T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2018/1444 Esas - 2023/363
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/1444
KARAR NO: 2023/363
HAKİM: ......
KATİP: ....
DAVACI: ...... MAKİNA TAKIM SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - .......
VEKİLİ: Av. A...... -
DAVALI: ... İNTERNATİONAL EXPRESS TAŞIMACILIK LİMİTED ŞİRKETİ -
VEKİLLERİ: Av. ..-
Av. .... -
DAVA: Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 26/10/2018
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı kargo şirketine, yurt dışına tamir amaçlı olarak gönderdiği ve tamir edildikten sonra yurda geri getireceği eşyaların tamiratı gerçekleştirmek üzere anlaşmış olduğu şirkete gönderilmek üzere 23/07/2018 tarihinde 8114 4127 4340 takip numaralı gönderi makbuzu ile ve ekinde yer alan gönderiye konu ürünlere ilişkin müvekkili şirket tarafından alıcı ... .... Tools Ltd isimli şirket adına düzenlenmiş olan 23/07/2018 tarih ve 017485 nolu ve 44.908,66 GBP(İngiliz Sterlini) tutarlı, irsaliyeli fatura ile teslim edildiğini, müvekkili şirketin, davalı kargo şirketine teslim etmiş olduğu ürünlere ilişkin olarak düzenlediği ve kargo şirketine teslim ettiği 23/07/2018 tarih ve 017485 nolu ve 44.908,66 GBP(İngiliz Sterlini) tutarlı, irsaliyeli fatura üzerinde “Tamir amaçlı geçici bedelsiz çıkış, fiyatlar yalnızca gümrük bildirimi içindir” şeklinde bir açıklamanın yer aldığını, ayrıca davalı kargo şirketine tamir amaçlı bedelsiz çıkış olacağının bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından, taşıma konusu ürünlerin gümrük çıkışının nasıl yapılacağı davalı kargo şirketine bildirmiş olmasına rağmen kargo şirketi taşıma konusu ürünleri sanki gümrüğe tabi bir ürün değilmiş gibi doğrudan ve beyansız olarak yurtdışına çıkarttığını, davalı kargo şirketi müvekkilin bu sebeple uğradığı tüm zararları tazmin ile yükümlü olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle kısmi eda külli tespit (belirsiz alacak) talepleri doğrultusunda, müvekkili şirketin tüm maddi zararlarının tespiti ile, zarar miktarlarının tespit edilmesinden sonra müddeabihin artırılması hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000-GBP(İngiliz Sterlini)(Ödeme tarihindeki Merkez Bankası satış kuru üzerinden TL olarak ödenmesi taleplidir) maddi tazminatın 27/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı, müvekkili şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, davacının belirsiz alacak davası açmasında veya kısmi dava açmasında hukuki yararının olmadığını, zarar iddiasının yazılı olarak ispatlanamadığını, her halde dava konusu taşıma havayolu taşıması olduğundan müvekkil şirketinin sorumluluğunun sınırlı olduğunu, taşıyıcının sorumluluğunun 190-SDR sorumluluk limitini aşmamak kaydı ile ispatlanan gerçek zarar miktarı ile sınırlı olduğunu, faiz talebinin haksız olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın öncelikle usulden reddine, usuli itirazlarının kabul görmemesi halinde esastan reddine ve yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Deliller;
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, İthalat Genel Müdürlüğü'ne, yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Gümrük işlemleri uzmanı, makine mühendisi ve SMMM bilirkişisinin müşterek raporunun sonuç kısmı: "
1- Kullanılmış veya Yenileştirilmiş Eşya İthalatına İlişkin Tebliğ İthalat 2021/9) Madde 4 3.fıkra derki;
(3) Liste dışında kalan veya listede Grup 2 sütununda yer almakla birlikte Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığının Uygunluk Yazısı bulunmayan eşyanın, Serbest Dolaşıma Giriş Rejimine tabi tutulması halinde, gümrük beyannamesinin tescilinde gümrük idarelerince “0962- TPS-İzin Belgesi (Kullanılmış Eşya-Liste Dışı)” aranır. Hatalı olduğu öne sürülerek kullanılmış eşya olarak ithal edilebilecek ürün grubunda olmadığı söylenen 82079050 GTİP numaralı eşya ,söz konusu tebliğ iyi incelendiğinde görülecektir ki 962 kodlu TPS İzin Belgesinin alınmasıyla mümkündür. Tebliğ izne tabi kullanılmış eşya listesi belirlemiş ve listede yer alan eşyaların 970 kodlu TPS –İzin belgesi alınarak ithal edilebileceğini söylemiştir. Dava konusu eşyamız ise bu listede yer almamaktadır ancak bu durum bu eşyanın ithal edilemeyeceği anlamına gelmemektedir. Madde 4ün 3. Fıkrasında bu durum liste dışı eşyalar için 962 kodlu TPS- izin belgesinin alınmasıyla mümkün olacağı belirtilmiştir
2- Dava tarihinin 26.10.2018 tarihi olduğu görülmüştür.
3- Dava konusu 212 adet ürünün 44.908,66 İngiliz Sterlini tutarda olduğu, 4- “375" PCD UPCUT DOWNCUT ROUTER “ ürününe ait benzer tamir maliyeti işlemine davacı firma ticari defter kayıtları ve belgelerinde tespit edilemediğinden dolayı anılan ürün tamir maliyeti ortalama bedelle hesaplandığında tamir bedeli toplamının 12.439,09 İngiliz Sterlini tutarda hesaplandığı,
5- Firmanın toplam tamir maliyeti olarak 11.660,00 İngiliz Sterlini beyanda bulunduğu,
6- Davacı firmanın toplam zarar tutarının 32.469,57 İngiliz Sterlini (237.524,64 TL) hesaplandığı,
7- Dava tarihinde açıklanmış olan Merkez Bankası Döviz Kuruna göre davacı firmanın iddia ettiği tamir
bedeli toplamı esas alındığında davacı firmanın toplam zarar tutarının 33.248,66 İngiliz Sterlini(243.223,92
TL) hesaplandığı,
8- Mail ortamında bilgilendirmenin temerrüt sebebi olamayacağı kanaatinde olduğumuzdan ve
davacı tarafın davalı tarafı temerrüde düşürmediği tespit edildiğinden dolayı davacı tarafın alacağı tutar
için herhangi bir faiz hesaplaması yapılmamıştır.
"şeklindedir.
SMMM bilirkişisi ve makine mühendisinin ek raporunun sonuç kısmı: " 1. Dava konusu ürünler, Davacı firma Burkes Makine Takım Sanayi Tic.ltd.şti.’ nin yurt
dışından temin ederek müşterisine sattığı kesici takım (cuttingtools) ürünlerin, ...
Cuttıng Tools Ltd (İngiltere) firmasına göndermiş olduğu ürünlerin özel kesici formları içeren
karbür kesici takımlar olduğu, 2.Ürünlerin kaplanması ve bilenmesi sonrasında yenisi ile farkı kalmayacağından, ürünlerin maliyet
bedellerinden kaplama, bileme değerinin düşülmesi sonucu, sevk edilen ürünlerin değerinin oluşacağı
(32.469,57 İngiliz Sterlini) konusundaki kanaatimizdir." şeklindedir.
Tanık-...'nın beyanı: "Davacı şirkette gelen / giden kargoların paketlenmesi ve kargoya verilmesi kısmında çalışmaktayım. Tamire gidecek ürünleri durumuna göre ayırdıktan sonra BTSO dan exper raporu alınarak kontrollerini yaptıktan sonra faturasını kesiyorum. Konşimentosu yapılarak ilgili kuryeye teslim ediyoruz. Fatura ve konişimentosunu hazırladıktan sonra FEDEX in müşteri hizmetlerini arıyorum. Bu görüşmelerim kargonun teslim alınmasına ilişkindir. Bu görüşmeden sonra fatura ve konişimentonun görüntüsünü kendilerine iletiyorum. Kargo ve evrak asıllarını bu şekilde teslim ediyorum. Çoğunlukla kurye teslim almaktadır. Bazı zamanlarda bizim kendi elimizden de teslim ettiğimiz olmaktadır." şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı zayi olan eşyadan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.
Davacı taraf, yurt dışında dava dışı firmaya tamir için gönderilen eşyanın davalı kargo firmasına teslim edildiğini, davalı kargo firmasının tamir amaçlı yurt dışına gönderilip geri getirilecek olan eşyaların gümrük bildirimini doğru yapmadığını ve bu sebeple eşyanın ülkeye girişinin yapılamadığını iddia ederek belirsiz alacak davası şeklinde alacak talebinde bulunmuştur.
Davalı taraf, davacının zararını ispatlaması gerektiğini, zarar ispatlansa bile davalının sorumluluğunun sınırlı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Tarafların sunduğu belge delilleri, müzekkere cevapları ve tüm dosya kapsamı üzerinde inceleme yapmak üzere dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Alınan bilirkişi heyeti raporunda özetle; Faturada “Tamir amaçlı geçici bedelsiz çıkış” ibaresinin konulmuş olması ve dosyada ekli firma temsilcilerinin mail yoluyla yaptıkları bilgilendirmeler birliktte dikkate alındığında eşya sahibi firmanın eşyalarının uygun olan gümrük işlemlerine tabi tutularak (uygun olan Hariçte İşleme rejimine tabi tamir amaçlı çıkış) işlemlerinin gerçekleştirilmesini istediği ancak eşyaların herhangi bir gümrük işlemi gerçekleştirilmeden ve haliyle ayniyat tespitine de tabi tutulmadan yurtdışı edildiği, bu nedenle yurt dışı edilmiş eşyaların Türkiye'ye geri gelmesi durumunda tüm bu muafiyetlerden yararlanmasının mümkün olmadığı, Eşyanın tarifesince istenecek gerekli izin ve belgelerle kıymet üzerinden hesaplanacak vergilerinin tahsili ile ithalatının gerçekleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Bilirkişi heyetinin raporunda davalı tarafın taşıma işini davacının talimatına aykırı olarak yerine getirdiği ve gönderilen eşya ile ilgili tamir amaçlı bedelsiz çıkış işlemlerini yapmadığı ve davacının gerçek zararından sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyetinin kök raporuna itiraz edilmesi üzerine aynı heyetten ek rapor alınmış, ek rapora da itirazlar üzerine ikinci ek rapor alınmıştır.
Davacının gönderdiği ürünlerin ikinci el olması sebebiyle zararın hesaplanmasında bu hususun dikkate alınması bilirkişilerden istenmiştir.
Bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarında zarara ilişkin görüşleri değişmemiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesi suretiyle; Davacı firma tarafından yurt dışına tamir amaçlı gönderilen ürünlerin özel kesici formları içeren karbür kesici takımlar
olduğu, bu özel kesici formlar içeren PCD kaplı matkap uçları ile freze uçlarının kesici ağızlarının körelmesi, elmas yıpranmalarının yenilenmesi nedeniyle kendisinden beklenen faydayı yerine getiremediği, uç yıpranmaları ve bilenmeleri ile ilgili olarak PCD (poly crystal diamond) elmas kaplama ve bileme için bakım ve onarım görmesi gerektiği, ürünlerin bakım ve onarım sonrasında yeni gelmiş bir ürünle eşdeğer olacağı, davacının gönderdiği ürünlerin konşimentoda yer alan bedelinin 44.908,66 GBP olduğu, bu ürünlerin bakım ve onarım bedelinin ise 12.439,09 GBP olduğu, ürünlerin kaplanması ve bilenmesi sonrasında yenisi ile farkı kalmayacağından, ürünlerin maliyet bedellerinden kaplama, bileme değerinin düşülmesi sonucu davacının zararının 32.469,57 GBP olduğu, davacının bedel artırım dilekçesi sunduğu ve raporda hesaplanan miktarı talep ettiği, bilirkişi raporunun itirazları karşılar mahiyette ayrıntılı ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılmakla; aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Eldeki davada, dava değeri belirlenirken dava tarihindeki GBP kuru dikkate alınarak hükmolunan değer üzerinden karar ve ilam harcı alınmış ve yine bu miktar üzerinden vekalet ücretine hükmedilmiştir. 32.469,57 GBP'nin dava tarihindeki kura göre değeri 239.122,14 TL'dir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kabulü ile; 32.469,57 GBP'nin, dava tarihinden itibaren Devlet Bankalarının GBP ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 16.334,43 TL karar ve ilam harcından; 628,84 TL peşin harç ve 10.752,04 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.953,55 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 628,84 TL peşin harç, 10.752,04 TL tamamlama harcı, 35,90 TL başvurma harcı, 1.800,00 TL bilirkişi ücreti, 237,75 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 13.454,53 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 36.477,10 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/03/2023
Katip .......
¸e-imzalıdır
Hakim .......
¸e-imzalıdır