Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2010-1-45 (İlk İnceleme)
Karar Sayısı : 10-26/359-130
Karar Tarihi : 24.03.2010
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI 10
Üyeler : Doç. Dr. Mustafa ATEŞ, Mehmet Akif ERSİN,
İsmail Hakkı KARAKELLE, Doç. Dr. Cevdet İlhan GÜNAY,
Murat ÇETİNKAYA, Reşit GÜRPINAR
B. RAPORTÖRLER : Harun ULU, Harun GÜNDÜZ
C. ŞİKAYET EDEN : Kadıköy Cihaz ve Oto Tic. A.Ş. ortağı Rafet DİKİCİ
Mektep Sok. No:4 D:3 Moda/Kadıköy/İstanbul
D. HAKKINDA İLK İNCELEME
YAPILAN : BP Petrolleri A.Ş. 20
K2 Plaza Sarıkanarya Sok. No:14 Kozyatağı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. ile Kadıköy Cihaz Oto Tic. A.Ş. ortağı
Rafet DİKİCİ arasında düzenlenen tapuya şerhli kira sözleşmesinin
sonlandırılması talebi.
F. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 19.02.2010 tarih ve 1478 sayı ile intikal
eden şikâyet başvurusunda öne sürülen iddiaların 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun çerçevesinde incelenmesi sonucu düzenlenen 17.03.2010 tarih ve
2010-1-45/İİ-10-HU sayılı İlk İnceleme Raporu, 19.03.2010 tarih ve REK.0.05.00.00-30
110/67 sayılı Başkanlık önergesi ile 10-26 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara
bağlanmıştır.
G. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikâyet başvurusunda özetle;
- 1994 yılında İstanbul Üsküdar’da bulunan taşınmaz üzerine akaryakıt istasyonu
kurularak o tarihte faaliyetlerine devam etmekte olan Mobil Oil türk A.Ş. (Mobil)
lehine 2007 yılına kadar sürecek tapuya şerhli kira sözleşmesi yapıldığı,
- 1998 yılında Mobil’in BP Petrolleri A.Ş. (BP) ile birleşmesi nedeniyle tapuya şerhli
kira sözleşmesinin 5 yıl daha uzatılarak BP’ye devredildiği,
- 2004 yılında mal sahipleri ile işleticisi ve BP arasında yapılan ek protokol ile söz
konusu istasyonun işletme hakkının BP’ye devredildiği ve aylık kira bedelinin 40
yeniden tespit edildiği,
ifade edilerek, taraflar arasında düzenlenen uzun süreli kira sözleşmesinin
sonlandırılması talep edilmektedir.
H. RAPORTÖRLERİN GÖRÜŞÜ: İlgili raporda, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna
ilişkin olarak yapılan ve esasını BP ile yapılan kira sözleşmesinin oluşturduğu dikey
anlaşmanın 18.9.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Grup Muafiyeti Tebliği’nde tanınan
muafiyetten yararlandığı görüşü ifade edilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
Rekabet Kurulunun konuyla ilgili olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde,
bayilik sözleşmeleri ile bu sözleşmelerde yer alan rekabet etmeme yükümlülüğü 50
10-26/359-130
2
süresine etki eden intifa sözleşmeleri ve kira sözleşmelerinin tamamı tek bir dikey
anlaşma olarak kabul edilmektedir. Bu dikey anlaşmalar ile bayiye 5 yıldan uzun süreli
rekabet yasağı getirilmesi söz konusu dikey ilişkiyi grup muafiyeti kapsamı dışına
çıkarmaktadır.
Başvuruda yer alan bilgilere göre, Şikâyetçi ile BP arasındaki dikey ilişkinin 2002/2
sayılı Tebliğ’in 5. maddesinde öngörülen beş yıllık süreyi aşar nitelikte rekabet etmeme
yükümlülüğü içerdiği görülmektedir. Şöyle ki, şikâyete konu olan istasyonun bulunduğu
gayrimenkul üzerinde 1994 yılında (uzatmalarla birlikte) 2012 yılına kadar sürecek
tapuya şerhli bir kira sözleşmesi imzalanmıştır. Bununla birlikte, Rekabet Kurulunun
akaryakıt sektörüne yönelik olarak daha önce almış olduğu kararlar çerçevesinde, 60
18.09.2005 tarihinden önce yapılmış olan ve bu tarih itibarıyla kalan süreleri beş yılı
aşan anlaşmaların, 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Tebliğ ile tanınan grup
muafiyetinden yararlanma ve uygulama süresi bulunmaktadır.
Öte yandan, başvurudaki bilgi ve belgelerden, istasyonun işletmesinin malikler
tarafından 2004 yılında BP’ye devredildiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle bildirilen dikey
ilişkinin 2002/2 sayılı Tebliğ’de yer alan istisna kapsamında değerlendirilip
değerlendirilemeyeceği hususu gündeme gelmektedir. Şikâyete konu dikey ilişkinin
başlangıcı malikler ve dağıtım şirketi arasındaki bayilik ve kira sözleşmesine
dayandığından, geçmiş Kurul kararları doğrultusunda, ilgili ilişkinin istisna hükmünden
yararlanamayacağı değerlendirilmektedir. 70
Bu bağlamda, taraflar arasındaki dikey ilişkiye esas teşkil eden intifa sözleşmesinin
18.09.2005 tarihi itibarıyla kalan süresi 5 yılı aştığından, 18.09.2010 tarihine kadar
2002/2 sayılı Tebliğ’de belirtilen kapsamda olduğu ve grup muafiyetinden yararlandığı
anlaşılmaktadır.
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre, başvuru konusu akaryakıt istasyonuna
ilişkin olarak yapılan bayilik ve kira sözleşmelerinden oluşan ve rekabet yasağı içeren
dikey ilişkinin 18.09.2010 tarihine kadar 2002/2 sayılı Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup
Muafiyeti Tebliği kapsamında grup muafiyetinden yararlandığına OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir. 80
Full & Egal Universal Law Academy