...TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/1429 Esas
KARAR NO: 2022/25
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ......
DAVALI : ... -
VEKİLİ: Av. ......
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2014
KARAR TARİHİ: 19/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı borçlu aleyhine Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve kendilerine ödeme emri ile ekinde faiz detayı ve akdedilen sözleşmenin suretinin gönderildiğini, davalının takibe haksız biçimde itiraz ettiğini, vekalette yer alan ismin doğru olmadığını, bu sebeple yapılan itirazın yetkisiz kişi tarafından yapıldığını, taraflar arasındak sözleşme sebebiyle davacı şirketin davalının ihalesine girdiği okulların yapım işini üstlendiğini, inşaat faaliyeti sürerken davalının başka bir müteahhit ile sürdürmek istemesi üzerine tarafların biraraya gelerek inşaat alanında yerinde tespitler yapmak suretiyle maliyet hesabı yaptığını, bu hesabı esas alarak 01/12/2011 tarihinde imzalanan sözleşme ile önceki sözleşmelerin sona erdirildiğini, buna göre ödenmesi gereken 53.835.-TL, 6.530.-TL ve 18.282,06.-TL nin KDV'si ile birlikte davacıya ödenmesi gerektiğini, bu ödemeler yapılmadığı için icra takibi başlattıklarını ileri sürerek itirazın iptaline ve borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı taraf cevap dilekçesinde, yetkili mahkemelerin Bursa mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yetki şartı bulunduğunu, itirazın iptali davası açabilmek için likit bir alacak mevcut olması gerektiğini, dava dilekçesinde müddeabihin açıkça gösterilmediği, vekaletin geçerli olduğunu, şirket ünvanında değişiklik yapılmış olduğunu, inşaat yapım sözleşmesinin karşılıklı anlaşma yoluyla değil davacının edimlerini yerine getirmemesi ve geciktirmesi sebebiyle feshedildiğini, işin teslim tarahi olun 31/12/2012 tarihine yetiştirileymeyeceğinin anlaşıldığını, davalının iyi niyet göstererek sözleşmeyi feshettiğini, sözleşmelerin feshine ilişkin son sözleşmede yer alan davacı edimlerinin yerine getirilmediğini, taraflar arasında cari hisap ilişkisi bulunmadığından herhangi bir borçları da bulunmadığını, devlete ödenmesi gereken KDV tutarlarının talep edilemeyeceğini savunmuş, davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili nedeniyle başlatılan icra takibine vâki itirazın iptâline ilişkindir.
Uyuşmazlık kararlaştırıldığı tarihte yürürlükte bulunan mülga 818 sayılı BK'nın 355. ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser" sözleşmesi niteliğindedir. Eser sözleşmeleri iki tarafa hak ve borç yükleyen sözleşmelerden olup, yüklenici eseri iş sahibinin amacına uygun ve fen ve teknik kurallar gözetilerek iş sahibine teslim yükümlülüğü bulunmaktadır. İş sahibi de kararlaştırılan iş bedelini ödemekle sorumludur. Eserin eksiksiz ve zamanında teslim edildiğini ispat külfeti yüklenici tarafa aittir. Bedelin ödendiğini ise iş sahibi kanıtlamalıdır. Somut olayımızda davacı alt yüklenici, davalı ise yüklenicidir. Asıl iş sahibinin İstanbul İl Özel İdaresi olduğu anlaşılmaktadır. Davacı taşeron ile davalı yüklenici arasında teslim tarihi 31.12.2011 olan istanbul İl Özel İdaresi'nin ihale ettiği, İstanbul Sismik Yapıları Yeniden Yapım İnşaat Sözleşmesi işinin kaba inşaatının yapımı sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin bedeli KDV hariç 5.484.000,00 TL'dir. Sözleşmenin akdinden sonra taraflar arasında 1.12.2011 tarihinde 50. Yıl ... ... İÖÖ ve Sağmağcılar Lisesi ile ilgili olarak yapılan imalâtlar nedeniyle protokol imzalanmış ve ödemelerle ilgili vadeler kararlaştırılmıştır. Davacı sözleşmedeki alacaklarının muaccel olduğunu ileri sürmekte, davalı yüklenici ise, davacı alt yüklenicinin edimlerini süresinde yerine getirmemesi nedeniyle feshedildiğini, iş yerinin teslim tarihi olan 31.12.2012 tarihinde yetiştirilemeyeceğinin anlaşıldığını, iyiniyet göstererek sözleşmeyi feshettiklerini, davacının edimlerini yerine getirmediğini, davanın reddini savunmuştur. Davacının dayandığı ve uyuşmazlık konusu olmayan 01.12.2011 tarihli protokolün A-D-E maddelerine dayanıldığına göre bu istemlerle ilgili olarak değerlendirme yapılmalıdır.
Davacı ve davalı taraf arasında 01.12.2011 tarihinde "Sözleşmelerin Karşılıklı Olarak Sona Erdirilmesi" baslıklı sözlesme imzalanmıştır. Davacının davalı tarafından ödenmesi gerektiği yönündeki talebine konu olan sözleşmenin A, D ve E maddeleri aşağıdaki gibidir: "
A-) 53.835,00.-TL +KDV izolasyon malzemeleri ödemesi idarenin onayı ile hakedişe dahil edilmesine bağlı olarak yapılacaktır.
D-) 4. maddedeki işçilik ödemesinin 6.530,00.-TL'lik kısmı A maddesindeki gibidir.
E-)Listeye konmamış gelecek olar alacaklılar ile ilgili ödemeler (ICB kirası, ... hırdavat ve elektrik, ... ... hırdavat, kiralık araç ücretleri, yakıt giderleri, 30.11.2011' e kadar v.b.) ayrıca liste yapılarak ödenecektir. "
Davalı firma ile dava dışı iş sahibi kurum arasındaki sözleşmeye bağlı olarak, iş tamamlandığı ve dava konusu ... Lisesi 50. Yıl ... ... İ.Ö.O. işlerinin ikisi de dava dışı kurum süre bitimini kabul ettiği olur verdiği, 16.07.2012 tarihinde tamamlandığı, geçici kabul belgelerinin imzalandığı ve 01.12.2011 tarihli sözleşmenin (A) ve (D) maddelerine konu olan izolasyon malzemeleri ile ilgili imalatlarının bedelinin en son 30.09.2012 tarihli ve 13 nolu hakediş raporu ile davalı ... Yapı San Tic Ltd Şti'ne ödediği tespit edilmiştir. Öncelikle 01/12/2011 tarihli protokol kendinden önceki tüm sözleşmeleri ortadan kaldıran ve karşılıklı bir sonlandırma mutabakatı niteliğindedir. Davaya konu 01/12/2011 tarihli sözleşmenin (A) ve (D) maddelerinde belirtilen alacak kalemleri yönünden davacı şirketin tamamladığı işlerin bedeli tarafların karşılıklı anlaşmaları ile belirlenmiştir. Davalının da bu belirlenen bedele bir itirazı bulunmamaktadır. Davalının talebine konu olan ve taraflar arasında imzalanan sözleşme ile mutabık kalınan ( A ) ve (D) maddelerinin konusu olan İzolasyon malzemeleri ve işçiliği idarece davalıya ödendiğinden talep miktarının davacıya ödenme şartları yerine gelmiştir. Davalı hakedişlerinden kesilen cezalar yönünden yapılan değerlendirmede ise; betonarme imalatlardaki gecikme İle ilgili Olur' da davalı firmanın 2012 yılı Ocak ve Şubat aylarında şiddetli yağış ve kötü hava şartları sebebiyle saha çalışmalarının aksadığı ve bu aylardaki hava sıcaklıklarının son 10 yıl ortalamalarının altında olması sebebiyle gecikmeler yaşandığını müşavir firma ... Mühendislik ve Müşavirlik A.Ş.' ye bildirmiştir. Müteahhit kendisinden kaynaklanmayan sebeplerle meydana gelen bu gecikmeler için söz konusu okullarda süre uzatımı talebinde bulunmuştur." Davacı ve davalı arasında 01.12.2011 tarihinde imzalanan “Sözleşmelerin Karşılıklı Olarak Sona Erdirilmesi" başlıklı sözleşme süre uzatımı için gerekçe gösterilen tarihten önceki tarih olduğundan betonarme imalatları ile ilgili gecikmenin sorumluluğunun davacı idarenin çalıştığı dönemi kapsamadığı anlaşılmaktadır. İş sahibi idare (İPKB) tarafından yapılan kesintilerin, davacı ile davalı arasında düzenlenen sözleşme ile ilgili olmadığı yapılan bilirkişi incelemesi ile tespit edilmiştir. Dolayısıyla davalının hakedişlerinden kesilen gecikme cezalarından davacı firmanın sorumluluğu bulunmamaktadır.
