TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/787 Esas
KARAR NO: 2021/995
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...- ...
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ...-... ...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/06/2017
KARAR TARİHİ: 03/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili ...'nun ... Mühendislik firmasının sahibi olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında, ''SIHHİ, YANGIN VE DOĞALGAZ TESİSATLARI SÖZLEŞMESİ'' başlıklı, 23.10.2014 tarihli sözleşme akdedildiğini ve işbu sözleşme gereği, müvekkilinin, 1943 ada 2 parsel, 1944 ada 2 parsel, 1949 ada 2 parsel, 1954 ada 2 parsel ve 1853 ada 20 parsellerde yapılacak olan 150 adet dairenin mekanik ve doğalgaz tesisatı, yangın ve sıhhi tesisatını yapacağını, karşılığında ise daire başına 3.250,00-TL + KDV alacağını, müvekkilinin akdedilen sözleşme gereği üzerine düşen kısmı yerine getirdiğini, kendi edimini ifa ettiğini ve bu konuda da davalı firmaya faturalarını gönderdiğini, davalı firmadan da herhangi bir itiraz gelmediğini, ancak davalı şirketin sözleşme gereği edimini eksik ifa ettiğini, müvekkilinin alması gereken sözleşme gereği toplam bedel olan 575.250,00-TL üzerinden sadece 509.570,00-TL ödediğini, müvekkilinin davalı firmadan 65.680,00-TL alacağı daha kaldığını, ayrıca müvekkilinin işini yapmış olduğu sırada, kendi işi olmamasına rağmen, davalı şirket tarafından, 150 adet dairenin bacalarının yerine, ''ıslak hacim havalandırma'' yapılmasının istendiğini, müvekkilinin ise sözleşmede böyle bir durumun olmamasına rağmen, işin devam ettiği sırada, sözlü olarak anlaşılmasından dolayı bu işide yaptığını, 150 adet dairenin bacalarının yerine ''ıslak hacim havalandırma'' işlemi gerçekleştirdiğini ve bu işlemi de daire başı 250,00-TL üzerinden yaptığını, toplamda 150 adet daireye uygulanan bu işlemin tutarının da 37.500,00-TL olduğunu ve bu parasını da davalı şirketten tahsil edemediğini belirterek sonuç olarak müvekkilinin alacaklarının toplamı olan 103.180,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari temerrüt faizi ile beraber müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı ile Müvekkili şirket arasında Kaplıkaya evleri projesine ilişkin 23.10.2014 tarihli sözleşme ile "sıhhi, yangın ve doğalgaz tesisatları sözleşmesi" başlıklı sözleşme ile proje kapsamında bulunan 146 daire kapıcı daireleri, dükkanlar ve ortak alanların mekanik tesisatları, doğalgaz tesisatı, yangın ve sıhhi tesisatlarının yapım işi konusunda anlaşmaya varıldığını, ancak davacı tarafın işi tam olarak bitirmediğini ve teslim etmediğini, sözleşme konusu 575.250,00-TL iken davacının işin sadece 565.463,74-TL kısmını tamamladığını, müvekkili şirketin defalarca işin tamamlanması ve eksikliklerin giderilmesi konusunda davacı tarafı uyarmış olmasına rağmen davacı tarafın edimlerini yerine getirmekten kaçındığını, müvekkili şirketin davacının yaptığı imalatların karşılığı olarak davalı tarafa toplamda 529.117,88-TL ödediğini, yapılan iş tutarı 565.463,74-TL olup bakiye 36.345,86-TL' nin kaldığını ancak ayıp giderimleri için yapılan masraflar konusunda Sözleşmenin 8,9,1011 ve 15 maddelerinin uygulanma koşullarının oluştuğunu, bu arada müvekkili şirketin sözleşmeye konu daireleri sattığı kişilere karşı taahhütlerini süresinde yerine getirebilmek için davacı tarafın eksik bıraktığı işleri tamamladığını, ancak ayıpları tam olarak gideremeden teslim süresi gelmiş olduğundan daireleri daire sahiplerine teslim etmek zorunda kaldıklarını, bu tarihten sonra daire sahiplerinin ayıp bildirimlerini gidererek bu ayıp bildirimlerini ve giderim masraflarını tutanağa bağladıklarını, halen de ayıp ihbarları gelmekte olduğunu ve müvekkili şirket tarafından giderilerek tutanak altına alındığını, cevap tarihi itibari ile