Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2006-1-128 (Devralma)
Karar Sayısı : 06-67/901-258
Karar Tarihi : 28.9.2006
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
10
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Tuncay SONGÖR, Prof. Dr. Zühtü AYTAÇ, Rıfkı ÜNAL,
Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI, M. Sıraç ASLAN.
B. RAPORTÖRLER: M. Ömür PAŞAOĞLU, Cumhur Atalay HATİPOĞLU
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : - İpragaz A.Ş.
Temsilcileri Selim ŞİPER, Yücel ÖZARI
19 Mayıs Cad. No:4 Nova-Baran Plaza
Kat:16 Şişli/İstanbul
- BP Gaz A.Ş. 20
Temsilcisi Hakan TÜRKER
Değirmen Sk. Şaşmaz Plaza Kat:7
Kozyatağı Kadıköy/İstanbul
D. TARAFLAR : - İpragaz A.Ş.
19 Mayıs Cad. No:4 Nova-Baran Plaza
Kat:16 Şişli/İstanbul
- BP Gaz A.Ş.
Değirmen Sk. Şaşmaz Plaza Kat:7
Kozyatağı Kadıköy/İstanbul 30
E. DOSYA KONUSU: BP Gaz A.Ş.’nin dökme LPG tanklarının ve müşteri
portföyünün İpragaz A.Ş. tarafından devralınması işlemine izin verilmesi
talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 28.8.2006 tarih ve 5793 sayı ile giren
bildirim üzerine, söz konusu devralmaya ilişkin olarak talep edilen ek bilgi ve
belgeler, 11.9.2006 tarih ve 6078 sayı ile intikal eden yazıyla tamamlanmıştır.
4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 7. maddesi ile 1997/1
sayılı “Rekabet Kurulu'ndan İzin Alınması Gereken Birleşme ve Devralmalar
Hakkında Tebliğ”in ilgili hükümleri uyarınca yapılan inceleme sonucunda
düzenlenen 15.9.2006 tarih, 2006-1-128/Öİ-06-MÖP sayılı Devralma Ön 40
İnceleme Raporu, 18.9.2006 tarih, REK.0.05.00.00-120/181 sayılı Başkanlık
önergesi ile 06-67 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
G. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda;
- BP Gaz A.Ş.’nin dökme gaz müşteri portföyünün ve mülkiyetleri BP Gaz A.Ş.’ye
ait olup müşterilerin elinde bulunan LPG tanklarının İpragaz A.Ş. tarafından
devralınması işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ uyarınca izne tabi bir işlem olduğu,
05-01/3-3
2
- İşlemin ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılması sonucunu doğuracak
şekilde hakim duruma yol açan veya mevcut hakim durumu güçlendiren nitelikte
bulunmadığı, bu nedenle söz konusu işleme izin verilmesi gerektiği,
- Bununla birlikte taraflar arasında akdedilen “Alım Satım ve Müşteri Devir 50
Sözleşmesi”nin 3.3. maddesinde yer alan süresiz rekabet yasağının 2 (iki) yıl ile
sınırlandırılmasının yerinde olacağı,
ifade edilmektedir.
H. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
H.1. İşlemin Niteliği ve Amacı
Başvuru kapsamındaki bilgilere göre; BP Gaz A.Ş., Türkiye genelinde yürütmekte
olduğu dökme LPG satış faaliyetine son verme kararı almıştır. BP Gaz, bu
faaliyetini sona erdirecek olması nedeniyle, esasen kendi mülkiyetinde bulunan
ancak müşterilerinin fer’i zilyetliğinde müşterilerce kullanılan dökme LPG
tanklarının mülkiyetini ve müşteri portföyünü, İpragaz A.Ş. ile imzaladığı “Alım 60
Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi” uyarınca devredecektir.
H.2. Taraflar
H.2.1. İpragaz A.Ş. (İpragaz)
LPG dağıtımı faaliyeti ile iştigal eden İpragaz’ın Türkiye çapında 2005 yılında
elde ettiği ciro (......................) YTL olarak gerçekleşmiştir. İpragaz’ın hissedarlık
yapısı aşağıdaki gibidir:
Tablo 1 – İpragaz’ın hissedarlık yapısı
Hissedarlar Sermaye (YTL) Sermaye Payı (%)
Compagnie des Gaz de Petrole Primagaz S.A. 3.999.999,96 100,00
Evas Ev Aletleri Ltd. Şti. 0,01 0,00
Tüpsan Tüp İmalatı Ltd. Şti. 0,01 0,00
Bizimgaz Tic. Ve San. A.Ş. 0,01 0,00
Selim ŞİPER 0,01 0,00
TOPLAM 4.000.000,00 100,00
İpragaz ile aynı gruba bağlı bulunan Bizimgaz A.Ş. Türkiye’de LPG dağıtım
faaliyeti ile iştigal etmekte olup %99.151 hissesi SHV Gas Group’a aittir. Diğer bir 70
grup şirketi olan Bütangaz A.Ş. ise LPG depolama işi ile uğraşmaktadır.
H.2.2. BP Gaz A.Ş. (BP Gaz)
LPG dağıtımı faaliyeti ile iştigal eden BP Gaz’ın Türkiye çapında 2005 yılında
elde ettiği ciro (......................) YTL olarak gerçekleşmiştir. BP Gaz’ın hissedarlık
yapısı aşağıdaki gibidir;
Tablo 2 – BP Gaz’ın hissedarlık yapısı
Hissedarlar Sermaye (YTL) Sermaye Payı (%)
BP Holdings International B.V. 13.412.182,90 49,00
BP Petrolleri A.Ş. 8.211.540,55 30,00
Petrotank B.V. 5.474.360,37 20,00
Ahmet YILMAZ 251.820,58 0,92
Bülent KENCEBAY 10.948,72 0,40
Tahir UYSAL 10.948,72 0,40
TOPLAM 27.371.801,85 100,00
BP Gaz’ın %30 hissesine sahip olan BP Petrolleri A.Ş. akaryakıt dağıtım
sektöründe faaliyet göstermekte olup, LPG ile ilgili herhangi bir faaliyeti
bulunmamaktadır. 80
05-01/3-3
3
H.3. İlgili Pazar
H.3.1. İlgili Ürün Pazarı
Dosya konusu devralma, BP Gaz’ın dökme LPG müşterilerini ve tanklarını
içermesi ve bu devir konusu unsurların LPG dağıtımını ilgilendirmesi nedeniyle,
ilgili ürün pazarı “LPG dağıtımı pazarı” olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte,
LPG’nin; dökme LPG, tüplü LPG ve otogaz olarak alt ürünlere ayrılabildiği
görülmektedir. Bu nedenle, devralmanın konusu da dikkate alınarak, dökme LPG
dağıtımı pazarına ilişkin değerlendirmelere de ayrıca yer verilmiştir.
H.3.2. İlgili Coğrafi Pazar
Tarafların Türkiye’nin bütününde faaliyet gösteren LPG dağıtım şirketleri olması 90
nedeniyle ilgili coğrafi pazar, “Türkiye Cumhuriyeti sınırları” olarak belirlenmiştir.
H.4. Değerlendirme
BP Gaz’ın dökme gaz müşteri portföyünün ve esasen mülkiyetleri BP Gaz’a ait
olup müşterilerin elinde bulunan LPG tanklarının İpragaz tarafından devralınması
işlemi, malvarlığı üzerinde kontrol değişikliğine yol açacaktır. Bu kontrol devri
sonucunda tankların kullanıcısı durumundaki müşterilerin de büyük ölçüde
tankların yeni sahibinden LPG temin etmesi beklenmektedir. Dolayısıyla, dökme
LPG tanklarının devrinin, aynı zamanda dökme LPG pazarındaki payın da devri
niteliğinde olduğu, dolayısıyla işlemin yoğunlaşmaya yol açtığı kanaatine
varılmıştır. Bu nedenle, dökme LPG tankları ve müşteri portföyünün devri 100
işleminin, 1997/1 sayılı Tebliğ’in 2. maddesi anlamında bir devralma olduğu
görülmektedir.
Dosya mevcudu verilere göre, 2005 yılı itibarıyla İpragaz’ın cirosu
(………………..) YTL, BP Gaz’ın cirosu ise (……………..) YTL’dir. Bu durumda
tarafların 2005 yılı toplam cirosu (………………..) YTL olup, 1997/1 sayılı
Tebliğ’in 4. maddesindeki ciro eşiğinin aşılması nedeniyle devralmanın izne tabi
bir işlem olduğu görülmektedir.
Dosya mevcudundan, taraflar arasında BP Gaz’ın dökme LPG tank ve
teçhizatlarının mülkiyetinin ve BP Gaz’ın dökme LPG müşteri portfoyünün
İpragaz’a devrine ilişkin bir protokol imzalandığı, devir ile birlikte tank ve 110
teçhizatların mülkiyetinin İpragaz’a geçeceği, BP Gaz’ın dökme LPG kullanan
müşterilerine İpragaz ile sözleşme yapıp yapmayacaklarının sorulacağı,
İpragaz’ın bu talebe olumlu yaklaşan müşterilerle sözleşme imzalayacağı
anlaşılmaktadır. BP Gaz’ın dökme LPG kullanan tüm müşterilerinin İpragaz ile
sözleşme imzalamaları halinde, İpragaz’ın Türkiye LPG dağıtım pazarındaki
%(…) oranındaki pazar payının %(…) artarak %(…)’e çıkacağı tahmin
edilmektedir.
Tablo 3 – Tarafların 2006 Temmuz ayına kadar olan kümülatif satışlarına göre pazar payları
Dökme TOPLAM
İpragaz (…) (…)
Bizimgaz (…) (…)
P
rim
ag
az
G
ru
b
u TOPLAM (…) (…)
BP Gaz Grubu (….) (…)
Yalnızca dökme LPG satışları baz alınarak yapılan hesaplama da işlemin pazar
yapısını değiştirecek nitelikte olmadığını göstermektedir. Buna göre, BP Gaz’ın 120
2006’nın ilk altı aylık dönemindeki dökme LPG satışlarının (….) ton, Türkiye
dökme LPG pazarı toplamının ise (…..) ton olduğu dikkate alındığında, dökme
LPG bazında yalnızca %(…)’lük bir pazar payının devrolunacağı anlaşılmaktadır.
05-01/3-3
4
Bu durum İpragaz’ın dökme LPG pazarındaki %(…) oranındaki pazar payını
%(…)’ye yükseltmesi ile sonuçlanacaktır.
İşlemin gerek genel olarak LPG dağıtımı pazarında gerekse de dökme gaz
pazarında önemli bir etkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, taraflar arasında
akdedilen “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi”nin 3.3. maddesinde süresiz
bir rekabet yasağı öngörüldüğü tespit edilmiştir. Söz konusu maddede “BP,
devredilen bu müşterilerle ilgili bilgileri, bundan sonra başka bir LPG dağıtım 130
şirketi ile paylaşmayacağını ve devrettiği bu müşterilerle dökme LPG işine ilişkin
ticari ilişki kurmayacağını, aksi takdirde İpragaz’ın zararlarını tazmin edeceğini
kabul ve taahhüt eder.” hükümlerine yer verilmiştir. Bu çerçevede, BP Gaz’ın
yeniden dökme LPG pazarında faaliyet göstermeye karar vermesi halinde,
maddede öngörülen süresiz rekabet yasağı pazara girişi zorlaştıran bir unsur
olarak ortaya çıkabilecektir. Söz konusu işlem yalnızca müşteri bilgilerinin devrini
içerdiğinden ve işlem özelinde know-how devri söz konusu olmadığından sözü
geçen rekabet yasağının 2 (iki) yıl ile sınırlandırılması halinde işleme izin
verilebileceği kanaatine ulaşılmıştır.
I. SONUÇ 140
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre,
1. Bildirim konusu işlemin 4054 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve bu Kanun’a
dayanılarak çıkarılan 1997/1 sayılı “Rekabet Kurulu’ndan İzin Alınması
Gereken Birleşme ve Devralmalar Hakkında Tebliğ” kapsamında izne tabi
olduğuna, ancak işlem sonucunda aynı Kanun maddesinde belirtilen nitelikte
hakim durum yaratılmasının veya mevcut hakim durumun güçlendirilmesinin
ve böylece ilgili pazarda rekabetin önemli ölçüde azaltılmasının söz konusu
olmadığına,
2. Taraflar arasında imzalanan “Alım Satım ve Müşteri Devir Sözleşmesi”nin 3.3.
maddesi ile getirilen süresiz rekabet yasağının 2 yıl ile sınırlandırılması 150
koşuluyla bildirim konusu işleme izin verilmesine
OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy