TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2016/1502 Esas
KARAR NO: 2021/1233
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/11/2016
KARAR TARİHİ: 16/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/11/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Davacı tarafında davalı hakkında Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu icra takibine davalı tarafından kısmi itirazda bulunulduğunu. Davalı tarafın 10.040,00 TL borcu kabul ettiğini, bakiye borç miktarına itiraz ettiğini. İcra takibine konu olan alacağın davacı firmanın vermiş olduğu mal ve hizmetlere ilişkin olduğunu. Takibe dayanak teşkil eden cari hesap ve faturalardan kaynaklı olan alacağa davalı tarafın verdiği kısmi itiraz dilekçesinde “ Teslim edilen emtia ayıplıdır, dolayısı ile davalı firmanın, takip alacaklısına borcu bulunmadığı.” şeklinde beyanda bulunduğunu. Fakat davalının ayıplı mal ile ilgili olarak bir ihbarda bulunmadığını ve bu haliyle malı ve hizmeti teslim aldığının sabit olduğunu. Davacıya ulaşmış bir ayıp ihbarı bulunmadığını, bu aşamada ayıplı mal iddiasını kabul etmediklerini. Neticede; Davalının kısmi itirazının iptaline, takibin devamına, takip konusu alacağın likit ve vadesi geçmiş olduğunu, davalının itirazında haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu sebepten ötürü %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; Davacı firma ile vekil eden firma arasında, fason tekstil dikim, ütüleme ve paketleme işine ilişkin ticari ilişki bulunduğunu. Davacı firmanın, davalı firmaya yapmış olduğu fason tekstil işinde kumaşlar üzerinde meydana gelen dikim ve ütü hizmeti ayıplı ve eksik ifa olunduğunu, davacıya gönderilen örnek numunelere rağmen istenilen şekilde ve zamanında hizmet alınmadığını. Bu hususta davacıya gerek yazılı gerekse sözlü olarak defalarca ihtar edildiğinde ve süresinde ayıp ihbarında bulunulduğunu, e mail yazışmaları ile ayıp ihbarının sabit olduğunu. Dilekçe ekinde ibraz edilen muhtelif sayıdaki e mail yazışmalarının olduğunu, davalı firma, davacı ve dava dışı 3. Şahıs olan ..Ltd. Şti. firması çalışanları arasında geçen e mail yazışmalarından açıkça anlaşılacağını yazışmalarda emtialardaki ayıpların defaten vurgulandığını, bu ayıplarında davacı tarafından bilindiğini. Davacı tarafından, fason dikim işinin vaad edilen şekilde kalitede yapılmadığı, dikim ve kalite ile ilgili ayıplar farklı tarihlerde rapor edildiğini, davacı taraflar da ayıplı imalata ilişkin tespitler imzalamak suretiyle kabul ettiğini. Davacı tarafından sözlü uyarıların ve raporun göz ardı edildiğini. Davacı tarafından dikimi gerçekleştirilen hatalı ürünlerle ilgili tutanak ve yapılan hatalar cevap dilekçesinin ekinde ayrıntılı bir şekilde sunulduğunu Davacının dava konusu emtiaları ayıplı ifası neticesinde dava dışı 3. Şahıs olan yabancı menşeili firma (... Ltd. Şti.) tarafından ayıplı ifa edilen ürünler kabul edilmediğini, 2005 adet ürün firma tarafından taahhüt edilen şekilde teslim edilmediği için davalı tarafın 88.466,37 TL(20.003,25 GBP) zarar ettiğini. Davacı tarafından dikimi yapılan emtiaya ilişkin dikim hatalarının düzeltilmesinin zaman alması nedeniyle, taahhütte bulunulan ... Ltd. Şti” ye emtia tesliminde gecikme yaşanmaması için davalı firma tarafından davacı firmanın yapması gereken 7900 adet dikim işinden 3372 adetlik kısmının davacıdan alınarak başka bir fasoncu firmaya dikilmek üzere verilme zorunda kalındığını (.. grup 23.08.2016 tarihli 746085 seri nolu fatura). Davacının süresinde ütü ve paketleme işlemini tamamlayamayacağı anlaşıldığından, davacının yapması gereken ütü ve paketleme işlerinin, başka bir firmaya verildiğini ... Ltd. Şti'nin yapmış olduğu incelemelerde 2005 adet üründe hata bulunması sonucunda yabancı menşeli firmaya nezdinde ürünlerin kabul görmediğini ve sevkiyatın gerçekleştirilemediğini, ürünlerin davalı firmanın uhdesinde kaldığını. Termin tarihine uyulmamasından dolayı yabancı menşeili firmanın yurtdışında bulunan mağazalarına ürün sevkiyatı yapılmadığı gerekçesi ile davalı firmaya yönelik olarak davalı firma ile anlaşılan 8,97 GBP olan fiyat üzerinden 9410 iskonto uygulanarak ürünün fiyatının 8,07 GBP ye düşürüldüğünü. Davacı firma tarafından yapılan dikim ütüleme ve paketleme hatalarından ötürü davalı firma bünyesinde kalan 2005*8,97 GBP'den 17.984,85 GBP (79.539,80 TL) ve sevkiyatı yapılan ürünlerden davalı firmaya yönelik yansıtılan 610 indirim neticesinde kümülatif olarak 20.003,25 GBP (88.466,37 TL) kayıp yaşandığını. Davacı tarafından davalı firmanın borçlu gösterildiği 26.08.2016 tarihli KDV dahil 33.540,00 TL bedelli 35006 sayılı fatura aslı vekil eden firma tarafından davacı firmaya borcu olmaması hasebiyle 02.09.2016 tarihli 34231 yevmiye nolu ihtarname ile iade edildiğini, Neticede; Haksız ve yasal dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın reddi ile davacı firma aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminatına hükmedilmesine yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İncelenen dosya kapsamına göre;
Dava Bursa 14. İcra Müdürlüğü'nün 2016/... E. sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptali davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Davacı ispat sadedinde taraf defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi deliline dayanmıştır.
Davacı ve davalı taraf arasında fason tekstil dikim, ütüleme ve paketleme işine ilişkin ticari ilişki bulunduğunu ve cari hesap kaynaklı alacağa dair yapılan icra takibinde davalı tarafın ödeme emrine itiraz ettiği, takip konusu alacağın taraflar arasındaki kumaşların dikim, ütüleme, paketlemesine ilişkin eksik ifa ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konuları davacı tarafça yapılan iş bedelinin ne olduğu, yapılan işin tam ve eksiksiz olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespiti ile bu konuda davacı tarafın alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır.
Taraflar tacir olduğundan davacının imalatını gerçekleştirip davalıya teslim ettiği ne miktarda mal bulunduğu , davalının ne miktarda malın bedelini ödediği, davalı tarafça iade faturası düzenlenmişse her iki taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davacının takip miktarınca alacaklı bulunup bulunmadığı, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edilebilecektir.
Dava dosyası, ibraz edilen deliler,ve davalıya satışı yapılan ayıylı olduğu iddia edilen ürün ile zarar gördüğü iddia edilen ürünler üzerinde bilirkişi incelemesi ve keşif yaptırılmasına karar verilmiş, mahkememizce konusunda uzmanlığı birine mali müşavir bilirkişi, tekstil Mühendisi tarafından mahllinde yapılan yerinde inceleme ve inceleme sonrasında hazırlanan bilirkişi raporu dosyamız içerisine ibraz edilmiştir.
Davalı tarafa ön inceleme zaptı tebliğ edilerek ihtarda bulunulmuş ve ticari kayıt ve defterlerini inceleme gününde mahkememize sunması istenmiş, defter sunmamanın aleyhine sonuç doğuracağı konusunda da uyarılmıştır. Mahkememizce davacı ve davalı taraf defterleri üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak rapor tanzim edilmiş olup, 05/03/2018 tarihli raporda özetle;davacıya ait raporda yazılı defterlerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225.maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T. Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T.Kanunun 64. Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiki zorunlu Yevmiye defterinin kapanış tasdikinin süresi içinde yaptırıldığı, davacı şirketin 2016 Yılı ticari defterleri incelendiği, davacı şirketin 1 sıra nolu Elektronik Defter Genel Tebliği gereği 2016Yılı Ticari Defterlerini E-Defter olarak kayıt altına alındığı, 3 Sıra Nolu Elektronik Defter Genel tebliği 3. Maddesi gereği ise Yevmiye ve Kebir defteri beratlarını süresi içerisinde takip eden 3.ayın sonuna kadar Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklediği. 2016 Yılı sonu itibariyle davacının, davalıdan 402.297,26 TL alacaklı göründüğü. davalının ise davacıdan 747447 TL alacaklı göründüğü, Buna göre taraflar arasındaki farkın (402.297.2647.474,47-) 409.771,73 TL olduğu, taraflar arasındaki farklılıkların 7.652,00 TL lik kısmının 2015 Yılı devrinden kaynaklandığı. tarafların 2015 Yılı defter ve belgelerini sunmaması nedeniyle farka konu incelemenin yapılamadığı, davalı şirket kayıtlarında davacıya ödeme olarak görülen toplam 368.581,73 TL ödemenin tamamının davacı kayıtlarında tahsilat olarak tespit edilemediği, davacı tarafından düzenlenen takip ve davaya konu faturalardan 26.08.2016 tarih 35006Seri Numaralı Tu 0683 Tunic 2580 adet' açıklamalı 33.540,00 TL bedelli faturanın davalı kayıtlarında tespit edilemediği. davalı vekili cevap dilekçesinde bu faturanın 02.09.2016 tarihli 34231 yevmiye nolu ihtarname ile davacıya iade edildiğini beyan ettiği, davacının Takip ve davaya konu gösterdiği diğer 25.08.2016 Tarih 35004Numaralı 4.817,08 TL, 26.08.2016 Tarih 35005 Numaralı 265,02 TL bedelli faturaların davalı kayıtlarında yer aldığı, diğer farklılıkların rapor içeriğinde açıklandığı üzere olduğu. olduğunu belirtilmiştir.
Mahkememizce davacı ve davalı tanıkları dinlenmiş ve davaya konu ürünler üzerinde tekstil mühendisi olan bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak rapor tanzim edilmiş olup, 28.01.2019 tarihli raporda özetle; Davaya konu olan gömleklerin sayım sonucunda miktarının 2098 adet olduğu, ürünlerin tamamında hataların bulunduğu bu nedenle ayıplı oldukları, T4 0683 kodlu Tunic için Toplam sipariş miktarının 7870 adet olduğu 4498 adetlik kısminin davacı firmanın üretiminde kaldığı, diğer 3372 adetlik kısımın başka bir firmaya aktarıldığı, ürünlerin üzerinde dikimi yapan firmayla ilgili herhangi bir ibare ya da etiketleme olmaması nedeniyle mevcut durumda davalı tarafça üretilmiş olan ürün olup olmadığının teşpit edilmesinin mümkün olmadığı, taraflar arasında imzalanmış bir sözleşme görülemediği bu nedenle anlaşılmış bir indirim oranının olmadığı belirtilmiştir.
Daha sonra mahkememizce mahkememizce davalının bildirilen adresinde ayıplı olduğu iddia edilen mallarda inceleme yapılmak üzere 07/12/2018 günü saat 09:30'da keşif icrasına karar verilerek, refakete bir tekstil mühendisi bilirkişi alınmış olup, ayıplı olduğu iddia edilen ürünlerin tarafları arasında kararlaştırılan ve davacı tarafça imal edilen ürünler olup olmadığı, bu ürünlerde ayıp bulunup bulunmadığı, var ise taraflar arasındaki sözleşmede ayıba göre bedelden tenzil miktarının ne kadar olduğu ve dosyanın aynı bilirkişiye tevdi ile ayıp dolayısıyla bedelden tenzil edilecek miktar belirlenmemiş olduğundan ürünlerin tamamında tespit edilen ayıp durumuna göre bedelinden tenzil edilecek miktarın ne olduğu ve yine davacı tarafça dosyaya sunulan örnek numune de incelenerek sunulan örnek numunenin ve daha önce incelenenen ayıplı ürünlerin davacı elinden çıkarak dikilmiş olduğuna ilişkin teknik bir inceleme ve verinin bulunup bulunmayacağı da değerlendirilmek suretiyle rapor alınmasının istenilmiş, 21/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu olan icra dosyasına sunulan faturalara göre hesap edilen takip miktarı 38.623,00-TL göre; davaya konu borç :38.623,00-TL (35004, 35005, 35006 nolu fatura bedelleri) hatalı üretim davalıya yüklenen ek masraflar ... Grup 47.118,24-tl (dikim işlemi) ... Tekstil; 7.254,00-TL (Ütü ve Paketleme) dava dışı Firma : 15.211,38-TL (reklamasyon) toplam yüklenecek masraf 69.583,62-TL sağlanabilecek ek gelir : 31.470,00-tl (davalı firmada bulunan 2098 adet hatalı ürünün15,00-tl birim fiyattan) satış sonrası kalan masraf:38.113,62-tl bu durumda borç ile masraf sonrası tenzilat bedeli sonrası kalan bedel; 38.623,00-t1- 38.113,62-tl =509.38-tl borç kaldığı; davaya konu olan icra dosyasına sunulan faturalara göre hesap edilen sadece hatalı üretim yapılan ürünlere ait miktarına 33.540,00-tl göre; davaya konu hatalı üretilen ürünlerin borç :33,540,00-tl (35006 nolu fatura bedelleri) hatalı üretim davalıya yüklenen ek masraflar: nurkon grup : 47.118,24-tl (dikim işlemi) ... tekstil : 7.254,00-tl (ütü ve paketleme), dava dışı firma : 15.211,38 TL (reklamasyon) toplam yüklenen ek masraf 169.583,62-tl sağlanabilecek ek gelir : 31.470,00-tl (davalı firmada bulunan 2098 adet hatalı ürünün15,00-tl birim fiyattan) satış sonrası kalan masraf: 38.113,62-tl bu durumda borç ile masraf sonrası tenzilat bedeli sonrası kalan bedel;33.540,00-tl -38.113,62-t1 = 4.573,62-tl borç kaldığı; davalı firmanın alacağı) olduğu belirtilmiştir.
Bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak rapor tanzim edilmiş olup, taraflar rapora beyan ve itirazlarını sunmuş bu beyan ve itirazlar doğrultusunda çelişkilerin giderilmesi için alınan 26/07/2021 tarihli ek raporda özetle; yapılan iş 26.08.2016 tarihinde 35006 nolu faturada beyan edilen 2580 adet ürünün
12,50-tl birim fiyatı ile 33.540,00-tl (kdv dâhil) iş yapılmış olup; davaya konu takip
dosyasına sunulan takip bedelinin 38.623,00-tl olduğu;
bu yüzden seçenekli hesaplama yapılması gerektiği ve bu seçeneklere göre;
davaya konu olan icra dosyasına sunulan faturalara göre hesap edilen takip
miktarı 38.623,00-tl göre;
davaya konu borç: 38.623,00-tl (35004, 35005, 35006 nolu fatura bedelleri)
hatalı üretimden kaynaklanan davalıya yüklediği ek masraflar; nurkon grup : 47.118,24-tl (dikim işlemi)
, ... Tekstil; 7.254,00-tl (ütü ve paketleme) , dava dışı firma : 15.211,38-tl (reklamasyon)
toplam yüklenen
ek masraf : 69.583,62-tl
sağlanabilecek ek gelir : 31.470,00-tl (davalı firmada bulunan 2098 adet
hatalı ürünün 15,00-tl birim fiyattan)
satış sonrası kalan masraf : 38.113,62-tl
bu durumda borç ile masraf sonrası tenzilat bedeli sonrası kalan bedel;
38.623,00-tl – 38.113,62-tl = 509.38-tl davalının davacıya borcu;
nurkon grup : 47.118,24-tl (dikim işlemi)
... tekstil : 7.254,00-tl (ütü ve paketleme)
, dava dışı firma : 15.211,38-tl (reklamasyon)
toplam yüklenen
ek masraf : 69.583,62-tl
sağlanabilecek ek gelir : 31.470,00-tl (davalı firmada bulunan 2098 adet
hatalı ürünün 15,00-tl birim fiyattan)
satış sonrası kalan masraf : 38.113,62-tl
bu durumda borç ile masraf sonrası tenzilat bedeli sonrası kalan bedel;
33.540,00-tl – 38.113,62-tl = 4.573,62-tl davacının davalıya borcu
olduğu belirtilmiştir.
Davacı fason tekstil dikim, ütüleme ve paketleme işini. işini yaparak davalıya teslim etmekte, davalı da bunun karşılığında teslim edilen malların bedelini ödeme şeklinde taraflar arasında süre gelen bir ticari ilişki bulunmaktadır. Dava dosyasına sunulan faturalarda davacı firmanın yapması gerekirken hatalı üretimi sonucu, üretimin durdurulması ile siparişlerin başka firmalarda tamamlanması sağlandığı ve bu işlemler sonucu T40683 Tunik isimli ürünün dikim işlemi için ekstra zarar çıkmış olduğu, dava dosyasına sunulan faturalarda davacı firmanın yapması gerekirken hatalı üretimi sonucu üretimin durdurulması ile siparişlerin başka firmalarda tamamlanması sağlandığı ve bu işlemler sonucu 140683 Tunik isimli ürünün ütüleme ve paketleme işlemi için ekstra zarar çıkmış olduğu; dava dışı firmaların reklamasyon ücretini kestiği, tüm dosya kapsamı, dosyaya sunulan deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmiş olup, bilirkişi tarafından hazırlanan raporun hüküm kurmaya elverişlidir. Dava yeterince ispat edilmiştir. Dava konusu uyuşmazlığın içeriği gereği tarafların işin ne kadarlık kısmının tamamlandığı konusunu net olarak bilmeleri beklenemeyeceği ve bedelinin ve bedel tenzilinin ihtilaflı bir konu olması da göz önünde bulundurularak icra inkar tazminatı için yasal şartların oluşmadığına kanaatiyle davanın kabulüne karar vererek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ,
Bursa14. İcra Dairesinin 2016/... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 509,38 TL asıl alacak üzerinden devamına,
Alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden ve yasal şartlar oluşmadığından icra inkar tazminatına mahkum edilmesine yer olmadığına,
4-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 59,30 TL harçtan başlangıçta alınan 295,01 TL peşin hartan mahsubu ile artan 235,71 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafça yapılan 295,01 TL peşin harç, 33,50 TL başvurma harcı + vekalet harcı, 253,80 TL keşif harcı ve 1.262,80 TL Yargılama gideri olmak üzere toplam 1.845,11 TL yargılama giderinden kabul - red (1,78 kabul - 98,22 red) oranına göre olmak üzere toplam 32,85-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
6- Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı vekili lehine takdir edilen 509,38-TL ücret-i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine takdir olunan 4.210,91-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
16/11/2021
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır