T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/1185 Esas - 2020/79
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1185
KARAR NO: 2020/79
HAKİM:
KATİP:
DAVACI : ... TEKSTİL DIŞ TİC. LTD. ŞTİ. - Nilüfer/BURSA
VEKİLİ: Av.
DAVALI : N...... İNŞAAT TAAHHÜT PETROL SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - Türkoba Mah.Hekimoğlu Cad. No:31/A Büyükçekmece/ İSTANBUL
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/09/2017
KARAR TARİHİ: 28/01/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2020
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekilli ile davalı mail yoluyla iletişime geçerek 110 kap-2400 kg ürünü Moldova'ya taşınması konusunda mail yolu ile görüştüklerini, davalı tarafın mail yoluyla cevabında her hafta düzenli olarak Moldova'ya sevkiyatlarının olduğunu belirttiğini, iki tarafın taşıma ücreti konusunda 450 EURO'da anlaştığını, 14.04.2017 tarihinde taşımaya konu olan ürünlerin davalı tarafa teslim edildiğini, malların davalı şirkete tesliminden itibaren 10 geçmesine rağmen teslimatın yapılmaması üzerine müvekkilinin ticaret yaptığı 3. şahıs olan firma karşısında zor duruma düştüğünü, malların 28.04.2017 tarihinde yola çıktığını ve ancak 05.05.2017 tarihinde teslim edildiğini, taşımanın CMR hükümlerine göre yapıldığını, malların sevkiyatının geç yapılmış olmasından dolayı 3.şahıs firmanın müvekkiline 2.740 USD ceza kestiğini belirterek malların taşınmasının geç yapılmasından dolayı müvekkiline kesilen 2.740 USD'nin dava açılış tarihi itibariyle kur üzerinden hesaplanan 9.479,85 TL TL'nin dava tarihinden itibaren mevduattaki en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, müvekkilinin uğradığı mağduriyet ve ticari itibarinin zedelenmesinden ötürü müvekkili lehine 10.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafça ileri sürülen iddiaların hiçbiri doğru olmayıp gerçek dışı olduğunu, davacı tarafça iş karşılığı olan ücret ödenmemiş olup kendilerini borçtan kurtarmak için böyle bir yola girildiğini, taraflar arasında herhangi bir yazılı sözleşme bulunmadığını, müvekkili ile davacı tarafça davaya konu malların Moldova'ya taşınması için 450 Euro üzerinde anlaşıldığını, belirtilen süre içerisinde mallar müvekkilimce derhal yola çıkartıldığını, taraflar aralarında herhangi bir yazılı sözleşme mevcut olmayıp teslim edilecek bir tarihte aralarında karalaştırılmadığını, Moldova ve işbu ülkeye gidiş olan ulaşım güzergahı kar yağışı nedeniyle kapandığı, müvekkilinden kaynaklanmayan hukuka uygun neden olan kar yağışı nedeniyle yolların kapanması mücbir sebebinden dolayı hiçbir araç belli süre hareket edemediğini, müvekkilinden kaynaklı herhangi bir gecikme, kusur dahil durum mevcut olmayıp tamamen doğal olaylardan kaynaklı ürün teslimatı söz konusu olduğunu, hava koşulları ve yolların durumu ile trafiği gösterir resimlerin davacı tarafa gönderildiğini, hak ve alacak ile dava hakları saklı kalmak kaydıyla gecikmenin davacı tarafça bahane edilip taşıma ücreti olan 450 Euro ödenmediği gibi haksız ver hukuka aykırı dava açıldığını, dava konu malların süresi içerisinde teslim edildiğini ve ücretinin davacı tarafça ödenmediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Davacı taraf, davalı tarafla mail yoluyla iletişime geçerek 110 kap-2400 kg ürünü Moldova'ya taşınması konusunda mail yolu ile görüştükleri, davalı tarafın mail yoluyla cevabında her hafta düzenli olarak Moldova'ya sevkıyatlarının olduğunu belirttiği, iki tarafta taşıma ücreti konusunda 450 EURO olaral anlaştıkları, malların teslimatından 10 gün geçtikten sonra 24.04.2017 tarihinde davalı şirket hala taşımaya sözleşmesine konu olan mallar hakkında davacı tarafa bilgi vermediği, 24.04.2017 tarihinde davacı taraf tekrardan malların durumu ile ilgili bilgi istediğinde davalı taraf bir takım bahaneler öııe sürerek hala sevkıyatı yapılmadığını, bu konuda da bir bilgilendirme yapmamış olması işlerinde basiretli bir tacir gibi davranmadığı, sözleşme kurulurken her hafta düzenli olarak Moldova'ya sevkıyatlarının olduğunu belirten davalı firma mallar 14.04.2017 tarihinde kendilerine teslim edilmesine rağmen belirtildiği gibi 24.04.2017 tarihine kadar malların sevkıyatını gerçekleştirmediği, malların taşınmasının geç yapılmasından davacıya kesilen 2740 USD'nin dava açılış tarihi itibariyle kur üzerinden hesaplanan 9.479,85 TL TL'nin (Merkez Bankası 18,09.2017 tarihli kur üzerinden USD satış fıya 3,4598 TL olarak hesaplanmıştır) dava tarihinden itibaren mevduattaki en yüksek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, uğranılan mağduriyet ve ticari itibarinin zedelenmesinden ötürü davalıdan alınacak 10.000 TL manevi tazminat miktarının tarafımıza ödenmesini talep etmişlerdir.
Davacı vekili yargılama aşamasının 6. Celsesinde beyanında; yurt dışı şirketi tarafından şirkete kesilen ceza iadesi faturası 2.740,00 USD olarak başlangıçta kendilerine iletilmiş olduğu için dava dilekçesine bu şekilde yazmış ise de; ibraz edilen faturaya göre 8.000,00 USD olduğu anlaşılmakta olup; beyanının bu şekilde düzeltiklerini, ancak dava değerinizi yükseltmediklerini belirtmişlerdir.
Dosya içerisinde alınan ve mahkememizce uygun ve yeterli görülen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/30 Talimat numaralı bilirkişi raporunda;
''Taşıma ilişkisi ülkemizin de taraf olduğu Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi - CMR'ye (kısaca: CMR Konvansiyonu) tabidir, {metin için bkz: 2.12.1994 tarih ve 94/6322 sayılı BKK/RG. 4.1.1995-22161; onay için bkz.: 7.12.1993 tarih ve 3939 sayılı Kanun/RG. 14.12.1993-2178&). CMR Konvansiyonunun 4. maddesine göre taşıma ilişkisi yanlar arasında kurulmuştur. Taşıma için malların davalı yana teslim edildiği konusunda çekişme yoktur.
Taşımanın parsiyel taşıma olacağı konusunda taraflar mutabıktırlar, taraflar her ne kadar kesin bir teslim süresinde mutabakata varmamış iseler de, kararlaştırılmış bir taşıma süresinin olmadığı hallerde CMR Konvansiyonu'nun 17/1 maddesi ve bilhassa 19. maddesi gözetildiğinde bu alanda makul süre aşılırsa, taşımada gecikmenin olduğu sonucuna varılmak gerekir. Parsiyel taşımalarda, Moldova için, bahar aylarında taşımanın 8 gün civarında alıcıya teslimi, olağan taşıma süresinde teslim olarak tavsif edilebilir. Parsiyel olmayan (komple) taşımalar için bu süre 4 gündür. Bu durumda, taşınan eşyanın teslim tarihi gözetildiğinde, 13 günlük bir gecikme var demektir. Davalı mücbir sebep savunmasında ise de bunu tevsik eden doneleri dosyaya sunmuş değildir. Bu konuda geçerli delil, as/t takdir sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüşümüze nazaran; ilgili devletin meteoroloji kurumundan ve gümrük idaresinden alınan belge olabilecektir.
Ancak, taşımada gecikme kendi başına bir tazminat doğum sebebi değildir (Y. 11. HD. 19.6.2000 tarih ve 2000/4859 E. ve 5755 K. sayılı kararı). Taşıtan gecikme sebebiyle uğradığı zararı da ispat etmelidir. Davacı yan, bu amaçla, dava dışı alıcının kendine kestiği faturalara dayanmış ise de, bunlar bir yargı kararına veya bir idari karara müstenit olmayıp, gecikme halinde bu yolda [...davacının dava dışı 3. kişi ile olan ilişkisine nazaran...) işlem yapılacağı da bidayette/taşıma ilişkisi kurulurken davalıya bildirilmiş/o alanda mutabakat sağlanmış değildir. Bu sebeple, eğer sayın Mahkeme, davacı yanın giderim istemini yerinde görürse, ilgili tarihte piyasada meri olabilen fiyata göre ve ticari teamülden hareketle 600 TL/gün X 13 = 7.800,- TL maddi tazminatın davalı yanca davacıya ödenmesi konusunda hüküm kurmakta muhtardır. Öte yandan. CMR Konvansiyon u'nun 23/5, maddesinin somut olavda uygulanması eere&i vüce Mahkemece benimsenecek olursa, bu durumda, davacının talep edebileceği azami maddi tazminat, tasıma ücreti olarak kararlaştırılan bedel kadar olmak gerekecektir.
Manevi giderim isteminin takdir makamı yüce Mahkemedir. Davalı yan taşıma ücretini alamadığını savunmuştur ancak bunu bir karşı dava olarak sayın Mahkemenin huzuruna getirmemiştir (Y. 11. HD. 1.6.2000 tarih ve 2000/2738 E. - 4996 K. sayılı kararına bkz.)'' şeklinde tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 'Taşıma ilişkisi ülkemizin de taraf olduğu Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesine tabi olduğu, CMR Konvansiyon'unun 4. maddesine göre taşıma ilişkisi taraflar arasında kurulmuş olmakla birlikte taşıma için malların davalı yana teslim edildiği konusunda çekişme bulunmamaktadır. Taşımanın parsiyel taşıma olacağı konusunda taraflar anlaşmış ancak taraflar her ne kadar kesin bir teslim süresinde anlaşmaya varmamış iseler de; kararlaştırılmış bir taşıma süresinin olmadığı durumlarda CMR Konvansiyonu'nun 17/1 maddesi ve bilhassa 19. maddesi gözetildiğinde bu alanda makul süre aşılırsa, taşımada gecikmenin olduğu sonucuna varılması gerektiği ortadadır. Parsiyel taşımalarda, Moldova için, bahar aylarında taşımanın 8 gün civarında alıcıya teslimi, olağan taşıma süresinde teslim olarak düzenlenmiştir Parsiyel olmayan (komple) taşımalar için bu süre 4 gün olarak belirlenmiştir. Bu durumlarda taşınan eşyanın teslim tarihi gözetildiğinde 13 günlük bir gecikme söz konusu olup, davalı mücbir sebep savunmasında bulunmuş ise de buna dair dosya içerisinde bilgi ve belge sunamamıştır.
Ancak, taşımada gecikme kendi başına bir tazminat doğum sebebi olmamak ile birlikte taşıtan gecikme sebebiyle uğradığı zararı da ispat etmelidir. Davacı bu amaçla, dava dışı alıcının kendine kestiği faturalara dayanmış ise de; bunlar bir yargı kararına veya bir idari karara müstenit olmayıp, gecikme halinde bu yolda [...davacının dava dışı 3. kişi ile olan ilişkisine nazaran...) işlem yapılacağı da bidayette/taşıma ilişkisi kurulurken davalıya bildirilmiş o alanda mutabakat sağlanamamıştır. Bu nedenle piyasada meri olabilen fiyata göre ve ticari teamülden hareketle 600 TL/gün X 13 = 7.800,- TL maddi tazminatın davalı yanca davacıya ödenmesi konusunda hüküm kurularak kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Öte yandan CMR Konvansiyonunun 23/5. maddesinin somut olayda uygulanması bu durumda, davacının talep edebileceği azami maddi tazminat, tasıma ücreti olarak kararlaştırılan bedel kadar olması gerekeceği göz önüne alındığında mahkemece kısmen kabulü ile 3.500,00 TL manevi tazminat hükmedilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davacının davalı ... Loj. İnş. Taah. Petrol San. Ve Dış Tic, Ltd. Şti.'ye yönelik davasının kısmen kabulü ile 7.800,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek mevduattaki en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Davanın manevi tazminat yönünden KISMEN KABULÜ ile
Davacının davalı ... Loj. İnş. Taah. Petrol San. Ve Dış Tic, Ltd. Şti.'ye yönelik davasının kısmen kabulü ile 3.500,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 771.90 TL harcın başlangıçta alınan 332,67 TL harcın mahsubu ile bakiye 439,23 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 1.673,68 TL yargılama giderinden kabul ret oranına göre hesaplanan 970,73 TL'si ile dava açılırken alınan 368,67 TL harç olmak üzere toplam 1.339,40 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderine rastlanılmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maddi tazminat talebi yönünden belirlenen 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre manevi tazminat talebi yönünden belirlenen 3.400,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre (Madde 13/2) maddi tazminat yönünden belirlenen 1,679,85 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre (Madde 10/2) manevi tazminat yönünden belirlenen 3.400 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
10-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzünde, davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf Yargı yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/01/2020
Katip 143616
¸e-imzalıdır
Hakim 215947
¸e-imzalıdır