.
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/1006
KARAR NO: 2020/251
BAŞKAN: ..
ÜYE: ..
ÜYE: ..
KATİP:..
DAVACILAR: 1- ....
2-..
3- ...
4- ..
5-..
6-..
7-...
VEKİLİ: Av...
DAVALILAR: 1- ...
2-....
VEKİLİ: Av....
3-..
VEKİLİ: Av....
4-..
VEKİLİ: Av....
5-...
6-....
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 30/12/2011
KARAR TARİHİ: 04/03/2020
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekilinin Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle;müvekkillerinin annesi ve eşi ... ...'in davacılardan sağ kalan eşi ... ... ile birlikte 04.06.2011 tarihinde davalı ... Firmasına ait ... ... adına kayıtlı davalılardan ... ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı yolcu otobüsü ile seyahat etmekte iken Erzurum- Ağrı D1000-30 Devlet Karayolu'nun Erzurum'a gidiş istikametine doğru yolun sağ tarafına şarampole yuvarlanarak otobüs yolcularından ... ...'in ölümüne ve müvekkili ... ...'in de ağır şekilde yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kazaya ve haksız fiile sebebiyet veren aracın diğer davalılardan ... Sigorta AŞ.'yne kasko sigortası ile ... Sigorta A.Ş.'ye zorunlu trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, davalıların kaza sonrasında müvekkillerinin kazaya dair hiç bir zararlarını tazmin etmedikleri gibi hastane-cenaze masraflarını dahi ödemediklerini, ... ...'in davacılarından ... ...'in eşi, ... ... ve ... ...'in kayınvalideleri, diğer davacıların ise annesi olduğunu, davacılardan ... ..., ... ..., ... ..., ... ... ...'in en yakınları olan annelerini kaybettiklerini ve ayrıca babaları ... ...'in ağır yaralı şekilde açılar çektiğini, tarifi ve tazmini imkansız travmalar yaşadıklarını ileri sürerek sağ kalan ... ... için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00.-TL maddi tazminat, ... ... için 100.000,00.-TL manevi tazminat, ... ... için 100.000,00.-TL manevi, ... ... için 100.000,00.-TL manevi, ... ... ... için 100.000,00.-TL manevi, ... ... için 150.000,00.-TL manevi, ... ... ve ... ... için ayrı ayrı 10.000,00.-TL manevi tazminatın 04.06.2011 kaza tarihinden itibaren geçerli yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALILARIN CEVABI: Davalı ... ... vekili Bursa 3.Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin davalının ikametgah mahkemesi olan Doğubeyazıt Mahkemeleri olduğunu, ayrıca yolcu taşıma işi ticari iş olarak kabul edildiğinden Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün ve müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, davanın zenginleşme amaçlı açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde talep edilen miktarların zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası teminatı içinde kaldığından ve ayrıca manevi tazminat taleplerinin ise teminat kapsamı dışında kaldığından müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun tespiti açısından davacıların yoksun kaldıkları gerçek destek miktarlarının sosyal güvenlik kurumlarından herhangi bir ödeme alıp almadığının da araştırılarak uzman bir bilirkişiye tespit ettirilerek SGK tarafından davacılara maaş bağlanmış ise miktarının, rücuya tabi olup olmadığının, iş kazası ve meslek hastalığı sigorta dalından mı bağlandığı hususunun araştırılarak karar verilmesini ve müvekkili şirketin davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden müvekkili aleyhine yargılama giderlerine ve faize hükmedilmemesini istemiştir.
Diğer davalı ... ... herhangi bir yazılı cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLER ve GEREKÇE: Derdest dava trafik kazası biçiminde ortaya çıkan haksız fiil sebebiyle maddi ve manevi tazminat davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Davacı taraf kazayı, kazada davalı tarafın kusurunu, kaza sebebiyle meydana gelen yaralanma, ölüm ve bunun sebep olduğu maddi ve manevi zararları ve elbette zarar ile kusurlu hareket arasındaki illiyet bağını ispat etmelidir.
Dava başlangıçta Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesine açılmış, anılan mahkeme 28.03.2012 gün ve 2011/783 E. 202/74 K. sayılı ilamla iş bölümü ilk itirazını kabul ederek dosyayı ticaret mahkemesine göndermiştir. Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi de 28.05.2012 gün ve 2012/306-298 E. K. sayılı ilamla yetkisizlik kararı vermiş ve davaya ortak yetkili Horasan Asliye Hukuk Mahkemesince bakılmasını öngörmüştür. Bu karara karşı temyiz yoluna başvurulmuş, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi kararı bozmuş, HMK 7/1 maddesine dayandırılan ve ortak yetkili mahkemenin kesin yetkili olacağını hükme bağlayan düzenlemenin yanlış yorumlandığını, bunun bir kesin yetki kuralı oluşturmayacağını, sadece yetki itirazı yapan ... ...’ın yetki itirazının değerlendirilmesi gerektiğini açıklamıştır. Bozma sonrasında Bursa 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/211 esasına kaydedilen dosyada direnme kararı verilmiş, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-2359 E. 2015/1443 K. sayılı kararıyla ve oy çokluğu ile direnme kararını bozmuştur. Bozma sonrası tekrar ilk derece mahkemesine gönderilen dosya mahkemelerin heyet haline gelerek birleşmesi sebebiyle mahkememizin 2015/1006 esasına kaydedilmiş, bozma kapsamında yargılamaya mahkememizde devam edilmiştir.
Dava konusu haksız fiil, birden çok kişiyi etkileyen yaralamalı ve ölümlü bir trafik kazası biçiminde ortaya çıkmıştır. Bu itibarla sürücü davalı ... ... hakkında bir ceza kovuşturması başlatılmıştır. Ceza kovuşturmasında verilecek kusur nispeti hukuk hakimini bağlamayacaktır. Ayrıctraa fik kazasında kusur takdiri için muhakkak surette bilirkişi raporu alınması gerekmez. Yasada ve yönetmelikte yazılı asli ve tali kusur halleri ile olağan hayat tecrübeleri dikkate alınarak kusurun resen takdir edilmesi mümkündür. Sürücü ... ... hakkında açılan ceza davası Erzurum 3. Ağır Ceza Mahkemesinde görülmüş, 2011/196 E. 2012/55 K. Sayılı ilamla sanığın birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebep olmaktan mahkumiyetine karar verilmiştir. Bu karar temyizde düzeltilerek onanmıştır.
Davacılardan ... ...’in yaralandığı ve eşi ... ...’in vefat ettiği bir trafik kazasının varlığı tartışma konusu değildir. Hem müteveffa hem de davacı ... ... bir şehirler arası yolcu otobüsünde seyahat etmekte iken otobüs tek taraflı trafik kazası geçirmiş, bir çok yolcu zarar görmüştür.
Erzurum 3. Ağır Ceza Mahkemesinin anılan dosyasına verilen 13.06.2011 tarihli rapor bir trafik bilirkişisi tarafından hazırlanmıştır ve sürücü ... ...’ın tam ve asli kusurlu olduğu yönündedir. Zaten davacı ... ve müteveffa ... ... araçta yolcu olarak bulunduklarından kazaya etki eden bir hareketleri yoktur. Müterafik veya tali kusurdan söz edilemez. Davalı sürücünün tam kusuru üzerinden hesap ve değerlendirme yapılması uygun olacaktır.
Davacı ... ...’in tüm tedavi kayıtları getirtilmiş, tarafların ekonomik ve sosyal durumları araştırılmış, gelir belgeleri getirtilmiştir. adli tıp kurumundan sürekli maluliyete dair rapor alınmıştır. İstanbul Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Kurulunun 30/11/2018-10966 sayılı raporunda ... ...’in meslekte kazanma gücünü %17 oranında kaybettiği, tedavisinin altı aya kadar uzanabileceği açıklanmıştır.
Sonraki aşamada aktüerya hesabından anlayan bilirkişiden maluliyet oranına göre davacının isteyebileceği maddi tazminat miktarı ile desteği durumundaki eşi ... ...’in vefatı nedeniyle isteyebileceği tazminat miktarı konusunda rapor alınmıştır. 30.04.2019 tarihli raporda davacı ... ...’in bedensel kazanma gücü kaybı dolayısıyla talep edebileceği maddi tazminat miktarı 58.118,77.TL ve destekten yoksunluk tazminat alacağının 162.041,89.TL olduğu hesaplanmıştır.
Davacı taraf raporda belirtilen ve geçici iş görmezlik zararının dahil edildiği miktar üzerinden davasını ıslah etmiştir. Mahkememizce bilirkişi raporundaki hesap yöntemi ve sonuçları hem mevzuata, hem gelir durumuna hem de içtihatlara uygundur. Davacı yaşı itibariyle çalışmasa da bu dönemde sürekli malul sayılacak, gündelik iş ve ihtiyaçlarını karşılayacak güçten mahrum kalacaktır.
Davacılar manevi tazminat da talep etmiştir. Elbette bu boyutta bir kaza ve yaralanma ile aile birliğini ciddi biçimde sarsan vefat sebebiyle manevi acılar çekilmesi, ruhsal sıkıntılar ve üzüntüler yaşanması kaçınılmazdır. Davacılar için bu acıların ayrıca ispatı gerekmez. Bu durum olağan hayat tecrübesiyle anlaşılabilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, asıl manevi zararın ... ...’ne ait olmasıdır. Bu sebeple çocuklar için hükmedilecek manevi tazminat daha düşük takdir edilmiştir.
Hükmedilen maddi tazminattan kasko sigortacısı da poliçe limiti ile sınırlı biçimde ve zorunlu sigorta limitini aşan kısım itibariyle sorumludur. Somut olayda maddi tazminat miktarı zorunlu sigortacının sorumluluk limitini aşmadığı için ihtiyari sigortacı durumundaki ... Sigorta yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Ancak manevi tazminat için aynı şey söylenemez. İhtiyari mali mesuliyet sigortasında manevi tazminat klozu da bulunduğundan ... Sigorta A. Ş. manevi tazminattan poliçe limiti ile sınırlı biçimde sorumlu tutulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Maddi tazminata ilişkin davanın davalı ... Sigorta A.Ş dışında kalan davalılar yönünden kabulü ile 220.160,66 TL 'nin davalılardan müteselsilen alınarak davacı ... ...'e ödenmesine,
Hükmedilen maddi tazminata davalı ... ... ve ... ... yönünden kaza tarihi olan 04/06/2011 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 30/12/2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
... Sigorta A.Ş'ye yönelik maddi tazminat taleplerinin reddine,
Manevi tazminata ilişkin davaların kısmen kabulü ile, davacı ... ... yönünden 80.000,00 TL davacı ... ... yönünden 25.000,00 TL, davacı ... ... (...) yönünden 25.000,00 TL, davacı ... ... (...) yönünden 25.000,00 TL, davacı ... ... (...) yönünden 25.000,00 TL, davacı ... ... yönünden 5.000,00 TL, davacı ... ... yönünden 5.000,00 TL, manevi tazminatın davalılar ... ..., ... ... ve ... Sigorta A.Ş 'den müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,
Davalı ... Sigorta A.Ş 'nin manevi tazminattan sorumluluğunun poliçe limiti olan 100.000,00 TL ile sınırlı tutulmasına,
Hükmedilen manevi tazminata davalı ... ... ve ... ... yönünden kaza tarihi olan 04/06/2011 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihi olan 30/12/2011 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,
Fazlaya ilişkin manevi tazminat taleplerinin reddine,
... Sigorta A.Ş aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine,
Husumet ehliyeti bulunmayan ... ... ..Turizm yönünden maddi ve manevi tazminat davasının taraf ehliyeti yönünden usulden reddine,
D.
Maddi Tazminat yönünden alınması gereken 15.039,17- TL harcının, peşin yatırılan 1.722,60-TL harç ile ıslah anında yatırılan 717,81 TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.598,76- TL harcın davalılardan müteselsilen tahsiline,
Manevi Tazminat yönünden alınması gereken 12.978,9-TL nispi karar harcının davalılar ... ..., ... ... ve ... Sigorta A.Ş 'den müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ödenmesine,
Davacı tarafça yapılan toplam 1.865,90-TL muhakeme masrafından kabul red oranına göre hesaplanan 1.319,51-TL muhakeme masrafının davalılardan müteselsilen alınarak davacılara ödenmesine
Maddi Tazminat yönünden davacılar vekili lehine takdir edilen 23.862 TL ücret-i vekaletin davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
Manevi Tazminat yönünden davacılar vekili lehine takdir edilen 21.750 TL ücret-i vekaletin davalı ... Sigorta A.Ş.den alınarak davacılara verilmesine,
Manevi tazminatın reddedilen kısmı üzerinden davalılar vekilleri lehine takdir edilen 21.750-TL ücret-i vekaletin davacılardan alınarak davalılara ödenmesine,
Davacının yatırdığı peşin olarak yatırdığı 1.722,60-TL ile ıslah anında yatırılan 717,81-TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı. 04/03/2020
İş bu kararın gerekçesi 04/03/2020 tarihinde yazılmıştır.
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ..
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ..
e-imzalıdır