Sözleşmenin (E) maddesi ise; "listeye konmamış gelecek olan alacaklılar ile ilgili ödemeler (JCB Kirası, ... hırdavat ve elektrik, ... ... hırdavat, kiralık araç kiraları, yakıt giderleri 30.11.2011'e kadar v.b.) ayrıca liste yapılarak ödenecektir." şeklindedir. Bu maddeye baktığımızda, tarafların üzerinde mutabakatlaştıkları bir bedel öngörülmemiştir. Bu nedenle bu madde kapsamında davacı tarafça yapıldığı iddia edilen harcamalara ilişkin değerlendirme bir inceleme ve yargılamayı gerektirmektedir. Bu kapsamda liste halinde alacak kalemleri belirtilerek talep edilen 18.282,06 TL lik 01/12/2011 tarihli protokol/ek sözleşmenin (E) bendi kapsamında yapıldığı belirtilen harcamaların 50. Yıl ... ... İÖÖ ve Sağmağcılar Lisesi inşaatının yapımı ile ilgili olup olmadıkları denetlenmek ve her bir tutarın dayanakları gösterilmek suretiyle davacının protokolün (E) bendi kapsamında ne miktarda alacağa hak kazandığı konusunda rapor aldırmak gerekmiştir. Bilirkişi raporunda; davacı tarafın liste halinde belirttiği harcama kalemlerinin sözleşmenin fesinden kaynaklı yapılan ...'ya ödenen teminat mektubunun erken kapatılmasından kaynaklı ödemeler olduğunu ifade etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen protokolde teminat mektubu masraflarının ödeneceğine dair bir açıklama
bulunmamaktadır. Fakat ...'ya yapılan bu ödemeler sözleşmenin erken fesinden kaynaklı teminat mektubunun erken kapatılmasından kaynaklı cezalar olduğu anlaşılmaktadır. Listelenen harcama kalemlerinin taraflar arasında düzenlenen protokolün E maddesi ile uyumlu olduğu kanaatine varılmıştır. Ayrıca ... ... maaş ödemesi olarak 650,00TL ödeme yapılmıştır. Sadece ödeme dekontu mevcuttur. Bu işçinin firmaya ne zaman hizmet verdiği protokolden önce mi yoksa sonra mı hizmet verdiği tespit edilememiştir. Ayrıca bu tutar aynı protokolün ( 3) Çeşitli harcamalar 228.090TL+KDV olarak yazılı EK:3 listesinde de yazılı olduğundan taraflar arasında düzenlenen protokolün E maddesi ile uyumlu olmadığı kanaatine varılmıştır. Sonuç olarak taraflar arasında düzenlenen protokolün E maddesi kapsamında ödenmesi gereken tutarın 17.663,00 TL olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm bu gerekçelerle davacı tarafın 01/12/2011 tarihli fesih sözleşmesinde kararlaştırılan hususları yerine getirdiği, buna karşılık davalı tarafın ödeme yapmayarak sözleşmeye aykırı davrandığı ortadadır. Bu nedenle yapılan protokol ile tarafların uzlaşı içinde oldukları (A) bendi gereği 53.835,00 TL + 9.690,30 TL KDV (izolasyon malzeme ödemesi), (D) bendi gereği 6.530,00 TL + 1.175,40 TL KDV (işçilik ödemesi) olmak üzere 71.230,70 TL ile protokolün (E) bendi gereğince bilirkişi raporu ile de taraflar arasındaki işe ilişkin olduğu tespit edilen 17.663,00 TL ek ödemeler toplamı olmak üzere takibin 88.893,70 TL üzerinden devamına karar vermek gerekmiştir.
Öte yandan mülga 818 sayılı BK'nın 101/1. maddesi uyarınca kesin vade bulunmadığı gibi, davadan önce davalı temerrüde düşürülmediğinden sadece takipten itibaren faize hükmedilmiştir.
Alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, Ankara 13. İcra Müdürlüğünün 2013/... sayılı dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazlarının KISMEN İPTALİNE,
Takibin 88.893,70 TL asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte DEVAMINA,
88.893,70 TL'nin %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 6.072,32-TL harçtan başlangıçta alınan 1.246,70-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.825,62-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 1.246,70-TL peşin harç ve yapılan temyiz masrafları da dahil edilerek hesaplanan 1.701,4 -TL yargılama gideri toplam 2.948,10-TL'nin davanın kabul ret oranına göre 2.538,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan ve temyiz masrafları da dahil edilerek hesaplanan 2.105,35 -TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre 292,43 -TL'sinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 12.356,18-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.100,00-TL vekalet ücretinin (daha azına hükmedilemeyeceğinden) davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 15 günlük süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Temyiz Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/01/2022
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı