Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-158 (Bilgi Notu)
Karar Sayısı : 11-54/1397-M
Karar Tarihi : 27.10.2011
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, İsmail Hakkı KARAKELLE,
Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY, Dr. Murat ÇETİNKAYA,
Reşit GÜRPINAR, Prof. Dr. Metin TOPRAK 10
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Burak SAĞLAM
C. BİLDİRİMDE
BULUNAN : Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
Temsilcisi: Av. Aykut AYDOĞAN
Karahasan Sk. Dedebaş Apt. No:8/5 Balmumcu-Beşiktaş/İstanbul
D. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. ile Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.
arasındaki dikey anlaşmaya muafiyet tanıyan 23.09.2010 tarih ve 10-60/1264-476
sayılı Kurul kararının geri alınması talebi.
E. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 11.02.2011 tarihinde 1126 sayı ile giren
bildirim üzerine, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un ve 2002/2 sayılı 20
Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca yapılan
inceleme sonucunda düzenlenen 18.10.2011 tarih ve 2010-1-158/BN-11-264.HU sayılı
Bilgi Notu 20.10.2011 tarih ve REK.0.15.00.00-130/294 sayılı Başkanlık Önergesi ile
11-54 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
F. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, dosya konusu kararın geri alınması
talebine ilişkin yapılan başvurunun reddinin uygun olacağı görüşü ifade edilmiştir.
G. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulunun 23.09.2010 tarihli ve 10-60/1264-476 sayılı BP Petrolleri A.Ş. (BP)
ile Big Shop İç ve Dış. Tic. Ltd. Şti. (Big Shop) ve diğer 43 bayi arasındaki dikey
anlaşmalara muafiyet tanınmasına ilişkin kararında; 30
- BP ile Big Shop arasındaki ve bu ilişkiye benzer şekilde, BP ile diğer 43 bayisi
arasındaki daha önce üzerinde istasyonlu akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış
arsalar/araziler üzerinde maliyeti BP tarafından karşılanmak suretiyle kurulan
istasyonlara ilişkin anlaşmalara; “bayilerin, anlaşmaların ilk olarak imzalandıkları
tarihten itibaren beşinci yılın sonunda, BP tarafından üstlenilen ilişkiye özgü
yatırımın varsa kalan süreye tekabül eden bedelini ödeyerek anlaşmaları sona
erdirebilmeleri" konusunda tarafların anlaşmaları koşuluyla, imza tarihinden itibaren
on yıla kadar muafiyet tanınmasına,
- BP ile bildirime konu bayileri arasındaki dikey anlaşmaların muafiyetten
yararlanacakları sürelerin hesaplanmasında, başlangıç tarihi olarak EPDK lisans 40
tarihinin esas alınması yönündeki talebin reddine
oybirliği ile karar verilmiştir. Anılan karara istinaden Kurum kayıtlarına Big Shop vekili
tarafından gönderilen başvuruda, yukarıda yer verilen kararın istasyona özgü yatırımın
tamamına yakınının müvekkil tarafından karşılanmış olması nedeniyle maddi bir
yanılgıya dayandığı iddia edilerek 4054 sayılı Kanun’un 13. maddesi çerçevesinde
bireysel muafiyet kararının geri alınmasına karar verilmesi talep edilmektedir.
Başvuru dosyası incelendiğinde, başvuru sahibi tarafından verilmiş bulunan bireysel
muafiyet kararının geri alınması gerektiği iddiasının arkasındaki temel argümanın
11-54/1397-M
2
yatırım tutarı konusuna odaklandığı ve istasyona özgü yatırımın tamamına yakınının
müvekkil tarafından karşılandığı bilgisine yer verildiği görülmektedir. 50
Rekabet Kurumunca yapılan muafiyet incelemelerinde, muafiyet başvurularındaki
bilgiler esas alınmaktadır. Muafiyet başvurusunda, bildirim formunun 27. sayfasında
genel olarak istasyonlara yatırım yapıldığı, ancak beş yıllık sürede bu yatırımların geri
dönüşünün genelde mümkün olmadığı, yatırımlar planlanırken de ilgili istasyonların
perakende satışlarının temel alındığı beyan edilmiştir. Rekabet Kurulunun her bir
istasyonun tek tek, kalem kalem yatırım maliyetlerini araştırmak gibi bir görevi
bulunmamaktadır. Nitekim her bir istasyon için tarafların yatırım miktar ve oranları
farklılık da arz edebilmektedir. Taraflar arasındaki ayrıntılı alacak-verecek ilişkileri,
hesapları ve özel hukuk sorunlarının çözüm yeri de Rekabet Kurulu değildir. Ayrıca
başvuru sahibi başvuru içeriğinde, “istasyona özgü yatımın tamamına yakını müvekkil 60
şirket tarafından gerçekleştirilmiştir” diyerek, bir anlamda yatırımın bir kısmının da
müvekkili şirket tarafından gerçekleşmediğini kabul etmektedir.
Kaldı ki anılan bireysel muafiyet kararı şartlı bir muafiyet kararıdır. Karar ile bayiye
beşinci yılın sonunda anlaşmayı sona erdirebilme opsiyonu tanınmış ve istasyona
özgü yatırımın varsa dağıtıcı tarafından üstlenen kısmının ödenmesi suretiyle bayinin
serbest kalabileceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda bayi tarafından ileri sürülen
istasyona özgü yatırımın çok düşük bir kısmının dağıtıcı firma tarafından karşılandığı
iddiası, bayi tarafından anlaşmanın devam ettirilmek istenmemesi durumunda, bayi
tarafından dağıtıcı firmaya ödenmesi gereken tutarı azalttığından, esasen bayi
açısından olumlu bir durumdur. Bu bağlamda anılan karar aslında, yatırım gerekçe 70
gösterilerek dağıtıcıların anlaşma tarihlerini uzatma konusunda zorlamalarının önüne
geçmek ve yatırım bulunması halinde de kalan süreye tekabül eden bedelin ödenerek
anlaşmaların sona erdirilebilmesi hakkını bayiye tanımak suretiyle rekabetin
korunmasına hizmet etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca başvuru sahibinin benzeri içerikli
Danıştaya yaptığı yürütmenin durdurulması talebi de Danıştay 13. Dairesinin
18.05.2011 tarih ve 2011/635 E. sayılı kararı ile reddedilmiştir.
Yukarıda yapılan tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, anılan kararın geri alınması
talebine ilişkin yapılan başvurunun reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
H. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Big Shop İç ve Dış Tic. Ltd. 80
Şti. adına yapılan, 23.09.2010 tarih ve 10-60/1264-476 sayılı Rekabet Kurulu kararının
geri alınması talebinin reddine OYBİRLİĞİ ile karar verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy