T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2015/943 Esas
KARAR NO: 2021/519
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI:....
VEKİLİ: Av....
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av...
İHBAR OLUNAN/(LAR): ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av..
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/07/2015
KARAR TARİHİ: 25/05/2021
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde Müvekkili ile ... Elektrik Dağıtım Müdürlüğü arasında 2008/93110 ihale kayıt nolu ve 25.08.2008 tarihli Bursa İli merkez, ilçeler, beldeler, kasaba, köyler ve mezralar yerleşim yeri bölgesi El Bilgisayarı/Endeksör ile (GPRS) Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği müvekkil şirket tarafından davalının hüküm ve tasarrufunda bulunan sahada, abonelerin el bilgisayarı/endeksör vasıtası ile abone adresinde endeksinin okunarak fatura/fatura bildirimi tanzimi ve aboneye bırakılması, durum kodu konulmasına yönelik sayaç ve mühür kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullananların belirlenmesi abone kayıtlarının güncellenmesi ile bu bilgilerin idare bilgisayarlarına GPRS üzerinden veya ofline olarak aktararak faturaya dönüştürülmesi olarak belirlenen yükümlülüklerin tamamı yönünde anlaşmaya varıldığını, yüklenici tarafından bu hizmetlerin yerine getirilmesi karşılığı olarak da davalı idarenin bedel ödenmesi hususunda anlaşmaya varıldığını, müvekkili şirketin, imzalanan sözleşme ve ekleri kapsamında iş yeri teslimi yapmtığını ve iş programına bağlı olarak da üzerine düşen edim ve yükümlülüklerini yerine getirmeye başlamış ve teknik şartname 5. Ve 5.1 maddesinde düzenlenen İşlem sırası gereğince; BİM den Yüklenici' ye bilgi transferi, El Bilgisayarı / Endeksör programındaki kriterler, Fatura bildirimin El Bilgisayarı / Endeksör yazcısından yazdırılması, işlerini yerine getirdiğini, abone net programının henüz bu sistem ile uyumlu hale getirilmemiş ise; abone net programı ile bağlantıyı sağlamak üzere bir servet ve dönüştürücü program kurulacağını, yüklenicinin endeks okuma elemanları, el bilgisayarına yüklenen abonelere ait güzergahta endeks okuma işleminin gerçekleştireceğini, ancak müvekkili şirketin dışında, abone ve/veya sayaçtan kaynaklanan sebep yada sebepler dolayısıyla, endeksör cihazı ile endeks okumanın mümkün olmayabildiğini, bu itibar ile müvekkili şirketin teknik şartname 5.3 de yer alan abone sayaç durum koduna bağlı kalarak davalıya elektronik ortamda bildirim ve ihbarda bulunduğunu, Endeksörle endeks okumasının mümkün olmadığı durumlarda, sözleşmenin bütünüyle değerlendirilmesinden anlaşılacağı üzere müvekkil şirket tarafından yerine getirilen bu edim ve yükümlülüğü cihazlara yine sözleşmenin ayrılmaz parçası olan Teknik şartnamenin 5.3.a maddesinde düzenlenen abone,sayaç durum vc kodlarını davalıya elektronik ortamda bildirmek suretiyle yerine getirdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin karşılıklı olarak yerine getirilmesi sürecinde müvekkili şirketin, yukarıda bahsedilen elektronik ortamdan gelen veri ile emirlerini, abone ve sayaç durum kodlarına bağlı olarak yine sözleşme hükümleri içerisinde davalı idareye elektronik olarak bildirdiğini, bu iş taraflar arasındaki sözleşmenin ayrılmaz parçası olan teknik şartnamenin 5.3.a maddesinde sayılan (abone durum kodu 00-99 sayaç durum kodu 00-96) kodlara uygun olarak yerine getirildiğini ancak davalı tarafından abone-sayaç durum kodlan ve özellikle kaçak ihbarına ilişkin ödemeler yapılmadığını, abone durum icmali ve abone hak ediş icmali davalı tarafından (şirket kayıtları) delil olarak sunulduğu takdirde tüm kaçak bildirimlerinin adet olarak görüleceğini, davalı tarafından, Ağustos 2008 - Aralık 2009 Dönemleri arasında, abone ve sayaç kaçak ihbarlarına ilişkin ödenmeyen alacak talep edildiğini, ana hizmet kavramı ile tahakkuka bağlanan fatura sayısı arasında kurulan ilişkiyi izah etmek gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin esas amacının davalının görev, yetki ve sorumluluk sahasında ve sözleşmenin konusu kapsamında yürütülecek işlerin üçüncü şahıslara yaptırılması işi olduğunu, sözleşmenin bir bütün olarak değerlendirilmesinde ve özellikle de teknik Şartnamenin 3.1 maddesinde düzenlenen "ana hizmet" tanımı ile 2.1 maddesinde ana hizmetlerin neler olduğu belirtildiğini, esas itibari ile sözleşmenin 5. Maddesindeki 'ana hizmet' kavramında nelerin ana hizmet kavramına girdiği ve buna bağlı olarak da ödemelerin nasıl yapılacağı belirtildiğini, yukarıda anılan ve resen görülecek nedenlerle, keza şikayet, fazlaya dair talep ve dava haklarının mahfuziyeti kaydıyla Asıl ve fer'i alacaklarımızın davalı yandan tahsiline, mahkeme harç ve masrafları ile ucret-i vekâletin davalıya TAHMİLİNE, Karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı taraf ise, Davacı ile ... arasında 2008/93110 İhale Kayıt No’lu, 25/08/2008 tarihli Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, açılan davada, iş bu sözleşme dolayısıyla hak edildiği fakat müvekkil firma tarafından ödenmediği iddia edilen abone-sayaç kaçak ihbarından doğan alacağın tahsiline ilişkin olduğunu, ancak müvekkili firmanın davacıya hiçbir borcu bulunmadığın, davacının hangi faturalara ilişkin hak edişlerinin ödenmediğini bilebilecek konumda olduğunu, aksi bir savunma yapılmasını kabul etmediklerini, abone-sayaç kaçak ihbarından doğan alacaklar için yapılacak ödeme, müvekkil firma tarafından sahada yapılacak sondaj usulü sonrasında bilgilerin güncellenmesi şartına bağlandığını, bu şartın müvekkili firmanın uğrayacağı olası zararların en başta engellenmesi için haklı gerekçelerle konulduğunu, bu şart ile davacı tarafın hak edişlerinin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının incelenmesi ve kontrol edilmesi sağlanmakta ve böylece olası bir kötüniyetli düşüncenin önüne geçmiş olunacağını, müvekkili firma tarafından yapılan bu sondaj usulü sonrasında, gelen bilgilerin davacının bildirimi ile uyuşması durumunda davacıya tüm hak edişleri eksiksiz olarak ödenmekte olduğunu, davacı tarafça bildirilmesi zorunlu olan hak ediş dökümlerinin mahkemeye bildirilmesi sonrasında, müvekkili firma defter ve kayıtlarında yapılacak inceleme ile davacıya tüm hak edişlerinin ödendiği görüleceğinin, yapılacak bu inceleme ayrıca davacının davasında kötüniyetli olduğunuda ortaya çıkaracağını belirterek gerek usul gerekse esas yönden itirazlarımızın kabulü ile haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Eldeki dava taraflar arasında kurulan hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı üzerindedir.
Taraflar arasındaki temel uyuşmazlığın davacı tarafça yerine getirilen hizmetler karşılığı, davalı tarafın dava konusu hizmetlere ilişkin tahakkuk yapmamasının MK 2. Maddesine aykırı olarak sürüncemede mi bırakıldığı, yoksa davalının savunmalarında belirttiği gibi davacının bu hizmetleri eksik ve kusurlu yerine getirmiş olması dolayısıyla bu hizmetlerde tutulan tutanak ve delillere göre kayıp kaçağa neden olan tüketicilere gerekli işlemlerin yapamamasından dolayı tahakkukun yapılmadığı konusunda olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın çözümü için alanında uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden 22/06/2017 tarihli rapor aldırılmışsa da, raporun hüküm kurmaya elverişli olmaması, tarafların itirazları ve yeni bilirkişi heyetinden rapor aldırılması talepleri de göz önünde bulundurularak dosyanın yeni bir heyete tevdii edilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Mahkememizce re'sen belirlenen alanında uzman yeni bir üçlü bilirkişi heyetinden aldırılan 09/01/2019 tarihli raporunda çelişkiler içermesi, raporun oybirliği ile düzenlememiş olması, tarafların dosyanın başka bir heyete tevdii edilerek yeniden rapor aldırılmasının talep edilmesi de gözönünde bulundurularak talimat mahkemesi marifetiyle alanında uzman yeni bir heyetten rapor aldırılmıştır. İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi marifetiyle aldırılan 18/11/2019 tarihli nihai bilirkişi heyet raporunda özetle; Dosya üzerinde yapılan incelemede, Davalı ile Davacı arasında imzalanan Sözleşme ve Teknik Şartname kapsamında bulunan görevlere ilişkin durum kodlan EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği çerçevesinde değerlendirilerek aşağıdaki tesbitler yapıldığını, Teknik şartname madde 2'de belirtildiği şekilde;
"İdare tarafından talimatlandırılarak abone adresine gidilmekle beraber endeksinin; -Abonenin sayacı kapalı yerde okunamıyor, -Abone evde bulunmuyor,
-Abonenin bahçesinde köpek var, girilemiyor vb. gibi nedenlerle okunamaması halinde EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyannea, Yüklenicinin kullanım yerine bırakacağı bir bildirim (boş ihbarname) ile, aboneden sayaç değerini tespit ederek İdareye bildirmesini isteyecektir. Ancak bu endeks değerinin İşletmeye ulaşması ve fatura düzenlenmesi halinde Yükleniciye uygulama yılındaki ana hizmet bedeli ödenecektir. Abone tarafından endeksin işletmeye bildirilmemesi ve sonucunda tahakkuka bağlanmaması halinde ise herhangi bir ödeme yapılmayacaktır."
Madde 3.1' de ise;
"Kaçak elektrik kullanan abonenin İdareye bildirilmesi halinde; Kaçak kontrol hizmetinin karşılığı olarak Yükleniciye, EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 25. Maddesi uyarınca "AG'den beslenen aboneler" için belirlenen kesme-bağlama birim bedelinin %50'si ödenecektir. Ancak, bu bedelin ödenebilmesi için (kaçak tutanağının) EPDK Müşteri
Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre işlem yapıldıktan sonra tahakkuka bağlanması şarttır,"
Olarak yer aldığını, yüklenici tarafından İdareye 2008 yılında 237 adet, 2009 yılında da 367 adet olmak üzere toplam 604 adet kaçak kullanım bildirimi yapılmış olduğunun tespit edildiğini, bunların dışındaki bildirimler ana hizmet kapsamındaki işlemler olup, kaçak kullanım bildirimi olarak değerlendirilemeyeceğini, kaçak kullanım tespitleri sözleşme, şartname, yönetmelik ve ilgili mevzuata uygun olarak yapıldığı ve sonuçlandırıldığı taktirde Yükleniciyi ödüllendirmek amacıyla ana hizmet bedelinin 14 ila 16 katı gibi ücretler ödenmekte olduğunu, Sözleşme, Teknik Şartname ve EPDK Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre; Davalı (UEDAŞ) tarafından Davacı Fevzi ÇALIŞ'a ödenmesi gereken "Kaçak kullanım bildirimi " bedellerinin; 2008Yılı için, 237 x 4,15 TL = 983,55 TL, 2009Yılı için, 367 x 4,60 TL = 1.688,20 TL olmak üzere Toplam 2.671,75 TL + KDV olduğunu belirtmişlerdir.
Dosya kapsamında aldırılan nihai bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılarak tüm dosya kapsamı, deliller ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmiş ve davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, (2.671,75-TL+%18 KDV 480,915-TL) 3.152,665-TL'nin dava tarihi olan 09/07/2015 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 215,35-TL harç başlangıçta alınan 170,78-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 44,57-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafından yapılan 31,80-TL başvurma ve vekalet harcı + 1.571,20-TL posta ve tebligat gideri + 10.950,00-TL bilirkişi ücretinden oluşan toplam 12.553,00-TL yargılama gideri ile peşin olarak alınan 170,78-TL harçtan kabul-red oranına göre (kabul red oranı olan 0,315 üzerinden davalının yargılama gideri sorumluluk miktarının 4.011,35-TL olduğu ve davalının tarafından yapılan masrafın 6.050,00-TL olduğu da göz önünde bulundurularak) hesaplanan 2.038,65-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, davacı tarafından yapılan masrafın kendi üzerine bırakılmasına,
Davacı vekili lehine takdir edilen 3.152,665-TL ücret-i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine takdir olunan 4.080,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Talep halinde artan avansların yatıran tarafa iadesine dair miktar itibariyle kesin olarak verilen karar taraf vekilleri ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.25/05/2021
İş bu kararın gerekçesi 25/05/2021 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır