TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/971
KARAR NO: 2021/643
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VERGİ NO : 8300399831
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tanıma Ve Tenfiz
DAVA TARİHİ: 24/07/2017
KARAR TARİHİ: 16/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 06/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tanıma Ve Tenfiz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; taraflar arasında Kürdistan Bölgesi Irak Yargı Konseyi Erbil İstinaf Mahkemesi Başkanlığı Erbil 2.Asliye Mahkemesinin 25/09/2014 tarih 2549/B2/2012 nolu kararı ile 59.840.000,00 USD Amerikan Doları alacaklı olduğuna hükmedildiğini, söz konusu yabancı mahkeme ilamının Türkiye ile Irak Cumhuriyeti arasında imzalanan hukuki ve adli iş birliği sözleşmesi uyarınca tanınması ve tenfizini talep ettiklerini, yabancı mahkeme ilamı tutarındaki değerin harcını yatıramadıkları için söz konusu davayı kısmi dava olarak açtıklarını ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere ilamın 10.000,00 USD'lik kısmının tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini talep ettiklerini belirtmişlerdir.
Davalı vekili beyanlarında; yabancı mahkeme ilamında belirlenen değer üzerinden eksek harcın ikmal edilmesi gerektiğini, davanın kısmi dava olarak açılamayacağını, mahkeme ilamındaki davalının dosyamız davalısı olan müvekkilleri şirket olmadığını, mahkeme ilamında davalının ... İnşaat Müteahhitliği Şirketi olduğunu doyasıyla söz konusu kararın müvekkilleri ile ilgisinin bulunmadığını , davalının Erbil'de herhangi bir şube açmadığını, Türkiye Cumhuriyeti ile Kürdistan Bölgesi arasında adli iş birliği sözleşmesi bulunmadığını, söz konusu kararın Türkiye Cumhuriyeti ile Irak Cumhuriyeti arasındaki adli iş sözleşmesine aykırı olduğunu, yargılamada müvekkillerine herhangi bir tebligat yapılmadığını, sözleşmenin 8.maddesinde tebligatların konsolosluk ve diplomatik memurlar aracılığıyla yapılacağının kararlaştırılmış olduğunu, tanıma ve tenfize konu kararının gerekçeli karar niteliğine haiz olmadığını AİHS'ye ve Türkiye Cumhuriyet Anayasası'na göre adil yargılama hakkının ihlal edildiğini, sözleşmeye göre duruşmaya katılmamış davayı kaybeden kişinin ülkesinde karar verilen tarafın mevzuatına uygun olarak mahkemeye davet edildiğini teyit eden bir belgenin davacı tarafından ibraz edilmesi gerektiğini , MÖHUK 54/c bendine göre savunma hakkı ihlal edildiğinden tenfiz isteminin de reddinin gerektiğini belirterek davanın reddini talep ettiklerini belirmişlerdir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava yabancı mahkeme kararının tanınması ve tenfizine ilişkindir.
Tenfizi istenen mahkeme kararı Kürdistan Bölgesi Irak Yargı Konseyi Erbil İstinaf Mahkemesi Başkanlığı Erbil 2. Asliye Mahkemesince verilen 25/09/2014 tarih 2549/B2/2012 numaralı ilamdır.
İlamda 59.840.000,00 USD alacağa hükmedildiği görülmektedir.
Davacı daha önce bu konuda dava açmış fakat harç tamamlanmadığı için davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Eldeki davayı ise; kısmi dava olarak açmıştır.
Kısmi dava miktarına göre; dosya heyet sınırında bulunmasa da dava değerine göre de tenfizine karar verilmesi ilamın tenfizi niteliğinde olduğundan verilecek karar 59.840.000,00 USD ' lik ilama etki edecek bir karardır. Bu sebeple yargılamanın heyetçe görülmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Dış ilişkiler genel müdürlüğüne müzekkere yazılmış, Türkiye ile karar veren Kürdistan Bölgesi arasında ikili anlaşma bulunup bulunmadığı sorulmuş, yazı cevabında ikili anlaşmanın bulunduğu anlaşılmıştır.
Davalı taraf anılan mahkeme ilamına ilişkin yargılamada kendilerine ilişkin tebligat yapılmadığını ileri sürmüştür.
Yabancı mahkeme kararının tanınmasına ya da tenfizine karar verilebilmesi için bu kararın kamu düzenine aykırı olmaması gerekmektedir.
Dosyanın tarafının savunma haklarını ihlal edici nitelikte olan yargılamalar ve bunun üzerine verilen mahkeme kararları tanınması ve tenfizi mümkün olmayan kararlardır. Bu sebeple; dış ilişkiler genel müdürlüğü aracılığıyla istinabe yoluyla bu hususlarda araştırma yapılmış gelen yazı cevapları tercüme ettirilmiş, buna göre; Kürdistan Bölgesi Irak Yargı Konseyi Erbil İstinaf Mahkemesi Başkanlığı Erbil 2. Asliye Mahkemesinin yargılama dosyasında davalı tarafa herhangi bir tebligat yapılmadığı, yargılamada taraf teşkilinin sağlanmadığı, davalının savunma hakkının açık bir biçimde kısıtlandığı tespit edilmiştir.
Karara konu alacak tutarı 59.840.000,00 USD tutarında olup oldukça yüksek bir meblağı içermektedir. Bu kapsamda davalının yargılamanın hiçbir aşamasında yer almadığı bu tutardaki bir ilamın tenfizine yasal olanak bulunmamaktadır.
Davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 59,30 TL harçtan başlangıçta alınan 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 27,90 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.334,15 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe
ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen oy birliğiyle verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okundu, anlatıldı.16/06/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır