Rekabet Kurumu Başkanlığından,
REKABET KURULU KARARI
Dosya Sayısı : 2018-3-77 (Önaraştırma)
Karar Sayısı : 19-21/305-131
Karar Tarihi : 13.06.2019
A. TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER
Başkan : Prof. Dr. Ömer TORLAK
Üyeler : Arslan NARİN (İkinci Başkan), Adem BİRCAN, Ahmet ALGAN
Hasan Hüseyin ÜNLÜ, Şükran KODALAK
B. RAPORTÖRLER: Kemal KÜÇÜKKAVRUK, Betül AYHAN, Ahmet SAĞDUYU,
Yunus Salih YİĞİT
C. BAŞVURUDA
BULUNAN :- Re’sen
D. HAKKINDA İNCELEME
YAPILANLAR : - Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu
Üniversiteler Mahallesi 1598. Cad. A3 Plaza No:33 Bilkent Plaza
Bilkent / Ankara
- Beşler Makarna Un İrmik Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş.
2. Organize Sanayi Bölgesi Celal Doğan Bulvarı No:57
Başpınar / Gaziantep
- Ova Un Fabrikası A.Ş.
Dedekorkut Mah. Beyşehir Cad. No:80/A Selçuklu / Konya
- Eksun Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş.
Fahrettin Kerim Gökay Cad. No:34 Altunizade / İstanbul
(1) E. DOSYA KONUSU: Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası.
(2) F. İDDİALARIN ÖZETİ: Buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin
aralarında anlaşarak fiyat artırdığı iddiası.
(3) G. DOSYA EVRELERİ: Rekabet Kurulunun (Kurul) 17.10.2018 tarih ve 18-39/636-M
sayılı kararı ile son dönemde buğday unu sektöründe meydana gelen yüksek fiyat
artışlarının incelenmesine ilişkin olarak 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında
Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 40. maddesinin birinci fıkrası uyarınca re’sen
önaraştırma yapılmasına karar verilmiştir. İlgili karar uyarınca düzenlenen 29.05.2019
tarih ve 2018-3-77/ÖA sayılı Önaraştırma Raporu görüşülerek karara bağlanmıştır.
(4) H. RAPORTÖR GÖRÜŞÜ: İlgili raporda; buğday unu pazarında faaliyet gösteren bazı
teşebbüsler hakkında soruşturma açılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı ifade
edilmiştir. Öte yandan Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF), Eksun Gıda
Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş. (EKSUN), Beşler Makarna Un İrmik Gıda Sanayi ve
Ticaret A.Ş. (BEŞLER) ve Ova Un Fabrikası A.Ş. (OVA) hakkında ise soruşturma
açılmasına gerek olmadığı anlaşılmıştır.
I. İNCELEME VE DEĞERLENDİRME
(5) Dosya konusu iddia, buğday unu pazarında faaliyet gösteren teşebbüslerin aralarında
anlaşarak fiyat artırmak suretiyle 4054 sayılı Kanun’u ihlal ettiklerine ilişkindir. 4054
19-21/305-131
2/2
sayılı Kanun’un 4. maddesi uyarınca; “Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan
veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya
bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar,
uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve
yasaktır.” Aynı maddenin (a) bendinde ise, “Mal veya hizmetlerin alım ya da satım
fiyatının, fiyatı oluşturan maliyet, kâr gibi unsurlar ile her türlü alım yahut satım
şartlarının tespit edilmesi” yasaklanan haller arasında sayılmıştır.
(6) Yürütülen önaraştırma kapsamında TUSAF, BEŞLER, OVA ve EKSUN da dahil olmak
üzere yedi teşebbüste yerinde inceleme ve görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Yapılan
incelemelerde, buğday unu pazarında faaliyet gösteren bazı teşebbüslerin 4054 sayılı
Kanun’u ihlal ettikleri şüphesi uyandıran bilgi ve belgeler elde edilmiş ve bu teşebbüsler
hakkında 13.06.2019 tarih ve 19-21/305-M sayılı Kurul kararı ile soruşturma açılmıştır.
(7) Önaraştırma sürecinde yapılan incelemelerde TUSAF, BEŞLER, OVA ve EKSUN’un,
herhangi bir rekabet ihlali içinde olduklarına yönelik bilgi ve bulguya ulaşılmamıştır.
(8) Buğday unu pazarında kullanım amacı ve kalitesine göre çeşitlendirilmiş oldukça fazla
ürün bulunmaktadır. İncelenen her teşebbüsün aynı kalitede ve türde buğday unu
üretimi yapmaması sebebiyle analizlerde teşebbüslerin en çok satış yaptığı benzer
türdeki ekmeklik ve özel amaçlı buğday unları verileri esas alınmıştır. Dosya içeriğinde;
önaraştırma tarafı her teşebbüs için baz alınan ekmeklik ve özel amaçlı buğday ürünleri
için birim satış fiyatlarını gösteren grafiklere yer verilmiştir.
(9) Dosya içeriğinde yer verilen grafiklerden; gerek ekmeklik gerekse özel amaçlı buğday
unlarında 2018 yılının Temmuz ayında ani bir fiyat artışının yaşandığı anlaşılmıştır. Söz
konusu fiyat artışının akabinde T.C. Ticaret Bakanlığı Tüketicinin Korunması ve Piyasa
Gözetimi Genel Müdürlüğü tarafından Konya Ticaret Odası aracılığıyla OVA’ya
gönderilen e-postadan; fiyat güncelleme tarihleri hakkında etiketlere bilgi eklenmesinin
istendiği anlaşılmıştır. Aynı e-postanın il ticaret odaları tarafından tüm teşebbüslere
gönderildiği kanaati oluşmuştur. Benzeri şekilde TUSAF üyelerine gönderdiği e-
postada Tarım ve Orman Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda 95 TL
bedelle 1 milyon çuval un taahhüdüne ilişkin talepte bulunmuştur. Bu bilgiler ışığında
sektörün dönemsel olarak regüle edildiği izlenimi oluşmuştur.
(10) Dolayısıyla yapılan önaraştırmada işbu karara konu teşebbüslerin 4054 sayılı Kanun’u
ihlal ettiklerine yönelik herhangi bir bilgi, belge ya da bulguya ulaşılamadığından, söz
konusu teşebbüsler hakkında soruşturma açılmasına gerek olmadığı sonucuna
varılmıştır.
J. SONUÇ
(11) Düzenlenen rapora ve incelenen dosya kapsamına göre, Türkiye Un Sanayicileri
Federasyonu, Beşler Makarna Un İrmik Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş., Ova Un Fabrikası
A.Ş., Eksun Gıda Tarım San. ve Tic. A.Ş. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 41. maddesi
uyarınca soruşturma açılmamasına, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde
Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açık olmak üzere, OYBİRLİĞİ ile karar
verilmiştir.
Full & Egal Universal Law Academy