bu konuda toplamda 24 adet tutanak tutulduğunu toplamda da bu ayıpların giderimi için 12.085,50-TL masraf yapıldığını, halen de ayıp bildirimlerinin devam ettiğini, davacının sözleşmenin 8,9 ve 11. Madde hükümlerini ihlal ettiğini, sözleşme gereğince müeyyide uygulanması gerektiğini, davacı sözleşmenin 8,9,10,11 ve 15 maddeleri gereğince cezai şart uygulanması gerektiğinden, bu hususların değerlendirilmesinden sonra kalan bir alacak doğarsa davacıya ödeneceğini, yapılan iş tutarı 565,463,74-TL olup, bunun 529.117,88-TLsının davacıya ödendiğini, müvekkilinin ayıp giderimleri nedeni ile 12.085,50-TL masrafı olduğunu, bundan sonra herhangi bir ayıp çıkmaması halinde bakiye tutarın 24.260,36-TL olacağını, sözleşmenin 7,8,9,10,11 ve 15 maddelerinin uygulanmasından sonra alacak kalması halinde gerekli ödemelerin yapılacağını, davacının sözleşme konusu olmayan bir işi yaptığı ve bu nedenle de 37.500,00-TL alacağının oluştuğu yönündeki iddiasının gerçek dışı olduğunu, davacının yaptığı işlerin tamamının sözleşme konusu olduğunu, davacının sözleşme konusu olmayan hiçbir iş yapmadığını, ayrıca taraflar arasındaki sözleşmenin 7. Maddesi gereğince, ne sebeple olursa olsun, davacının herhangi bir fark talebi olamayacağını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına; edimlerinde temerrüde düşen davacı taraf olduğundan ve davanın açılmasına davalı taraf sebep olmadığından yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili amacıyla açılmıştır.
Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür. Bu sebeple mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak ve taraflara ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar da birlikte incelenerek mahallinde yapılan işlerin tespiti ile davacı yanca sözleşme kapsamında ve haricinde yapılan işler ile eksik yapılan işlerin tespiti, yapılan işlerin faturaya uygunluğu denetlenerek netice itibari ile davacının var ise alacaklı olduğu miktarın belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Taraf tanıklarının da bilgi ve görgüsüne başvurulmuştur.
Davacı ticari defter ve kayıtlarında davacının davalıdan 67.419,44 TL alacaklı olarak gözüktüğü anlaşılmaktadır. Davacının düzenlemiş olduğu tüm faturaların davalı kayıtlarında da yer aldığı, fakat taraf kayıtlarında bir takım fatura tutarlarının farklı olarak kaydedildiği, farka konu faturalar incelendiğinde kayıtlar arasındaki tutarsızlıkların davacının düzenlemiş olduğu faturalardaki maddi hatadan kaynaklandığının tespit edildiği, Vuk. gereği davacının düzenlediği faturaları Matrah +Kdv - Stopaj şeklinde düzenlemesi gerekirken, farka konu faturaların bir kısmında yanlış olarak Matrah +Kdv +Stopaj olarak düzenleyerek Genel Toplam (Ödenecek Tutar) ulaştığı görülmüştür. Hesaplama yapılırken Vuk gereği faturalar olması gereken tutar ile olan arasındaki farklar (davacı kayıtları) hesaplanarak; fark davacının alacağından mahsup edilmiştir. Buna göre davacının alacağından fazla ve yanlış düzenlenen fatura toplamı farkı 11,672,51 TL mahsup edilmiştir. Yine davalı kayıtlarında yer almasına rağmen davacı kayıtlarında yer almayan 8840 nolu 15.000,00 TL tutarlı çek bedelinin 03/05/2016 tarihinde ... adına ödendiğine ilişkin dekontun mevcut olduğu, bu anlamda ödendiği tespit olunduğundan davacı alacağından bu tutar da mahsup edilmiştir. Öte yandan davalı kayıtlarında yer alıp davacı kayıtlarında yer almayan ödemelerden 09/11/2015 tarihli 20.000,00 TL'lik ödeme kaydının belgesi davalı tarafça sunulmamıştır. Yine 16/03/2016 tarih 799947 nolu 4.547,88 TL'lik iade faturası davacı kayıtlarında yer almamakta ve fatura içeriğinde yer alan ürünlerin davacıya teslimine ilişkin davalı tarafça sunulmuş bilgi ve belgeler bulunmamaktadır. Bu sebeple davalı kayıtlarında yer alan bu ödeme kayıtları hesaplamada dikkate alınmamıştır.
Davalı tarafından dosyaya sunulan tutanaklar gereğince 12.730,50 TL ayıplı/eksik işleri giderme tutarına ulaşılmaktadır. Ancak bu tutarın davacı alacağından mahsubunun mümkün olmadığı kanaatine ulaşılmıştır. Şöyle ki; taraflar tacir olup defter ve kayıtlarını usulüne ve gerçeğe uygun bir şekilde tutmakla yükümlüdür. Defterlerin tutulması konusunda basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğündedirler. Defter ve kayıtlar sahibi lehine ve aleyhine delil olacaktır. Davacının sözleşme karşılığı düzenlediği faturalar davalı defterlerinde kayıtlıdır. Bir başka anlatımla davacının bu faturalardaki imalatları gerçekleştirdiği davalı defter ve kayıtları ile de sabittir. Davalı tarafın itiraz ve savunmaları kendi defter ve kayıtları ile örtüşmediği gibi gerçek durum savunmalarda belirttiği şekilde ise basiretli tacir gibi davranarak defter ve kayıtlarını buna uygun olarak tutması gerekirdi. Bu sebeple davalının defter ve kayıtları ile örtüşmeyen tüm itiraz ve savunmaları (bu konudaki cezai şart maddesinin uygulanırlığına dair itirazları da) kabul edilmemiştir. Davalının ayıplı/eksik işleri giderme konusunda tutulan tutanaklarla ilgili davacıya bir ihtarı da bulunmadığı gibi tutanaklardaki masraflar da faturalarla desteklenerek delillendirilmemiştir.
Basiretli tacir gibi davranma ilkesi sözleşmenin imzası, ifası ve feshi aşamalarının hepsinde gözetilmesi gerektiğine dair Yargıtay 11. HD 04.02.2015 tarih 2014-16555/1207 E/K sayılı kararı.
İtiraz edilmeyip yevmiye defterine işlenen fatura bedellerinin ödenmesinin/ödemenin ispat edilmesi gerektiğine dair Yargıtay 11. HD 22.02.2016 tarih 2016/1582 K sayılı kararı.
Süresi içerisinde itiraz edilmeyen faturanın içeriğinin kabul edilmiş sayılacağı, süre geçtikten sonra iade faturası kesmek suretiyle kabulünün bertaraf edilemeyeceğine dair Yargıtay 11. HD 15.09.2015 tarih 2014/12605 E. 2015/9286 K sayılı kararı.
İtiraz edilmeksizin ticari defterlere kaydedilen faturaların sözleşme hükümlerini değiştirdiğine/tadil ettiğine dair Yargıtay 11. HD 31.10.2017 tarih 2016/3676 E. 2017/5911 K sayılı kararı.
Tüm bu gerekçelerle davacının bakiye alacağının 40.746,93 TL olduğu, bu tutara dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi uygulanması gerektiği kanaatiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
40.746,93 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.783,42-TL harçtan başlangıçta alınan 1.762,06-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 1.021,36-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 1.762,06-TL peşin harç, 31,40-TL başvurma harcı, 253,80 TL keşif harcı ve 1.570,00-TL yargılama gideri toplam 3.617,26-TL'nin davanın kabul ret oranına göre 1.428,81-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 71 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre 42,95-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiyesinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.097,10-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 8.916,29-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2021
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı