T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2016/1475 Esas - 2023/155
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/1475
KARAR NO: 2023/155
HAKİM:
KATİP:
DAVACILAR: 1- ... - ... Waldweg 18 74172 Baden Württemberg Neckarsulm/ALMANYA
2- ... - ..... Waldweg 18 74172 Baden Württemberg Neckarsulm/ALMANYA
VEKİLLERİ: Av. ...... - [16504-05568-.....] UETS
Av. ....... - [16380-83666-....] UETS
DAVALI: 1- ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ - .....
VEKİLİ: Av. ..... - [16961-69160-.......] UETS
DAVALILAR: 2-... - ...... İhsaniye Mah. İsmetiye Sok. No:3/13 Nilüfer/ BURSA
3- ... - ..... Barış Mah. Gazi Osman Paşa Cad. No:45 İç Kapı No:24 Nilüfer/ BURSA
VEKİLİ: Av...... - Fahri Korutürk Cad. Vakıf Han K:2 No:2 Osmangazi/ BURSA
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/11/2016
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 17/01/2015 tarihinde ... plakalı araç ile RT MM 7778 plakalı araç arasında gerçekleşen yaralamalı trafik kazası nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere belirlenecek maddi tazminattan şimdilik davacı ... için 1.000 TL davacı ... için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminat ile davacı ... için 10.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalı araç maliki,sürücüsü ve aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından (sigorta şirketi manevi tazıminat hariç,maddi tazminattan limiti ile sınırlı sorumlu ve temerrüt tarihinden itibaren faizinden sorumlu olmak kaydı ile) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı... ve Cemal Tuna vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak olarak açıldığını, davanın davacı ...'e vekaleten ... tarafından açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkillerinin kazanın oluşumunda kusurlu olmadıklarını, açıklanan nedenlerle davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmayacağını, teminat limitinin 290.000,00 TL olduğunu, kabul anlamına gelmemekle müvekkili şirkete eksik evrak bildirimi yapan davacıların dava açması ile temerrüde düşmediklerini, davacılara SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiğini, ... için 5.135,25 TL tutarında ödeme yaptıklarını, yukarıda açıklanan nedenlerle davanıın aktif husumet açısından reddine, müvekkili şirket yönünden temerrüt tarihinin dava tarihi dikkate alınarak faiz yürütülmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Deliller;
Bursa Uludağ Üniversitesi'ne, Bursa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'ne, Bursa 11. Asliye Ceza Mahkemesi'ne, Uludağ Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Sigorta Uzmanı Bilirkişi ve Adli Trafik Bilirkişisinin Kök Raporunun Sonuç Kısmı:
"1-) ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...' nın: Dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’nın 84. Maddesinde yer alan sürücülere ait asli kusurlardan 84/h ''
Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama'' maddesini ihlal ettiğinden % 75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğuna,
2-) RT MM 7778 Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...' in: Dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’ nın 84. Maddesi dışında kalan sürücülere ait diğer kusurlardan 52/1-a'' Sürücüler; Kavşaklara Yaklaşırken, Dönemeçlere Girerken, Yaya Geçitlerine,.... Girerken Hızlarını Azaltmak Zorundadırlar '' maddesini ihlal ettiğinden % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurlu olduğuna,
3-) Davacı kazalının talep miktarının, Davalıların kusur oranı %75 olduğu dikkate alındığında
472,43TL olacağı hesaplanmıştır." şeklindedir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi Mehmet Yakup Gültekin'in Raporunun Sonuç Kısmı: "a-) Dava konusu RT - MM - 7778 plakalı , FİAT marka , LANCIA Z 2.0 JTD tipi , 2001 model
olduğu araç ; Türkiye Sigorta Birliği tarafından her yıl yayınlanan kasko ülkemizde yer
almadığı gibi , internet ortamında da bahse konu araç emsal ilanları da yer almamaktadır.
Piyasada yaptığım araştırmada bahse konu araç ile ilgili herhangi somut bilgi edinmek mümkün
olmadığından , dava konusu aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerini belirlemek mümkün
olmadığı, b-) Dava konusu RT - MM - 7778 plakalı , FİAT marka , LANCIA Z 2.0 JTD tipi , 2001 model
olduğu araç pert &total işlemine tabi tutularak gümrüğe terk edildiğinden , değer kaybı
oluşmayacağı yönündeki tespit ve belirlemelerimizi içeren raporumu"şeklindedir.
Makine Mühendisi Bilirkişi Abdullah Dinçer'in Raporunun Sonuç Kısmı: "Dava konusu olan RT-MM-7778 plakalı Fiat marka Lancia Z 2.0 JTD tipi 2001 model aracın Dava Tarihindeki kazadan doğan DEĞER KABI : 1.424,27 TL.dir. ( 1.424,27 TL. / 3,59 EURO/TL.= 396,73 EURO ) Rapor Tarihi itibariyle değer kaybı : 396,73 EURO X 16,40 Euro/TL.= 6.506,37 TL.dir. 2 - Dava konusu olan RT-MM-7778 plakalı Fiat marka Lancia Z 2.0 JTD tipi 2001 model aracın Dava Tarihindeki RAYİÇ DEĞERİ : 5.000,00 EURO X 3,59 EURO / TL. ( Dava Tarihi olan 21.11.2016 Tarihindeki Merkez Bankası EURO Kuru. ) = 17.950,00 TL. Olduğu tespit edilmiştir." şeklindedir.
Sigorta Bilirkişisinin Ek Raporunun Sonuç Kısmı: "a. Davacının uğramış olduğu bedensel zarar, geçici iş göremezlik süresi ile sınırlıdır. Bu sebeple, Beklenen Ömür Tabloları kullanılmamıştır. b. Dava Taraflarının Geçici İş Göremezlik Dönemi Zararının SGK'nın sorumlu olduğu İddiasının İncelenmesi: Yüksek Yargı'nın yerleşik ilke kararları gereği kaza mağdurunun geçici iş göremezlik zararlarından davalılar sorumludur. c. Dava Taraflarının Emekli Olan Kazalının Geçici İş Göremezlik Dönemi Zararından sorumlu olmadıkları İddiasının İncelenmesi: Yüksek Yargı'nın yerleşik ilke kararları gereği kaza mağdurunun geçici iş göremezlik zararlarından davalılar sorumludur." şeklindedir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi Abdullah Dinçer'in Raporunun Sonuç Kısmı:" Dava konusu olan RT-MM-7778 plakalı Fiat marka Lancia Z 2.0 JTD tipi 2001 model aracın Kaza Tarihindeki ( 17.01.2015 ) RAYİÇ DEĞERİ : 5.000,00 EURO olduğu tespit edilmiştir." şeklindedir.
İstanbul İkinci İhtisas Kurulu'ndan ATK'nin Raporunun Sonuç Kısmı: "Bursa Uludağ Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezinin 30/11/2018 tarihli Beyin ve Sinir Cerrahisi Sağlık Kurulu raporunda “sol ayak dorsal fleksiyon zaafiyet ağrıya sekonder?” şeklindeki muayene kaydı kanaat oluşturmaya yeterli olmadığından kişinin 06/03/2019 tarih 4310 sayılı müzekkeremiz ile muayene edilmek üzere Kurulumuza çağırıldığı ancak başvuruda bulunmadığından muayenesi yapılamadığı, kişiye ait olay tarihli tıbbi belgelerde sadece hassasiyet tarif edildiği, olay tarihli grafilerin Kurulumuzca incelenmesinde osseöz travmatik patoloji (kemik kırığı) saptanmadığı, olaydan 3 yıl sonra çekildiği bildirilen grafilerde tespit edilen bulguların ise kişinin kendinde bulunan ve yaşa bağlı meydana gelen değişiklikler olduğu anlaşılmakla, Mevcut belgelere göre;
Alişah kızı, 1949 doğumlu, ...’in 17/01/2015 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında fonksiyonel araz bırakmadan iyileşmiş olduğu, sürekli maluliyet tayinine mahal olmadığı" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasından kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davaya konu trafik kazası 17/01/2015 tarihinde meydana gelmiştir.
Davacı ..., konsolosluk aracılığı ile Salih Mürsel'e vekalet verdiğinden ve bu vekaletnamede Salih Mürsel'in vekil tayin etme yetkisi olduğundan taraf teşkili yönünden bir hukuka aykırılık olmadığı kanaati ile yargılamaya devam olunmuştur.
Davacıların taleplerine bakılacak olursa; davacı Salihe için cismani zarardan kaynaklı maddi ve manevi tazminat, davacı Muammer için ise aracının pert olmasından kaynaklı araç hasar bedelinin talep edildiği görülmektedir.
Eldeki davaya konu trafik kazası ile ilgili somut değerlendirmeye yer vermeden önce, davalıların sorumluluğunun hukuki temeli ile ilgili kısa açıklamalara değinmekte fayda vardır.
Trafik kazası nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararlardan; sürücü TBK m.49'da ifadesini bulan haksız fiil hükümlerine göre, işleten ise KTK m.85'te ifadesini bulan tehlike sorumluluğu hükümlerine göre, sigorta şirketi ise KTK m.91 hükmü gereğince sözleşme hükümlerine göre sürücünün kusuru oranında müteselsilen sorumludur. Burada dikkat edilmesi gereken husus, işleten ve onun sorumluluğunu üstlenen sigorta şirketinin sürücünün kusuru oranında zarardan sorumlu olmalarıdır. Araç sürücüsünün kusursuz olması halinde, sürücü haksız fiil hükümlerine göre zarardan sorumlu olmayacağından işleten ve sigorta şirketinin de zarardan sorumlulukları doğmayacaktır. Bu bağlamda davamıza konu trafik kazasında, kazaya karışanların kusurlu hareketleri ve kusur oranlarının belirlenmesi; sürücü, işleten ve sigorta şirketinin sorumluluğunun belirlenmesi yönünden önem arz etmektedir.
Bu açıklama ışığında dosyamıza konu trafik kazası değerlendirildiğinde, mahkememizce davamıza konu trafik kazası ile ilgili kusur raporu aldırılmıştır. Kusur raporunda, ... Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...'nın, dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’nın 84. Maddesinde yer alan sürücülere ait asli kusurlardan 84/h ''Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama'' maddesini ihlal ettiğinden % 75 oranında kusurlu olduğu, RT MM 7778 Plaka Sayılı Otomobil Sürücüsü ...'in, dava konusu trafik kazasında 2918 Sayılı K.T.K.’ nın 84. Maddesi dışında kalan sürücülere ait diğer kusurlardan 52/1-a'' Sürücüler; Kavşaklara Yaklaşırken, Dönemeçlere Girerken, Yaya Geçitlerine,....
Girerken Hızlarını Azaltmak Zorundadırlar '' maddesini ihlal ettiğinden % 25 oranında kusurlu olduğu belirtilmiştir. Kusur raporu dosya kapsamında kaza ile ilgili tutanaklara ve kazanın oluş şekline uygun olduğundan mahkememizce hükme esas alınmıştır.
Davacı kazalı ...'in kaza tarihi olan 17/01/2015 tarihi itibariyle yürürlükte olan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre geçici iş göremezlik süresi ve sürekli iş göremezlik oranının tespiti gerekirken kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmeliğe göre tespit yapılmıştır. Bu tespitte ...nin 3 hafta geçici iş göremezliğinin olduğu ve sürekli maluliyet tayiyine mahal olmadığı belirtilmiştir. Söz konusu raporun taraflara tebliğ edilmesi üzerine rapora itirazlarda yönetmeliğe itiraz edildiği görülmemiş ve söz konusu maluliyet raporuna mahkememizce itibar edilmiştir.
Maluliyet raporu sonrasında mahkememizce aktüerya raporu alınmış ve davacı ...nin 3 haftalık geçici iş göremezliği için 472,43 TL tazminat hesaplanmıştır. Hesaplamada davacının çalıştığına dair bir delil sunulmadığından istikrar bulmuş uygulama gereğince asgari ücret üzerinden yapılmıştır.
Davacı ...nin manevi tazminat talebi ile ilgili davalı araç sürücüsünün kusuru, davacının 3 hafta geçici iş göremezliğinin olması ve tarafların sosyal ve ekonomik durumları gözetilerek 7.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir.
Davacı Muammer için araç hasar bedeli ve değer kaybı şeklinde talepte bulunulmuştur. Ancak, öncelikle ifade edilmesi gereken husus bir aracın pert işlemine tabi tutulması halinde bu aracın bir daha kullanılma ve satılma ihtimali olmadığından pert olan araçlarla ilgili değer kaybı talep edilemez. Perte ayrılan davacının aracı ile ilgili gerek dava dilekçesinde ve gerekse dosya kapsamındaki cevabi yazılardan aracın gümrük idaresine terk edildiği anlaşılmaktadır. Gümrük idaresinin gönderdiği dosya içeriğindeki belgelerde davacı Muammer'i vekil olarak temsil eden Sadık davaya karışan aracı ileride hiçbir hak talep etmeksizin gümrük idaresine terk etmiş ve sovtaj bedelini de almamıştır. Söz konusu bu araç daha sonra Gümrük idaresince Tasfiye Yönetmeliğine göre satılmış ve aracı Ahmet Koç adında bir kişi 12.384,81 TL'ye satın almıştır. Aracını perte çıktığı inancıyla gümrük idaresine bedelsiz ve hiçbir hak talep etmeksizin terk eden davacının daha sonra bu aracın pert olmasından kaynaklı sigorta şirketinden ve davalılardan maddi tazminat isteme hakkının olmadığını kabul etmek gerekir. Zira, aracın pert işlemine tabi tutulmasında aracın sovtaj bedeli dikkate alınarak aracın bedeli hesaplanır. Burada aracın davacıda kalması halinde sovtaj bedeli düşülerek maddi tazminat verilir. Ancak, davacının kendi rızası ile gümrük idaresine aracı bedelsiz terk etmesi bir bağış hükmünde olduğundan davacıya bağışladığı araçtan kaynaklı maddi tazminat verilmesi, haksız fiil sorumluluğundaki gerçek zararın ödenmesi prensibine de aykırılık teşkil edecektir. Açıklanan bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davacı ...'in maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 472,43 TL geçici iş göremezlik tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 17/01/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacı ...'in manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 7.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihi olan 17/01/2015'ten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Davacı ...'in maddi tazminat talebinin reddine,
4-Davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe limiti ile sınırlı tutulmasına,
5-Hüküm tarihi itibariyle davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat yönünden alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, 17,07 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 162,83 TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
6-Davacı ...'in maddi tazminat yönünden yatırdığı 17,07 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine,
7-Hüküm tarihi itibariyle davacı ... lehine hükmedilen manevi tazminat yönünden alınması gereken 478,17 TL karar ve ilam harcından, 170,07 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 308,10 TL karar ve ilam harcının davalılar... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, hazineye irat kaydına,
8-Davacı ...'in manevi tazminat talebi yönünden yatırdığı 170,07 TL peşin harcın davalılar... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacıya verilmesine,
9-Hüküm tarihi itibariyle davacı ...'in maddi tazminat talebi yönünden alınması gereken 179,90 TL karar ve ilam harcından, 17,07 TL peşin harç ve 162,57 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 0,26 TL karar ve ilam harcının davacı ...'den alınarak, hazineye irat kaydına,
10-Davacılar tarafından yapılan 29,20 TL başvurma harcı, 2.600,00 TL bilirkişi ücreti, 435,35 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.064,55 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplan 479,60 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
11-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
12-Davacı ...'in maddi tazminat talebi yönünden davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara verilmesine,
13-Davacı ...'in kabul edilen maddi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 472,43 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine,
14-Davacı ...'in reddolunan maddi tazminat talebi yönünden davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 629,91 TL nisbi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılara verilmesine,
15-Davacı ...'in kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 7.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalılar... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı ...'e verilmesine,
16-Davacı ...'in reddolunan manevi tazminat talebi yönünden davalılar... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 3.000,00 TL nisbi vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak, davalılar... ve ...'ya verilmesine,
17-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
18-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; davacı ve davalılar ... ve ... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/02/2023
Katip ......
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır