.......
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/979 Esas
KARAR NO: 2022/712
HAKİM: .......
KATİP: .......
DAVACILAR : 1-.........
2- .......
3-.......
4- .......
VEKİLİ: Av. .......
DAVALI : 1- .......
VEKİLİ: Av.......
DAVALI : 2-.......
VEKİLİ: Av........
DAVALI : 3- .......
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/07/2017
KARAR TARİHİ: 10/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Müvekkillerinin çift yönlü seyir halinde olan eski gemlik yolunda otomobil ile normal seyir halinde iken solundan geçen otobüsün arkasından önlerine aniden çıkan otobüs ile çarpışma neticesinde otomobil yön değiştirerek kaldırıma savrulduğunu, kullanılamaz derecede hasara uğradığını, bu ani ve şiddetli çarpışma neticesinde otomobilin içinde bulunan müvekkillerinin de ağır yaralı olarak ambulans ile hastaneye kaldırıldığını, kazanın oluşmasında tüm kusurun davalı sürücüde ve otobüs işleteninde olduğunu, ... plakalı araç içerisindeki müvekkilleri ... ..., ... ..., Aslı ... ....... yaralandığını, Aslı ... ...'un yaralama neticesinde anlından yaralandığını ve yüzünde iz kalma ihtimali bulunduğunu, ... ...'un başından ve boyundan yaralandığını, boyundaki kesilme nedeniyle ameliyat olduğunu ve tedavilerinin devam ettiğini, ... ...'un rafik kazası neticesinde dalağını yitirdiğini, organ kaybı oluştuğunu, ayrıca köprücük kemiği, el bileği, kaburga kemiklerinin kırıldığını, omur iliğinde zedelenme meydana geldiğini, kişisel bakımını yapamadığını, kaza öncesi ... ...'un sigortalı olarak işyerinde yemek servisinde garson elemanı olarak çalışmakta iken kaza neticesinde çalışamaz ve günlük işlerini dahi yapamaz duruma geldiğini, ... ... ...'un ise kaza haberini telefonla öğrenerek şok yaşadığını, anne ve babanın bakım ve gözetimi için işini biraktığnı, evin yemek temizlik ve tüm işleri ile ilgilenir duruma geldiğini, davalı Sigorta şirketinden sigorta poliçesi limiti dahilinde; davacı ... ...'un geçici ve sürekli iş göremezlik zararının iadeli taahhütlü posta ile talep edildiğini, talebin davalı sigorta şirketine 04.01.0217 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen davalı Sigorta Şirketinin bu güne kadar herhangi bir ödeme de bulunmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kalınak üzere; şimdilik 1.000,00TL maddi Tazminatın işleten ve sürücü yönünden olay tarihinden, ... Sigorta Şirketi yönünden temerrüt tarihinden işletilecek faizi ile yargılama gideri ve avukatlık ücretiyle birlikte, ortaklaşa ve zincirleme tahsiline; ağır bedensel zarar gören davacı ... ... için manevi tazminat 185.000,00TL, eşinin ağır bedensel zararı ve kendisinin de yaralanması neticesinde oluşan zarar nedeniyle davacı ... ... için manevi tazıninat 30 000,00TL., annesinin ağır bedensel zararı, babasının ve kendisinin de yaralanması ile oluşan zarar nedeniyle davacı Aslı ... ... için manevi tazminat 20.000,00TL, annesinin ağır bedensel zararı, babasının ve kardeşinin yaralanması nedeniyle davacı ... ... ... için manevi tazminat 15.000,00 TL. olmak üzere toplam 250.000,00TL. manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretleri ile birlikte ortaklaşa ve zincirleme aracın işleteni ile sürücüsünden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde;Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı araç müvekkil ... Sigorta A.Ş. nezdinde 0001-0210-12820907 nolu Trafik Sigorta Poliçesi ile 14.09.2015 - 14.09.2016 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, Müvekkil şirketin Zorunlu Karayolu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti (Sakatlanma ve Ölüm Kişi Başına 290.000,00 TL) ile sınırlı olup sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zarar nispetinde olduğunu, yasaya aykırı bulunan davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti Vekilinin Cevap Dilekçesinde Özetle;Müvekkil-davalı şirkete ait araç haberi olmaksızın alınmış olduğunun, bu nedenle oluştuğu iddia edilen zarar-ziyandan müvekkil-şirketin sorumlu olmadığının, müvekkil-davalı şirkete ait ... plaka sayılı otobüsün maliki-işletenidir, müvekkil-şirkete ait araç tamircide iken diğer davalı ... ... tarafından araç habersiz olarak alınarak kazanın oluşmasına sebebiyet verilmiş olduğunun, müvekkil-şirkete ait araç yolcu koltuklarının arkasında bulunan televizyonların arızalanması sebebi ile kazanın meydana geldiği gün eski Yalova yolunda bulunan tamirciye bırakıldığını, Araç tamirdeyken davalı sürücü ... ... tamirciye giderek müvekkil-davalı şirkete ait aracı bilgisi ve rızası dışında alarak yola çıkmış olduğunu, müvekkil-şirket yetkilisinin maliki olduğu dava konusu aracının tamirciden alınmasından haberi olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, trafik kazasından kaynaklanan iş göremezlik zararı ile manevi zararın tazmini istemine ilişkindir.
Sürücü ... ...' nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüs ile sürücü ... ... idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetin Eski Gemlik Yolu üzeri Kumsal Sokak kavşağında çarpışması sonucu, otobüsün çarpışmanın etkisiyle No: 265 sayılı yerin yanında bulunan ağaca otobüsün ön kısımlarıyla çarpması neticesi kazanın meydana geldiği, olay mahallinde Trafik Polis tarafından düzenlenen Ölümlü/ Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır. Sürücü Gökkan ...' nn dava konusu Trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait Asli Kusurlardan 84/h- “ Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama " maddesini ihlal ettiği, Sürücü ... ...' un dava konusu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığına dair belirleme yapılan Trafik Bilirkişi Kurulunun 13.02.202019 Tarihli Bilirkişi Raporunda, Sürücü ... ...'nın %100, ... ...'un kusursuz olduğu belirtilmiştir. Aynı kaza sebebiyle araç hasarına ilişkin olarak yargılama yapılan Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/967 esas sayılı dosyasında da bu kusur durumu kabul edilerek karar verildiği anlaşılmaktadır.
YARGITAY 4. HUKUK DAİRESİ Esas Numarası: 2021/2620 Karar Numarası: 2021/2238 Karar Tarihi: 02.06.2021 ilamında; haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015- 20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir. Kazanın 06/09/2016 tarihinde oluştuğu dikkate alındığında, adı geçen davacının kaza sebebiyle maluliyeti belirlenirken Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerinin uygulanması gerekir. ATK'nın 16.10.2019 Tarihli 21705 Sayılı Raporunda,Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacı ... ...'un maluliyet oranının %22 olduğu, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir.
Aktüer bilirkişi raporunda; davacının efor kaybı zararının, iyileşme dönemi için 8.347,15 TL, sürekli iş göremezlik dönemi için ise 162.720,10TL olacağı hesaplanmıştır. Bu hesaplama TRH 2010 hesaplama tekniğine göre hazırlanmış olup yerleşik yargıtay uygulamalarına da uygun olduğundan mahkememizce hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. (“TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, Esas No: 2020/10352,Karar No: 2021/2596)
Davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti Vekili aracın tamirhaneden müvekkilinin haberi olmaksızın alındığını beyan ederek sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürmektedir. İspatı için dinletilen tanıklar beyanlarında; aracı kiralayan davalı ... ...'nın arabayı tamirden sonra akşam saatlerinde (20.00-21.00) davalı şirkete gelerek teslim alacağını ve kira sözleşmesinin imzalanacağını, tamirciden de arabayı Davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti çalışanlarının alacağını, ancak arabanın davalı ... ... tarafından habersizce tamirciden alındığını ifade etmişlerdir. Kaza 19.30 sıralarında gerçekleşmiştir. Tanık ifadelerine baktığımızda aracın tamirciden yine kaza günü alınacağı kabul ediliyor. Sadece tamirhaneden saatinden önce habersizce alındığı ispata muhtaç bir iddiadır. Aynı kaza sebebiyle araç hasarına ilişkin olarak yargılama yapılan Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/967 esas sayılı dosyasında da davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti nin sorumluluğuna hükmedilmiştir. Kaldı ki, davalı ... ... aracı davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti'nden 10-15 gün gibi kısa süreliğine kiralamıştır. Bu kısa süreli kiralama ilişkisi uyuşmazlık konusu değildir. Kısa süreli olmakla bu kiralama ilişkisi malikin işleten sıfatını kaldırmaz. Tüm bu gerekçelerle davalı ... ... Servis Taş. Oto Nak. San. Tic. Ltd. Şti nin işleten sıfatının devam ettiği kabul edilerek tazminatlardan sorumluluğu kabul edilmiştir.
Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK'nın 107.maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca HMK'nın 176. Ve devamı maddelerine göre de bir kez de ıslah edebilir. (Y17 HD 2016/19844 esas 2019/8286 karar sayılı ilamı). HMK 107. Maddesinin gerekçesine göre; alacak belirli hale geldiğinde artırım, sadece bir kez yapılabilir. İkinci kez artırım yapılmak istenirse, iddianın genişletilmesi yasağı ile karşı karşıya kalınır. (Y 9 HD 11/02/2020 tarih 2016/13162 esas 2020/1860 karar sayılı ilamı). Bu sebeple davacının yapmış olduğu ikinci müddeabih arttırım talebi mahkememizce kabul görmemiştir.
Davalı sigorta şirketine davacı ... ...'un işgöremezliği sebebiyle ödeme yapılması talebi 04/01/2017'de ulaşmış olmakla, 8 iş günü sonrası davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır.
Manevi tazminatın belirlenmesi konusunda ise; hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.
22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23/06/2004, 13/291-370)
Davacılardan ... ..., ... ..., Aslı ... Ormput'un kazada yaralandığı ve bunun da manevi acı ve zararlara sebep olacağı tartışmasızdır. Bu ilkelere ve kazanın oluş şekli, tarafların kusur durumu, ortaya çıkan manevi zararın ağırlığı dikkate alındığında manevi tazminatın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davacılardan ... ... ...'un kazada bir yaralanması bulunmamakla birlikte davacı tanıklarının evin büyük kızı olması sebebiyle anne ve babasının bakımları ile ilgilendiğini ifade ettiklerinden ve sevdiklerinin yaralanması onun açısından da manevi acı ve zararlara sebep olacağından adı geçen davacı hakkında da bir kısım manevi tazminata hükmedilmiştir.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE,
Davacılardan ... ... için 8.347,15 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 162.720,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatından ibaret toplam 171.067,25 TL maddi tazminatın davalılar ... ... ve ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 06/09/2016 tarihinden, davalı sigorta şirketinden 17/01/2017 temerrüt tarihinden (Sigorta Teminat Limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak adı geçen davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
Manevi tazminat taleplerinin KISMEN KABULÜ ile, davacı ... ... için 60.000,00 TL, davacı ... ... için 20.000,00 TL, davacı Aslı ... ... için 10.000,00 TL, Davacı ... ... ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ... ve ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den kaza tarihi olan 06/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle müteselsilen alınarak adı geçen davacılara ÖDENMESİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 18.175,05 -TL harçtan peşin alınan 857,30-TL harç ile 580,87-TL ve 594,58-TL tamamlama harçlarının mahsubu ile bakiye 16.142,30 -TL harcın davalılardan müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 857,30-TL peşin harç, 31,40-TL başvurma harcı, 580,87-TL ve 594,58-TL tamamlama harçları ve 2.611,58-TL yargılama giderinden ibaret toplam 4.675,73 -TL'nin davanın kabul ret oranına göre 2.089,58-TL'sinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, kalan kısmın davacılar üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan 100,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre 44,69-TL'sinin davacılardan alınarak adı geçen davalıya ödenmesine, kalan kısmın üzerinde bırakılmasına,
5-Kabul edilen maddi tazminat yönünden; Davacı ... ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 20.201,38-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya ödenmesine,
Kabul edilen manevi tazminat yönünden; davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT md. 10/1-4 hükümleri gereğince belirlenen 12.975,00-TL vekalet ücretinindavalılar ... ... ve ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,
Reddedilen maddi tazminat yönünden; davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT md.13/3 hükmü gereğince belirlenen 20.201,38-TL vekalet ücretinin davacı ... ...' tan alınarak davalılara verilmesine,
Reddedilen manevi tazminat yönünden; davalılar ... ... ve ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT md.10/2-4 hükmü gereğince belirlenen 12.975,00-TL vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen alınarak adı geçen davalılara verilmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacılar vekili ile davalı ... ... Servis Taşımacılık Oto Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/06/2022
Katip .......
☪e-imzalı
Hakim .......
☪e-imzalı