T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/712 Esas
KARAR NO: 2020/898
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/05/2017
KARAR TARİHİ: 22/12/2020
Mahkememizde görülen davanın açık yargılamasında,
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde 17/10/2015 imalat tarihli sözleşme uyarınca davalı ile davacı arasında üç adet kalıp imal edilmesi hususunda eser sözleşmesi imzalandığını, bu eser sözleşmesi dolayısıyla davalıya toplamda 84.933,59 TL ödendiğini ancak davalı tarafından teslim edilen eserlerin uygun bir şekilde imal edilmediğini buna ilişkin olarak davalıya ayıp ihbarının yapıldığını, ayıp ihbarından sonra revize işlemlerinin davalı tarafça yapıldığını ancak revize işlemleri sonrasında da eserdeki ayıbın giderilemediğini bunun üzerine tekrar müvekkilim davalıya ayıp ihbarında bulunarak Bursa 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/151 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, makinelerdeki söz konusu ayıp nedeniyle sözleşmede tenzil edilmesi gereken miktarın 80.433,59 TL olduğunu, dolayısıyla yapılan ödemeden dolayı davalı taraftan bu miktarda alacaklı olduklarını,yine eserdeki gecikme nedeniyle zararlarının bulunduğunu, bu zararları da talep ettiklerini, söz konusu eserin ayıplarının giderilmesi bakımından davacı tarafça revize işleminin yapıldığı ve bundan sonra eserin çalışmaya başladığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
DAVALININ CEVABI: Davalı taraf ise, söz konusu eser sözleşmesinde imal edilen mallarda herhangi bir ayıp bulunmadığını, ilk ayıp ihbarından sonra davalı tarafça eserdeki ayıplar revize edilerek yeniden teslim edildiğini, bundan sonra teslim edilen ürünlerin hatalı olduğu iddia edilen kısımlarındaki hususların tolerans aralıkları içerisinde kaldığını, bu tolerars içinde kalan kalıpların hatalı olduğu iddiasının karşı tarafın kullanım hatasından kaynaklandığını, davacı tarafça sözleşme gereği üstlenilen edimin tam ve eksiksiz olarak ifa edilmediğini beyanda davanın reddini talep etmişlerdir.
DELİLLER ve GEREKÇE: Dava eser sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir. Davacılar vekili tarafından 22/05/2017 tarihiyle hazırlanmış dava dilekçesinde: taraflar arasında imalat sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme uyarınca 3 adet kalıp imal edileceği, kalıplar için 13.500, 7.000 ve 8.500, Euro ödeneceği, kalıpların teknik özelliklerinin sözleşmede belirtildiği ve imalatın 17/01/2015'te başlayıp 07/12/2015 tarihinde biteceğinin karşılıklı olarak belirlendiği, yüklenicinin eseri uygun biçimde ve zamanında imal edemediği, ayıbın ihbarı ve ayıplı olduğunun yüklenici tarafından kabulüne ilişkin delillerin mevcut olduğu, tespit yaptırılarak ayıp oranında bedelden indirim isteme ve teslimdeki gecikme nedeniyle tazminat isteme hakkının kullanıldığı belirtilerek sözleşme konusu 3 adet ayıpl kalıbın toplam bedelinin bedelden indirim yapılarak 4.500,-TL kabulü ile müvekkilce fazladan ödenen 80.433,59TL'nin yapılan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek temerrüt faizi, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gecikme ve ayıp nedeniyle müvekkilin uğradığı zarar karşılığı şimdilik 5.000,-TL belirsiz tazminat alacağının tahsilinin talep edildiğinin bildirildiği, dava dilekçesi ekinde Tugsan Kalıp firması tarafından .... Mühendisilk firmasına yaptığı ödemelere ait EFT dekontları, ... Kalıp Sözleşmesi, ... Kalıp firması tarafından ... Mühendislik firmasına gönderilmiş ihtarname, Bilirkişi .. ... tarafından 08/09/2012 tarihiyle hazırlanmış, kalıpların revize edilerek çalışır duruma getirilemeyeceği, kayıt kilitler dışında kalıbın diğer parçalarının yeniden yapılması gerektiği, kayıt kilitlerinin bedelinin 1.500,00-TL olduğu, kalıpların revize edilmesi ekonomik olmayacağından yeniden yapılması gerektiği kanaatinin sunulduğu Bilirkişi Raporu, ekindeki parça fotoğrafları, .... Makine ile .... Kalıp arasındaki e-posta yazışmaları ve eki fotoğraflar, ... firması tarafından 08/02/2016, 01/03/2016, 19/01/2016 ve 21/01/2016 tarihleriyle düzenlenmiş sevk irsaliyeleri, ... firması tarafından ... firması adına 15/02/2016 tarihiyle düzenlenmiş, KDv dahil 31.519,42TL tutarındaki fatura, ... firması tarafından ... firması adına 30/12/2015 ve 08/02/2016 tarihleriyle düzenlenmiş, KDV dahil 2.714,-TL ve 52.019,42TL tutarlarındaki faturalar, ... firması tarafından ... firması adına 20/01/2016 tarihiyle düzenlenmiş sevk irsaliyesinin yer aldığı, Davalı vekillerinin cevap dilekçesinde: ayıplı olduğu iddiası ile geri gönderilen mallardaki ayıpların revize edilerek yeniden teslim edildiği, teslim edilen ürünlerin hatalı olduğu iddia edilen kısımlarda tolerans sınırları içinde kaldığı, sözleşmede bahsi geçen ücretin tam ve eksiksiz olarak ödenmemiş olduğu, müşteri memnuniyeti sağlanması amacıyla yapılan revizeler sonucu ciddi bir iş yükü, zaman ve nakit kaybı yaşandığı, ürünlerin alıkoyulduğu ve kullanılarak menfaat sağlandığı hususlarının açiklandıği, davacı vekilinin 25/07/2017 tarih dilekçe ile davali için ihtiyati haciz kararı talep ettiği, 26/07/2017 tarihli Ara Karar ile talebin reddedildiği, 19/08/2017 tarih dilekçe ile red kararının kaldırılmasını talep ettiği, talebin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2017/1427 -2017/819 E/K sayılı ilamı ile reddediliği, davacı vekilinin 10/01/2018 tarihli dilekçe ile tanık listesini sunduğu, davalı vekilinin 28/06/2018 tarihli dilekçe ile tanık ifadelerine itirazlarını sunduğu, 10/07/2018 tarihiyle Bilirkişi .... ... tarafından hazırlanmış Bilirkişi Raporunda: kalıplarda majör hataların mevcut olduğu, ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, tamir ve revizyonunun ekonomik olmadığı, alt plaka ve itici plaka grubunun kullanılabileceği ve tutarının 4.500,-TL olduğu ve davacının 80.433,59TL talep edebileceği kanaatinin sunulduğu, 17/01/2019 tarihiyle hazırlanmış Bilirkişi Heyet Raporunda: kullanılabilecek parçaların tutarının 4.500, TL olduğu, kalıplar fiili olarak görülemediği için hurda değerinin belirlenemeyeceği, sovtaj bedelinin 59.300,-TL olarak hesaplanacağı, davacının kazanç kaybının, dava dosyasında gerekli verilerin bulunmaması nedeniyle, hesaplanamayacağı kanaatinin sunulduğu, Davalı vekilinin 14/02/2019 tarihli dilekçe ile Bilirkişi Heyet Raporuna itirazlarını sunarak ve tespit raporunda belirlenen hatalara ilişkin açıklamalarda bulunarak dosyanın plastik enjeksiyon konusunda bilgi birikimine sahip bilirkişilere gönderilmesini talep ettiği, davalı vekilinin bila tarih dilekçe ile Bilirkişi Heyet Raporuna itirazlarını sunarak sovtaj bedeli araştırmasının gerekli olmadığı, dosyadaki verilerin yeterli olduğu, bu verilerle hesaplama yapılabilmesi gerektiği ve yeni bir rapor alınmasını talep ettiği hususlarının açıklandığı, 27/05/2019 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda: kalıpların toplam sovtaj bedelinin 7.500,-Avro (24.491,25TL) olduğu kanaatinin sunulduğu, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/712 Esas numaralı davasının 2. Celsesinde davacı tanıkları ... ve ...'ın ifadelerine başvurulduğu anlaşılmıştır.
16/07/2019 tarihli Bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu uyuşmazlığın: bila tarih olarak hazırlanmış, 17/10/2015 işe başlama ve 07/12/2015 bitiş tarihi belirlenmiş, bedeller, cezai müeyyide, denetleme yetkisi, gizlilik, sertifikalandırma maddeleri sağlamaması, akışkan kaçağı gibi hususlarda yetersiz kalmasına ilişkin olduğu, bulunan boyut, renk, numaratör, isil işlem sertifikasyonu, ölçü ve toleranslara uygunluk teyidi içeren Sözleşme kapsamında imal edilen üç adet plastik enjeksiyon kalıbının belirtilen ölçü ve toleranslari, kalıpların fiziki incelemesi imkanının mevcut olmadığı, dosya muhteviyatında mevcut, somut belge niteliğindeki bilirkişi raporunda belirlenen hususlara istinaden kanaat oluşturma zaruretinin hasıl olduğu, 4. Sulh Hukuk Mahkemesine hitaben hazırlanmış olan bilirkişi raporunda: kalıpların muhtelif makinalara bağlanarak inceleme gerçekleştirildiği, genel itiban ile tüm kalıplarda yataklama problemi ve buna bağlı kırılma sorunları, imalat kusurları, kalıp ve imal edilen parçalarda boyut ve tolerans hatalar, şekil bozuklukları, aşınma gibi problemlerin bulunduğu, özel olarak EK 3021318 numaralı kalıpta su kaçağı, kilit problemi, geometrik boyut ve tolerans hatalarının mevcut olduğu, revize edilmelerinin mümkün görünmediği, yalnızca 1.500,-TL değerindeki alt ve itici plaka grubunun kullanılma imkanı olmakla birlikte onarımın ekonomik açıdan uygun olmaması nedeni ile yeniden imal edilmeleri gerektiği kanaatinin sunulduğu, 10/07/2018, 17/01/2019 ve 27/05/2019 tarihli Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesine hitaben hazırlanmış olan raporlarda ise özetle: ilk raporda; kalıpların gizli ayıplı oldukları, revizyonun ekonomik olmadığı ve 84.933,59TL toplam ödemeden kullanılabilecek plaka grupları bedeli olan 4.500,-TL tenzil edilerek davacının talep edebileceği rakamın 80.433,59TL olduğu, ikinci raporda; davacının yaptığı odemeler toplamının 63.800,-TL olduğu, 4.500,-TL tutarındaki alt ve itici plaka bedellerinin tenzili ile bakiye bedelin 59.300,-TL olarak ortaya çıktığı, kalıpların fiili olarak görülmesi halinde hurda bedeli hesaplanarak ek rapor marifeti ile tenzil edilebileceği, kazanç kaybı açısından dosyada yeterli belge bulunmaması nedeni ile hesaplama yapılmasının mümkün olmadığı, ek rapor muhteviyatında ise; keşif sırasında tespit edilen hususlardan bahisle, kalıp ve mamul için CMM raporlarının görülmediği, kullanılan yağın özel bir gres olmadığı, kalıpların çekirdek bölümünde tadilatların mevcut olduğu, 08/02/2016 tarihli faturada belirtilen 3,2655Avro/TL kur üzerinden sovtaj bedelinin 7.500,-Avro-24.491,25TL olarak tespit edildiği hususlarının açıklandığı, Dosya muhteviyatında mevcut yazışmalarda parça boyutlarının limitler dışında olduğuna dair raporun ve problemli parçalara ait fotoğrafların bulunduğu, davalı tarafın bu hususlara ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığı, kalıp ve mamuller için durum tespitinde bulunmadığı, herhangi bir bağımsız kurum raporunun sunulmadığı, tadilatların yapılacağını bildirdiği, kalıbın kullanımdan dolayı verimsiz olduğuna veya hasar gördüğüne ilişkin hiçbir tespitte bulunulmadığı ve davacı tarafa aktarılmadığı, ölçüm sonuçlarının belgelendirilmediği, kalıpların tümünde herhangi bir kalıp açısından muhtemel hemen hemen her noktada davacı tarafından yapılan tespitte hata belirlendiği halde bu hususta davalı tarafın davacı tarafa ihbarının mevcut olmadığı değerlendirildiğinde her ne kadar kusurlar konusunda davalı tarafça bir kısmı kabul edilebilir nitelikte de olsa son raddede açıklamalarda bulunulmuş olsa da bu durumun kalibın kullanılamamasına delalet etmediği, kalıpların kullanılarak imalat sonrası mamul satışı gerçekleştiğine dair iddianın somutlaştırılamadığı değerlendirildiğinde önceki bilirkişi raporlarına katılma gereğinin hasil olduğu, belirtilerek açıklanan durum nedeni ile sözleşme kapsamında imal edilen kalıpların imalat ayıplı oldukları, dosya muhteviyatında mevcut S.M.M.M. ve bağımsız denetçi bilirkişi tarafından tespit edilmiş olmasına binaen kalıplar için davacı tarafından yapılan toplam ödemenin 63.800,-TL olduğu, makul şekilde tespit edilen 4.500,-TL tutarındaki alt ve itici plaka bedelleri ile 7.500,-TL hurda değerinin tenzili ile bakiye bedelin 51.800,-TL olarak ortaya çıktığı, Dosya muhteviyatında davacı tarafın kalıplar vasıtası ile imal edilecek parçaların satışına ilişkin bedel ve miktar belirtilen sözleşmelerin, defter kayıtlarının ve benzer nitelikte evrakın mevcut olmaması nedeni ile kazanç kaybı hesabı yapmanın mümkün olmadığı kanaatinin bildirildiği, Dosya muhteviyatı belge/bilgi/bulgular ile somut kanıt niteliğindeki bilirkişi raporu tespitlerine istinaden sözleşme kapsamında imal edilen kalıpların gizli ayıplı oldukları, Ayıplı mal bedeli olarak yapılan 63.800,-TL tutarındaki ödemeden kullanılması muhtemel elemanlar ve hurda bedeli tenzili ile fazla ödeme miktarının 51.800,-TL olduğu, Mevcut evrak üzerinden kazanç kaybı hesabı yapmanın mümkün olmadığı kanaati belirtilmiştir. Davacı tarafa dava dilekçesinde, davalı tarafa 85,433.59tl ödeme yaptıkları yönünde beyanda bulundukları , davacı tarafa bu ödemelere ilişkin belge ve makbuzları sunması için kesin süre verildiği, ancak sunmadığı, Davacı defter ve belgeleri usulüne uygun tutulmuş olup delil olma niteliğinde olduğu anlaşılmakla, dava kapsamında aldırılan bilirkişi raporlarının en son haliyle hükme esas almaya yeterli görülerek aşağı kurularak karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;
Davacının davasının kısmen kabulü ile davacı tarafça ödenen hurda bedeli tenzili düştükten sonra 51.800,00-TL'nin dava tarihinden itibaren 24/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Malın ayıplı tesliminden dolayı davacının uğradığı 42.059,08-TL zararın ıslah tarihi olan 08/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 6.411,51-TL karar harcının, peşin olarak alınan 1.459,00-TL harç ile 640,00-TL tamamlama harcından oluşan toplam 2.099,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 4.312,51-TL harcın davalıdan tahsiline,
Davacı tarafından yapılan 36,00-TL başvurma ve vekalet harcı + 568,13-TL posta ve tebligat gideri + 2.050,00-TL bilirkişi ücreti ile 280,00-TL keşif aracı ücretinden oluşan toplam 2.898,13-TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre hesaplanan 2.160,08-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak alınan harç ve tamamlama harcından oluşan toplam 2.099,00-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Davacı vekili lehine takdir edilen 12.866,61-TL ücret-i vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Reddedilen kısım üzerinden davalı vekili lehine takdir olunan 5.045,04-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/12/2020
İş bu kararın gerekçesi 22/12/2020 tarihinde yazılmıştır.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır