Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2007-4-38
Karar Sayısı : 07-37/378-140
Karar Tarihi : 3.5.2007
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Mustafa PARLAK
Üyeler : Rıfkı ÜNAL, Prof. Dr. Nurettin KALDIRIMCI,
Süreyya ÇAKIN, Mehmet Akif ERSİN 10
B. RAPORTÖRLER : M. Haluk ARI, Esin AYGÜN
C. ŞİKAYET EDEN : Taştanlar Otomotiv Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.
Erzurum Karayolu 7. Km. Sivas
Temsilcisi: Av. Rafet ÖZTÜRK
Valikonağı Cd. Çimen Apt. No:79/7 34371 Nişantaşı/İstanbul
D. ŞİKAYET EDİLEN: BP Petrolleri A.Ş.
Sarı Kanarya Sk. No:14 K2 Plaza 34742 Kozyatağı/İstanbul
E. DOSYA KONUSU: BP Petrolleri A.Ş. ile yapmış oldukları anlaşmada yer alan
on yıllık rekabet etmeme yükümlülüğünün 4054 sayılı Rekabetin Korunması
Hakkında Kanun’a ve ilgili mevzuata aykırı olduğu iddiası. 20
F. İDDİALARIN ÖZETİ: Şikayet dilekçesinde, 30.5.1997 tarihinde Taştanlar Otomotiv
Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (Taştanlar Otomotiv)’in BP Petrolleri A.Ş. (BP) ile 10 yıl
süreli bayilik sözleşmesi imzaladığı belirtilmekte, sözleşmede yer alan rekabet
etmeme yükümlülüğünün 2002/2 sayılı “2003/3 sayılı Rekabet Kurulu Tebliği ile
Değişik Dikey Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”ne uygun hale getirilmediği
ileri sürülmekte ve 4054 sayılı Kanun çerçevesinde gereğinin yapılması talep
edilmektedir.
G. DOSYA EVRELERİ: Kurum kayıtlarına 5.3.2007 tarih, 1540 sayı ile giren başvuru
üzerine düzenlenen 26.3.2007 tarih, 2007-4-38/BN-07-MHA sayılı Bilgi Notu 5.4.2007
tarih, 07-30 sayılı Kurul toplantısında görüşülmüş olup, 07-30/310-M sayı ile dosya 30
konusunun düzenlenecek bir raporla Kurul gündemine getirilmesine karar verilmiştir.
Anılan karar uyarınca hazırlanan 24.4.2007 tarih, 2007-4-38/İİ-07-MHA sayılı İlk
İnceleme Raporu 25.4.2007 tarih, REK.0.08.00.00-110/139 sayılı Başkanlık önergesi
ile 07-37 sayılı Kurul toplantısında görüşülerek karara bağlanmıştır.
H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili Raporda, şikâyet konusuna ilişkin olarak, bu
aşamada 4054 sayılı Kanun çerçevesinde herhangi bir işlem yapılmasına gerek
bulunmadığı görüşüne yer verilmiştir.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
I.1. İlgili Pazar
I.1.1. İlgili Ürün Pazarı 40
07-37/378-140
2
İncelemeye esas dosya bakımından ilgili ürün pazarı “otomotiv sektöründe kullanılan
madeni yağlar pazarı” olarak tespit edilmiştir.
I.1.2. İlgili Coğrafi Pazar
Dosya mevcudu bilgiler çerçevesinde, ilgili coğrafi pazar “Türkiye Cumhuriyeti
Sınırları” olarak belirlenmiştir.
I.2. Değerlendirme
Madeni yağların dağıtımı, ilk olarak Rekabet Kurulu tarafından yayımlanan 1997/3
sayılı “Tek Elden Dağıtım Anlaşmalarına İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” kapsamında
yer almıştır. Adı geçen Tebliğ çerçevesinde herhangi bir süre ile sınırlı olmaksızın
rakip malları satmama yükümlülüğüne muafiyet tanınmıştır. 2002/2 sayılı “Dikey 50
Anlaşmalara İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği”nin, 1997/3 sayılı Tebliği yürürlükten
kaldırması ile madeni yağların dağıtımına ilişkin anlaşmaların tabi olduğu hukuki rejim
de değişmiştir. 2002/2 sayılı Tebliğ ile yeniden satıcıya getirilebilecek rekabet
yasakları beş yıl ile sınırlandırılmakla birlikte, “alıcının anlaşmaya dayalı faaliyetini
gerçekleştirebilmesi için gerekli yatırım tutarının %35’den az olmamak kaydıyla bir
kısmının sağlayıcı tarafından karşılanması halinde, alıcıya getirilebilecek rekabet
etmeme yükümlülüğünün süresi, beş yılı aşan kısmı sadece bu yatırımın yapıldığı
tesiste yürütülecek faaliyetle sınırlı kalmak kaydıyla, on yıla kadar olabilir” hükmü
çerçevesinde on yıla kadar rekabet etmeme yükümlülüklerine muafiyet tanınmıştır.
18.9.2003 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2003/3 sayılı Tebliğ 60
ile her halde rekabet etmeme yükümlülüğünün süresi beş yıl ile sınırlandırılmıştır.
1.1.2006 tarihinden itibaren ise, alıcının otomotiv bakım-onarım sektöründe faaliyet
gösterdiği yani alıcının yetkili veya özel servis olduğu hallerde madeni yağ dağıtım
anlaşmaları 2005/4 sayılı “Motorlu Taşıtlar Sektöründeki Dikey Anlaşmalar ve
Uyumlu Eylemlere İlişkin Grup Muafiyeti Tebliği” kapsamına girmiştir. Tebliğle
getirilen rekabet etmeme yükümlülüğü tanımı dışında, ilgili pazardaki anlaşma
konusu mal veya hizmetlerin ya da onları ikame eden mal veya hizmetlerin
%30’undan fazlasını sağlayıcıdan veya sağlayıcının göstereceği başka bir
teşebbüsten satın almasına yönelik olarak alıcıya doğrudan veya dolaylı biçimde
getirilen herhangi bir yükümlülük de rekabet etmeme yükümlülüğü olarak kabul 70
edilmiştir. Dolayısıyla alıcıya getirilebilecek rakip malları satmama yükümlülüğü,
alıcının bir önceki yıldaki toplam alımlarının %30’u ile sınırlandırılmıştır.
Başvuru konusu olay ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, BP
ve Taştanlar Otomotiv arasında yapılan anlaşmada yer alan rekabet etmeme
yükümlülüğünün süresinin 18.9.2005 tarihi itibarıyla 5 yıl ile sınırlanması, 1.1.2007
tarihi itibarıyla da alım yükümlülüklerinin %30 ile sınırlanması gerekirdi. Buna karşılık
başvuru sahibi tarafından söz konusu değişikliklerin yapılmadığı iddia edilmektedir.
BP tarafından Kurumumuza yapılan bildirimle BP ile bayileri arasında yapılan
anlaşmalar için bireysel muafiyet talebinde bulunulmuş olup, bildirim Kurul’un
29.3.2007 tarih ve 07-29 sayılı toplantısında görüşülerek, öngörülen koşulların yerine 80
getirilmesi kaydıyla BP’nin taraf olduğu madeni yağ anlaşmalarına muafiyet
tanınmıştır. Dolayısıyla bireysel muafiyet başvurusu nedeniyle öngörülen geçiş
dönemi içerisinde uyumlaştırma gerçekleştirilmemiş olmakla birlikte, BP’nin bundan
sonra mezkûr Kurul kararı çerçevesinde işlem yapmak durumunda olduğu açıktır.
07-37/378-140
3
J. SONUÇ
Düzenlenen rapora ve dosya kapsamına göre; başvuru konusuna yönelik olarak,
29.3.2007 tarih ve 07-29/264-95 sayılı muafiyet kararı ile BP sözleşmelerinde gerekli 90
değişikliklerin yapılması istendiğinden 4054 sayılı Kanun kapsamında herhangi bir
işlem yapılmasına gerek olmadığına, şikayetin reddine OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy