde toplanan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (İkinci Bölüm), ekte belirtilen yukarıdaki başvuruları göz önünde bulundurarak yapılan müzakereler çerçevesinde aşağıdaki kararı vermiştir:
OLAYLAR
1. Başvuranların isimlerinin belirtildiği liste ekte yer almaktadır. Türk Hükümeti (“Hükümet”) kendi görevlisi tarafından temsil edilmiştir.
A. Davanın koşulları
2. Dava konusu olaylar, taraflarca bildirildiği şekliyle aşağıdaki gibi özetlenebilir.
3. Başvuranlar, farklı tarihlerde, çeşitli hukuk mahkemeleri önünde dava açmışlardır. Bazı davalar yıllarca sürmüştür, bazıları ise yerel mahkemeler önünde halen derdesttir. Başvurulara ilişkin bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
B. İlgili iç hukuk kuralları ve uygulamalar
4. İlgili iç hukuk kurallarına ilişkin açıklamalar, Turgut ve Diğerleri / Türkiye ((k.k.), no. 4860/09, §§ 19-26, 26 Mart 2013) kararında yer almaktadır.
ŞİKÂYET
5. Başvuranlar, Sözleşme’nin 6/1 maddesine dayanarak, yerel mahkemeler önündeki yargılamaların makul bir süre içerisinde sonuçlandırılmadığı hususunda şikâyetçi olmuşlardır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME
6. Mahkeme, somut davalarda Sözleşme’ye dayanılarak dile getirilen temel konuların benzer oluşunu dikkate alarak, başvuruları birleştirmeye ve tek bir karar kapsamında değerlendirmeye karar vermiştir.
7. Başvuranlar, yargılamaların uzunluğunun, Sözleşme’nin 6/1 maddesinde belirtilen “makul süre” koşuluna aykırı olduğundan şikâyet etmişlerdir.
8. Hükümet, 6384 sayılı Kanun uyarınca, yargılamaların uzunluğu ve kararların icra edilmemesine ilişkin başvurulara yönelik yeni bir hukuk yolu olarak Tazminat Komisyonunun kurulduğunu belirtmiştir. Hükümet, başvuranların Tazminat Komisyonuna başvuruda bulunmamaları nedeniyle, iç hukuk yollarını tüketmediklerini ileri sürmüştür: bu gerekçe, Mahkeme tarafından Turgut ve Diğerleri ((k.k.), no. 4860/09, 26 Mart 2013) kararında da kabul edilmiştir.
9. Mahkeme, Hükümetin de belirttiği şekilde, Ümmühan Kaplan / Türkiye (no. 24240/07, 20 Mart 2012) davasında pilot karar usulünün uygulanmasının ardından yeni bir iç hukuk yolunun oluşturulduğunu gözlemlemektedir. Sonrasında ise, yukarıda anılan Turgut ve Diğerleri davasına ilişkin kararında, başvuranların iç hukuk yollarını, diğer deyişle söz konusu yeni hukuk yolunu tüketmedikleri gerekçesiyle yeni bir başvuruyu kabul edilemez bulmuştur. Mahkeme bu şekilde, bu yeni hukuk yolunun öncelikli olarak erişebilir olduğu ve uzun yargılama şikâyetlerine ilişkin makul bir tazminat imkânı sağlamaya elverişli olduğu kanısına varmıştır.
10. Mahkeme, yukarıda anılan Ümmühan Kaplan davasına ilişkin kararında (77. paragrafında), Hükümete hâlihazırda tebliğ edilmiş olan bu tür başvuruları normal usul kapsamında inceleyebileceğini vurgulamıştır.
11. Ancak, Hükümetin başvuranların 6384 sayılı Kanun’la oluşturulan yeni hukuk yolundan faydalanmadıkları konusundaki ilk itirazını dikkate alan Mahkeme; Turgut ve Diğerleri davasında vardığı kanaati yinelemektedir. Bu nedenle, hukuk yargılamalarının aşırı uzunluğuna yönelik şikayetin, iç hukuk yollarının tüketilmemesi sebebiyle, Sözleşme’nin 35. maddesinin 1 ve 4. fıkraları uyarınca reddedilmesine karar vermiştir (bk. Rıfat Demir / Türkiye, no. 24267/07, § 35, 4 Haziran 2013; ve Yiğitdoğan / Türkiye (no. 2), no. 72174/10, § 59, 3 Haziran 2014).
İşbu gerekçelerle, Mahkeme, oy birliğiyle,
Başvuruları birleştirmeye ve
Başvuruların kabul edilemez olduğuna karar vermiştir.
İşbu karar İngilizce olarak tanzim edilmiş olup, 16 Temmuz 2015 tarihinde yazılı olarak tebliğ edilmiştir.
Abel CamposAndrás Sajó
Bölüm Yazı İşleri Müdür YardımcısıBaşkan
EK
No.
Başvuru no.
Başvuru tarihi
Başvuran adı, doğum tarihi, ikamet yeri
Avukatın adı
Yerel mahkemelerce verilen kararların tarihi ve referans numaraları
18741/04
19/01/2004
Bedii Burak BOZBEY
1966 -Isparta
Hıdır YILDIZ
Gelendost Kadastro Mahkemesi
1996/015 E, 1999/001 K.
1997/001 E, 1999/004 K.
Yargılamalar, Yargıtay önünde derdesttir.
48454/06
22/11/2006
Nesrin YILMAZ
1950 - Ankara
Gökçen ZORCU
Ankara İdare Mahkemesi
2003/456 E, 2003/599 K.
Dava, 7 Temmuz 2006 tarihinde kesinleşmiştir.
20637/07
04/05/2007
Binali ÇINAR
1932 - Ardahan
Metin Taylan ÖZYILMAZ
Posof Sulh Hukuk Mahkemesi
1996/73 E, 2005/32 K.
Dava, Posof Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir. Yargılamalar söz konusu mahkeme önünde derdesttir.
28997/08
09/06/2008
İbrahim GÜNEY
1949 - İstanbul
Metin FİLORİNALI
Küçükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesi
2006/555 E, 2006/592 K.
Dava, 4 Aralık 2007 tarihinde kesinleşmiştir.
38848/08
04/08/2008
Ercüment ÖZTÜRK
1961 - Eskişehir
Erdinç TOKLU
Eskişehir İdare Mahkemesi
2003/169 E, 2004/1306 K.
Danıştay
2005/1468 E, 2007/5334 K.
Düzeltme talebine ilişkin yargılamalar, Danıştay önünde derdesttir.
Full & Egal Universal Law Academy