T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2017/993
KARAR NO: 2020/323
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : T.... EĞİTİM İNŞAAT GIDA TURİZM SAN. TİC. LTD. ŞTİ. ( Kestel V.D : ...)
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/07/2017
KARAR TARİHİ: 16/06/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 19/06/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; davacının saklamak zorunda olduğu ticari defter ve belgelerin davacı şirketin faaliyet merkezinin bulunduğu ... Dokuma Sitesi adlı ana binada 06/07/2017 tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle zayi olduğunu, ticari defter ve belgelerin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava davacıya ait ticari defter ve belgelerin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi istemidir.
Davacı 06/07/2017 tarihinde meydana gelen yangınla iş yerinin ofis bölümünde bulunan bir kısım ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu, bu sebeple zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Olayla ilgili Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından taksirle yangına neden olma suçundan başlatılan soruşturmada davacı şirketin sahibi ve yetkilisi olan Gökmen KARA'nın şüphelisi olduğu soruşturma dosyasında şüphelilerin üzerlerine atılı taksirle yangına sebebiyet verme suçunun yasal unsurları oluştuğu suçun ön ödeme kapsamında olması nedeniyle ön ödeme tebliği üzerine şüpheliler tarafından yasal süre içerisinde maliye veznesine ön ödeme bedelinin yatırıldığı bu sebeple kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasından da bilirkişi raporu alınmış, davacı şirket yetkilisi ve sahibi ....'nın yangının çıkmasında kusur ve ihmalinin bulunduğu belirlenmiştir.
İlke haline gelmiş Yargıtay içtihatlarında da vurgulandığı üzere basiretli tacir gibi davranma ilkesine aykırı hareket edilerek defter ve belgelerin zayi olması durumunda tacir bunun sonuçlarına katlanacaktır. Zira zayi belgesi verilmesinin tacir bakımından taraf olacağı yargılamalarda bir takım sonuçları bulunmaktadır. Davacı kusurlu davranışlarıyla anılan yangına sebebiyet verdiğinden dava dosyasında zayi belgesi verilmesi mümkün görülmemiştir. Diğer yönüyle zayi belgesi verilmesi istenen belgeler netice ve talep kısmında açıklanmıştır. Bunlar fatura ve sevk irsaliyeleri, yazışmalar, muhasebe programları, işçilik özlük dosyaları gibi belgeler olup TTK anlamında zayiliğine karar verilebilecek belgelerden değildir. Bilirkişi raporunda bu hususa açıkça yer verilmiştir.
Diğer yönüyle yangın 06/07/2017 tarihinde meydana gelmiştir. Davacı da yangını bu tarihte öğrenmiştir. Fakat davacı taraf yangının sonuçlarını 13/07/2017 tarihinde düzenlenen yangın raporuyla anlaşıldığını ve defterlerin zayi olduğunun belirlendiğini ileri sürmüştür. Ancak yangın raporu içeriğinden de anlaşılacağı üzere ticari defter ve belgelerin zayi olmuş olduğu yangın raporunu düzenleyen görevliler tarafından araştırılarak tespit edilen bir husus olmayıp bu konudaki rapor şirket sahibi olan Gökmen KARA'nın beyanı neticesinde yangın raporuna eklenmiştir. Nitekim 13/07/2017 tarihli raporun olay sonundaki hasar durumu bölümünde rapor düzenleyenler tarafından bu husus şirket yetkilisi ve sahibinin beyanı üzerine rapora derc edildiği açıkça belirtilmiştir. Öyleyse davacı tarafın yangının sonuçlarını ve defterlerin zayi olduğunu 13/07/2017 tarihli raporla öğrendikleri iddiası kabul edilmemiştir. Davacı taraf yangının 06/07/2017 tarihinde meydana geldiğini, ticari defter ve belgelerin şirketin hangi bölümünde bulunduğunu ve bu bölümün yandığını bilmektedir. Zayi belgesi verilmesi için yasal talep süresi olay tarihinden itibaren 15 gündür. Bu süre hak düşürücü süredir. Dava ise 28/07/2017 tarihinde açılmış olup yasal süre geçtikten sonra açılmıştır. Bu yönüyle de davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 54,40 TL hartan başlangıçta alınan 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 23,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2020
Katip ...
Hakim ...