TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1276
KARAR NO: 2021/691
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
..
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR: .
...
... .
DAVA: Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/09/2018
KARAR TARİHİ: 30/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Yangın Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; dava dışı ... Tohumculuk Anonim Şirketinin sigortacısı olduklarını, bir kısım emtianın ...'ya ait soğuk hava deposunda bulunduğu sırada çıkan yangında hasar gördüğünü, tohumların yandığını, diğer odalarda bulunan tohumlarında kısmen yanarak kullanılmaz hale geldiğini, bunun üzerine sigortalıya 10/07/2018 tarihinde 500.000 TL, 18/09/2018 tarihinde 962.270,15 TL ödeme yaptıklarını ve zarar görenin haklarına halef olduklarını, depo işletmeciliği yapan davalıların gerekli önlemleri almaması sebebiyle yangın çıktığını, bu itibarla zarardan davalıların sorumlu olduğunu ileri sürerek 1.462.370,15 TL zararın 18/09/2018 ödeme tarihinden işleyecek banka reeskont faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili beyanlarında ; davanın reddini istemiş, ... yönünden hukuki durumun diğer davalı ...'ya göre farklı olduğunu, esasen yangın çıktığı dönemde depolarda çok az miktarda tohum kaldığını, büyük kısmının satılıp depodan çıkartıldığını, ne kadar tohum bulunduğu konusunda net bilgileri olmadığını, dava dışı ... şirketi tarafından yangın sırasında imzalatılan belgenin müzayeka altında ve kapsamı tam olarak bilinmeden imzalanan bir belge olduğunu, bu belgeye karşı Sulh Hukuk Mahkemesinde tespit davası açtıklarını, dolayısıyla hasar miktarını kabul etmediklerini, bütün ürünlerin hasar görmediğini, esasen ...'ya ait işletmenin bitişiğindeki ...'ya ait depoda çıkan yangının kendilerine sirayet ettiğini, ... şirketinin kiralamış olduğu depodaki diğer ürünlerde hiç hasar bulunmadığını, yapılan tespit sırasında ürünlerin tamamının zarar görmediğinin tespit edildiğini, kusuru kabul etmediklerini, kendilerinden kaynaklanan bir durum bulunmadığını, sigorta yükümlülüğünün dava dışı şirkete bırakıldığını, bununda davalının riskinide kapsadığını, müteselsil sorumluluk da bulunmadığını, diğer davalı ... yönünden zarar miktarının talep edilen oranda olmadığını, meydana gelen yangında davalı ...'nın bir sorumluluğunun bulunmadığını, müteselsil sorumluluğunda bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Dava davacı ... şirketinin sigortalısına ait malların yangında zarar görmesine dayalı rücuen alacak davasıdır.
Davacı ile dava dışı ... ... Tohumculuk A.Ş. arasında ticari risk kombine poliçesi ve sigorta sözleşmesi düzenlenmiş olduğu görülmektedir.
Sigortalı ... ... Tohumculuk A.Ş. kendisine ait tohumları depolamak üzere ... ' ya ait Kocalar Soğuk Hava tesislerinde 8 adet soğuk oda kirası yapmıştır. Buna ilişkin kira sözleşmesi dosyaya sunulmuştur. Nitekim taraflar arasında dava dışı sigorta ile ilgili kira sözleşmesi bulunduğuna yönelik ihtilaf bulunmamaktadır.
Sigortalının kullanımında bulunan soğuk hava deposunun 5 odasında 19/06/2018 tarihinde yangın meydana gelmiştir. Bu yangın sırasında sigortalıya ait emtia/tohumlar zarar görmüştür.
Davacı sigortalısına bu zarar nedeniyle 1.462.370,15 TL tutarında ödeme yapmıştır. Eldeki dava ile de bu alacağın rücuen tahsili istenmektedir.
Soğuk hava deposunun işleteninin ... olduğu, mülkiyetinin ise ... ' ya ait olduğu anlaşılmaktadır.
Kira sözleşmesi ... ile ... ... Tohumculuk A.Ş. arasında yapılmıştır. Kiralanan depolar 2-3-7-10-11-12-13-14 numaralı depolardır. Kira sözleşmesinin 01/10/2017 tarihinden itibaren başladığı 31/05/2018 tarihine kadar devam edeceği tarafların sözleşmeyi daha erken ya da daha geç sonlandırabileceği kararlaştırılmıştır. Olay 19/06/2016 tarihinde meydana gelmiş, kiralanan depoda sigortalıya ait ürünlerin depolanmak suretiyle kira ilişkisinin devam ettirildiğinin anlaşıldığı görülmektedir.
Depoların bulunduğu mahallinde bilirkişi heyeti aracılığıyla keşif icra edilmiştir. Yangının çıkış nedeni, yangının çıkmasında kusur durumu araştırılmış ve keşif mahallinde tarafların gösterdiği tanıklar da dinlenmiştir. Dinlenen tanıklardan ve keşif sonucu yapılan incelenen bilirkişi raporlarından yangının ... ' nın kiralamış olduğu depolara güney ve batı cephelerinin köşesinden başladığı, yangın çıkış sebebinin ise bu köşede bulunan elektrik tesisat ve elektrik aydınlatma tesisatlarının oksitlenmiş bağlantı noktasında meydana gelen arklanma sonucu oluşan kıvılcımların burada bulunan plastik kasaların üzerine düşmesi ile kasaların tutuşması sonucu ortaya çıktığı, yangında 13 numaralı deponun tamamen, 13 numaralı deponun doğu, güney ve batı cephesine bitişik olan oda veya bölümlerin kısmen yanması nedeniyle bu kısımların yangından etkilendiği, diğer odalarında yangın söndürme çalışmaları sırasında alevlerin ısısı ve kullanılan su nedeniyle etkilendiği anlaşılmaktadır.
Yangının çıkış sebebi elektrik tesisatından kaynaklandığından binanın maliki olan ... bu tesisatın bakım ve onarımından malik sıfatıyla sorumlu olacaktır. Yine işletmeyi kiralayan ... ' dan binaların yangından korunması hakkındaki yönetmeliğin yangın güvenlik sistemlerinin yaptırılmasının gerekli olduğunun yapı sahibine yazılı olarak bildirilmemesi nedeniyle sorumludur.
Davacı ... sigorta sözleşmesini akdederken sigorta konusu malların depolandığı yerin gerekli ve yeterli düzeyde kontrollerini sağlamalı, varsa eksik olan hususları saptamalı, sigorta poliçesini de bu koşullara göre akdetmelidir. Sigortacının bu yükümlülüklere aykırı davrandığı bu konudaki eksikliklerinden dolayı da kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Bilirkişi raporunda belirtilen malik ... ' nın %40 oranındaki kiracı ve işleten ... ' nın %40 oranındaki ve davacı ... şirketinin %20 oranındaki kusur belirlemeleri mahkememizce somut olayın oluş biçimine göre uygun kabul edilmiştir.
Kusur durumu belirlendikten sonra sigortalıya ait olan tohum/emtiaların zarar görmesi nedeniyle oluşan zarar miktarı belirlenmelidir. Bu konuda ziraat mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Olay sonrasında Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/83 D. İş sayılı dosyasında keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmış odalarda sigortalıya ait zarar gören emtialar belirlenmiş odalardan tohum numuneleri alınarak test merkezinde tohumlar üzerinde incelemeler yapılmıştır.
Delil tespiti dosyasında yapılan incelemeler ve testler ile dosyamızdan alınan bilirkişi raporuna göre; 13 nolu odanın tamamen yandığı, 3-4-6-7 nolu odalarda ise doğrudan bir yanma meydana gelmediği, 13 nolu odadaki toplam 59.966 kilogram fasulye tohumunun tamamen yanarak zarar gördüğü, 3-4-6-7 nolu odalarda ise laboratuvar test sonuçlarına göre yalnızca 4 nolu odada bulunan gina cinsi 36.217 kg fasulyenin çimlenme oranını %62 olması nedeniyle tohumluk standartlarının altında olduğu, yangından dolayı etkilenerek tohumluk vasfını yitirdiği belirlenmiştir. 3-6-7 nolu odalarda bulunan tohumlarda ise yangından doğrudan yahut alevlerin ısısı/duman ve kullanılan su nedeniyle dolaylı olarak bir zarar görmedikleri çimlenme oranlarının standartlar içerisinde bulunduğu belirlenmiştir.
13 nolu odada Gina, Volare, Elinda cinsinden oluşan toplam 59.966 kilogram fasulye tohumunun yanarak zarar görmesi nedeniyle 443.795,20 TL zarar oluştuğu, 4 nolu odadaki gina cinsi 36.217 kg fasulyenin zarar görmesi nedeniyle 268.730,14 TL zarar oluştuğu bu cins fasulyelerin 97.785,90 TL sovtaj bedelinin zarar miktarından düşülmesi gerektiği, sonuç olarak 4 nolu odadaki tohumlukların zarar miktarının 170.944,24 TL olduğu, netice olarak 13 nolu oda ve 4 nolu odadaki tohumlukların zarar görmesi nedeniyle toplamda 614.739,44 TL zarar oluştuğu belirlenmiştir.
Taraflar ziraat mühendisi tarafından alınan bilirkişi raporuna itiraz etmişler, bilirkişiden ek rapor alınmış, ek raporda bilirkişi görüş değişikliği bildirmemiş, aynı itirazlar sonucunda bu kez 3 kişilik ziraat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden bilirkişi raporu alınmış, bilirkişi heyeti 15/07/2019 tarihli raporla uyumlu olacak biçimde rapor düzenlemiş, zarar miktarlarını aynı tutarlarda tespit ederek toplamda 614.739,44 TL zarar oluştuğu görüş olarak bildirilmiştir.
Yapılan araştırmalardan sigortalıya ait olan ve yangında zarar gören tohumluk/emtianın zarar tutarının 614.739,44 TL olduğu kabul edilmiştir. Ortaya çıkan bu zarardan %20 oranında kusur tenzilatı yapıldığında davacının davalılar ... ve ... ' ya yönelik olarak rücuen isteyebileceği tazminat tutarının 491.791,55 TL olduğu tespit edilmiş ve bu miktar üzerinden bu davalılara yönelik davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Davalı ...'nın ortaya çıkan zarar miktarından herhangi bir sorumluluğu bulunmadığından bu davalıya yönelik davada davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ... yönünden zarar miktarının talep edilen kadar olmadığı, talep edilebilecek zarar miktarı yönünden de herhangi bir kusur sorumluluğu bulunmadığı gerekçesiyle red kararı verilmiştir. Davalı ... yönünden ise zarar miktarının talep edilen kadar olmadığı ve yine kusur miktarı gerekçeleriyle red kararları verilmiştir. Red sebepleri zarar miktarının talep edilen kadar olmayışı, kusur durumuna göre kabul edilen ve reddedilen zarar miktarının belirlenmiş olması olarak ortaya çıktığından her iki davalı yönünden red sebepleri ortaktır. Bu sebeple A.A.Ü.T. uyarınca tek vekalet ücretine hükmedilmiştir. Ancak; kendilerini vekille temsil ettiren davalılar Hilmi ve ... arasında tek vekalet ücretinin nasıl paylaşılacağı belirlenmelidir. Bu kapsamda davalı ... için reddedilen tutar ile davalı ... için reddedilen tutar arasında oranlama yapılarak reddedilen miktarlara göre ortaya çıkan oranın 0,66-0,34 olduğu tespit edilmiş, tümden reddedilen tutara göre hesaplanan 83.982,96 TL vekalet ücretinin 55.428,75 TL ' lik kısmının davalı ..., 28.554,21 TL ' lik kısmının davalı ... ' ya ait olduğu belirlenmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1-Davacının davalı ...' ya yönelik davasının REDDİNE,
2-Davacının davalılar ... ve ...' ya yönelik davasının kısmen kabulü ile; 491.791,55 TL alacağın 18/09/2018 tarihinden itibaren işleyece reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 33.594,28 TL harçtan başlangıçta alınan 24.973,63 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 8.620,65 TL harcın davalılar ... ve ...'dan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan 25.009,53 TL harç, 5.505,80 TL yargılama gideri toplam TL'nin kabul ret oranına göre 30.515,33 TL'nin kabul ret oranına göre 10.262,23 TL'sinin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 41.639,58 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... .. tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalılar ... ve ... kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 83.982,96 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine, (davalı ... ' nın hükmedilen vekalet ücretinden alacak tutarının 55.428,75 TL, davalı ... ' nın hükmedilen vekalet ücretinden alacak tutarının 28.554,21 TL olduğuna)
7-Davalı ... tarafından yapılan 21,90 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 14,53 TL'sinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı ... tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin kabul ret oranına göre 33,18 TL'sinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı ... 'nın yokluğunda verilen karar oybirliği ile açıkça okundu usulen anlatıldı.30/06/2021
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır