....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/287 Esas
KARAR NO: 2021/1198
HAKİM: Nesrin KÜÇÜK 122455
KATİP: Mustafa AYYILDIZ 222148
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ....
VEKİLİ: Av.....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 26/02/2018
BİRLEŞEN BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2020/535 ESAS SAYILI DAVADA
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI : 1- ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI: 2....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI :3- ......
VEKİLİ: Av.....
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
BİRLEŞEN DAVA
TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 17/12/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde;Davacı ... ... 'ın oğlu ... ... .... plaka nolu davacının aracı ile Yalıntaş Mah. Atatürk Cad. Üzerinde ilerlerken ve Devecikonağı caddesine katılmak isterken bu cadde üzerinde kontrolsüzce ilerleyen, sürat limitlerini aşan ... plaka saylı harfiyat kamyonu ile çarpıştığını, ... plakalı aracın sürücüsünün KTK nun 57/a maddesi gereğince kavşaklara yaklaşırken kavşaklardaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamadığını, meskun mahaldeki kamyonlara ait limitleri aşarak oğlunun kullandığı müvekkilinin aracına çarptığını, müteveffaya atfedilen kusur oranının kabul edilemez olduğunu, ATK trafik İhtisastan yeniden rapor aldırılması taleplerinin olduğunu, çarpma sonucu sürücü ... ...'ın vefat ettiğini, müvekkilinin aracının davalı sigorta şirketine kasko sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin geniş çapta çiftçilik yapan ziraatçı olduğunu, bu işleri müteveffa ... ...'la birlikte yaptıklarını, müvekkilinin oğlunu kazada kaybedince desteğinden yoksun kaldığını ve evlat kaybetmenin üzüntüsünü yaşadığını belirterek fazlaya dair haklarını saklı tutarak 2.500-TL lik maddi (destekten yoksunluk) ve 100. 000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalıdan tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili 08/05/2018 tarihli beyan dilekçesinde; Dava dilekçesinde bahsi geçen 19/11/2017 tarihli kazaya karıştığı belirtilen 16 ... plakalı aracın müvekkili şirkete 23/08/2017-2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere İhtiyari mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, söz konusu poliçede teminat limitinin kaza tarihi itibariyle kişi başı 100.000 TL olduğunu, KTK'a göre kendi kusuru ile kendi ölümüne neden olan sürücünün yakınlarının talebinin teminat kapsamında olmadığını, bu nedenle söz konusu trafik kazasına %100 kusuru ile sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsü müteveffanın yakınlarının yapmış olduğu başvurunun reddini talep ettiklerini, sigortanın kapsamının üçüncü şahıslara verilen zararları karşılamak olduğunu, ancak somut olayda davacının üçüncü kişi konumunda değil, bizzat sigortalı araç işleteni olduğunu, bu nedenle söz konusu taleplerin teminat kapsamı dışında olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen Davada Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ... ...'ın oğlu ... ... ... plaka nolu davacının aracı ile Yalıntaş Mah. Atatürk Cad. Üzerinde ilerlerken ve Devecikonağı caddesine katılmak isterken bu cadde üzerinde kontrolsüzce ilerleyen, sürat limitlerini aşan ... plaka saylı harfiyat kamyonu ile çarpıştığını, çarpma sonucu sürücü ... ...'ın vefat ettiğini, İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesinin verdiği kusur raporuna göre ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... ...'ün asli derecede kusurlu, müteveffa sürücü ... ...'ın tali derecede kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, müvekkilinin geniş çapta çiftçilik yapan ziraatçı olduğunu, bu işleri müteveffa ... ...'la birlikte yaptıklarını, müvekkilinin oğlunu kazada kaybedince desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya dair hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 2.500-TL lik maddi (destekten yoksunluk) ve 100. 000-TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile araç sahibi ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi A. Ş, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ... ... den maddi ve manevi, Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta şirketi ... Sigorta A. Ş'den limitleri dahilinde maddi ve manevi tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsiline ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen Davada Davalı ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin işleten sıfatı olmadığından, uzun süreli araç kiralama yapılmasından dolayı davanın müvekkil şirket yönünden husumet nedeniyle reddi gerektiğini, davaya konu cismani zarar ve ölümlü kaza nedeni ile ceza davası ikame edilmiş olmakla birlikte bekletici mesele yapılmasını talep ettiklerini, davacının maddi tazminat talebine dayanak olan iddialarını ispatlaması ve müteveffanın çiftçilikte kendisine yardımcı ve destek olduğunu ortaya koyması gerektiği, diğer davalı ... tarafından da beyan edildiği üzere müteveffanın anne ve kız kardeşlerine bir ödeme yapıldığı, talep olunan manevi tazminat tutarının bu ödemelere rağmen fahiş olmakla zenginleşme amacı taşıdığını, kazaya karışan ... plakalı araç ... adi ortaklığına uzun süreli olarak kiralandığını, davanın ivedilik ile her bir ortağa ayrı ayrı ihbar edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen Davada Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde her ne kadar dava şartı olan arabuluculuk faaliyetinin gerçekleştirildiği beyan edilmişse de arabuluculuk faaliyeti müvekkili olmaksızın yürütüldüğü, arabuluculuk anlaşma tutanağında müvekkiline tebligat yapılamadığının belirtildiği, ancak tutanaktan da görüleceği üzere müvekkil usulüne uygun olarak görüşmelere davet edilmediğini, müvekkilinin T.C. Kimlik numarası ile mernis adresine rahatlıkla ulaşılabilecekken bu hususa riayet edilmeksizin arabuluculuk faaliyetiyeti tamamlandığından davanın usulden reddi gerektiği, görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan davanın görev yönünden usulden reddi gerektiği, talebin zamanaşımına uğradığını, dava konusu kaza ile alakalı olarak Bursa 7. Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde 2019/131 E sayılı dosyasının beklenmesi gerektiği, müteveffanın olayın yaşanmış olduğu gün alkollü olup olmadığına dair bir araştırmanın yapılması gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminatı fahiş olup sebepsiz zenginleşme boyutunda olduğu, müvekkilinin herhangi bir şekilde sorumluluğu bulunduğunu kabul etmemekle birlikte, bir motorlu aracın karayolunda işletilmesi neticesinde bir ölüm veya yaralanma meydana gelmiş ve bu sebeple manevi tazminat talep edilmişse, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ortaya koyduğu sistematik gereği zararı ve kusuru zarar gördüğü iddiasında olan ispatla mükellef olduğu, kabul anlamına gelmemekle beraber, davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından müteveffanın annesi davadışı Zehra Zerrin Süzer'e 71.871,85-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı, 25.000,00 TL manevi tazminat, müteveffanın kardeşleri ... ... ve ... Temirhan'a 10.000,00'er TL manevi tazminat ödemesi yapıldığını, kusura ilişkin itirazlarının yerinde görülmemesi halinde dahi yapılan iş bu ödemelerin tazminat hesabında dikkate alınması gerektiğini belirterek davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmilini talep etmiştir.
Birleşen Davada Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın annesi dava dışı Zehra Zerrin Süzer'e 71.871,85-TL'si asıl alacak olmak üzere toplam 80.127,75-TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ödendiği, yapılan işbu ödemenin ve annenin payının yapılacak tazminat hesabında dikkate alınmasını talep etiğini, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davanın reddi talebi esas olmakla; destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamasında esas alınacak unsurlar, genel şartlar' da açıkça belirlenmiş olup, yapılacak hesaplamada genel şart hükümlerinin esas alınması gerektiğini, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin aktüerler siciline kayıtlı kişilerden olması gerektiği, davacı tarafın söz konusu olaydan dolayı sosyal güvenlik kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespiti gerekeceğini, müvekkil şirket tarafından tanzim edilen poliçenin manevi tazminata ilişkin limiti 50.000,00-tl olup, müteveffanın vefatı sebebiyle arabuluculuk aşamasında müteveffanın annesi davadışı Zehra Zerrin Süzer için 25.000,00-TL, müteffanın kardeşleri ... ... için 10.000,00-TL, ... Temirhan için 10.000,00-TL olmak üzere, avukatları Özlem Bayraktar'a 45.000,00-TL tutarında manevi tazminat ödemesi yapıldığını, bu kapsamda, müvekkil şirketin manevi tazminata ilişkin bakite poliçe limiti 5.000,00-TL olduğu, ayrıca hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek kaydıyla, sigortacı olan müvekkil şirketten olay tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hatalı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, trafik kazası sebebiyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Davaya konu trafik kazası; Sürücü ... ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı özel amaçlı Vinç aracıyla geliş ve gidiş birer şeritli Devecikonağı caddesi üzerinde yolun sağ şeridini takiben Mustafakemalpaşa ilçe merkezi istikametinden Yalırttaş Mezarlığı istikametine seyirle Atatürk caddesi kontrolsüz kavşağına gekdiğinde, Atatürk caddesi üzerinde yolun sağından kavşağa gelerek 112 nolu sokağa geçiş yapmak isteyen sürücü ... ...' ın sevk ve idaresindeki 16 EJT 45 plaka sayılı hususi otomobilin sol yan kısımlarına aracının ön kısımlarıyla çarpması ile meydana gelmiştir. Sürücü ... ... ' ün; Dava konusu Trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait asli kusurlardan g4/h “ Kavşaklarda Geçiş Önceliğine Uymama” maddesini ihlal ettiğinden %75 (Yüzde Yetmiş Beş) oranında kusurlu olduğu, Sürücü Güklhan ...' ın; dava konusu Trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun sürücülere ait diğer kusurlardan 52/1-a“ Kavşaklara Yaklaşırken, Dönemeçlere Girerken, Tepe Üstlerine Yaklaşırken, Dönemeçli Yollarda İlerlerken, Yaya Geçitlerine, Hemzemin Geçitlere, Tünellere, Dar Köprü Ve Menfezlere Yaklaşırken, Yapım Ve Onarım Alanlarına Girerken, Hızlarını Azaltmak ” maddesini ihlal ettiğinden % 25 (Yüzde Yirmi Beş) oranında kusurludur.
Ana davada davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ'ye kasko sigortacısı olduğundan bahisle husumet yöneltmiştir. İhtiyari mali mesuliyet sigortasının kapsamı genel şartlarda belirlenmiştir; “Sigorta Teminatının Kapsamı Madde 1-Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafık Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder.” Görüldüğü üzere İMM sigortası ile Zorunlu trafik sigortası limitleri üzerinde kalan kısım için koruma sağlanmaktadır. Kaza tarihi itibariyle zorunlu trafik sigortası teminat limiti 330.000,00 TL olduğundan davacının teminat limiti üzerinde kalan bir zararı bulunmamaktadır. Bu itibarla davalı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğu bir maddi zarar (destek zararı) bulunmamaktadır. Yöneltilen bu husumetin, bilirkişi raporları alındıktan ve İMM sigortası olarak davalı ... Sigorta AŞ'nin sorumluluğunun bulunmadığı raporda açıklandıktan sonra, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olarak ıslah yoluyla değiştirilmesi mümkün değildir.
Alınan bilirkişi kurul raporuna göre; davacı babanın destekten yoksun kalma zararının 104.565,43 TL olacağı, davacı babanın destek zararının ... plakalı aracın kusuru nispetinde 78.424,08 TL tutarındaki kısmından davalılar ... Sigorta AŞ, ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi AŞ ve ... ...'ün sorumlu olacağı ifade edilmiştir. Davacı vekili yargılama aşamasında birleşen dosya davalısı ... Sigorta AŞ hakkındaki davadan sorumluluğunu yerine getirdiğinden bahisle feragat etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ ile davacı arasında imzalanan ibraname ve feragatname incelendiğinde birleşen dosya davalılarının müteselsilen sorumlu olduğu belirlenen 78.424,08 TL tutarındaki maddi tazminatın davacıya ödendiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf tam teselsülde olduğu gibi, zararının tümünün tazminini müteselsil borçluların hepsinden isteyebileceği gibi, birisinden de isteyebilir. 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 145. maddesi (T.B.K. 166. md.) hükmüne göre, sorumlulardan birinin zararı ödemesi halinde, diğerleri bu oranda borçtan kurtulurlar. Ancak müteselsil borçluların borçtan tamamen veya kısmen kurtulabilmeleri, alacaklının bilfiil tatmin edilmiş olması halinde söz konusudur. ( Y17 HD 24/10/2019 tarih 2016/12416 esas 2019/9948 Karar sayılı ilamı). Davacının birleşen dosya davalılarına yöneltebileceği maddi zararları tamamen karşılandığından diğer birleşen dosya davalıları ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi AŞ ve ... ...'ün de maddi tazminat talepleri yönünden bir sorumluluğu kalmayacaktır. Davanın açıldığı tarih itibariyle davacının davayı açmakta haklılığı ve yargılama sırasında ödeme ile zararının karşılandığı gözetildiği için birleşen dosya davalıları ... Proje ve Ağır Taşıma Servisi AŞ ve ... ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemiştir. Ancak imzalanan ibraname ve feragatname incelendiğinde davacı tarafa vekalet ücretinin de ödendiği anlaşılmakla bu kalem talep yönünden davacı lehine de vekalet ücretine hükmedilmemiştir.
Manevi tazminat talepleri yönünden yapılan değerlendirmede ise; davalı ... Sigorta AŞ'nin bakiye 5.000,00 TL limit dahilinde manevi zarardan sorumluluğu kapsamında bu miktarın da davacı tarafa ödendiği anlaşılmaktadır. Manevi tazminatın tekliği ve bölünmezliği ilkesi gereğince manevi zarar karşılığı olarak istenebilecek manevi tazminat bölünerek istenemeyeceğinden ve uğranılan manevi zarar, nakdi tazminatın bir bölümü ile karşılandığından, artık aynı olay nedeniyle yeniden manevi tazminat istenemez.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Maddi tazminat talebinin;
-Birleşen davada, davalılardan ... sigorta A.Ş. yönünden feragat nedeniyle REDDİNE,
Yapılan feragat davalılar ... Proje Ağır Taşıma Servis A.Ş ile ... ...'e de sirayet edeceğinden bu davalılar yönünden de REDDİNE,
-Ana davada davalı ... Sigorta A.Ş yönünden REDDİNE,
Manevi tazminat talebinin; Ana dava ve birleşen dava yönünden REDDİNE,
Alınması gereken 80,70-TL harçtan ana ve birleşen davada alınan peşin harçlar ve ıslah harcı toplamı 2.443,20 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 2.362,50-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Ana davada reddedilen maddi tazminat talepleri yönünden; ana dava davalısı ... Sigorta AŞ vekili lehine karar tarihindeki AAÜT 13/4 madde hükmü uyarınca takdir edilen 5.100,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak adı geçen davalıya verilmesine,
Reddedilen manevi tazminat talepleri yönünden; karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 10/3 ve 10/ 4 madde hükümleri uyarınca ana ve birleşen dava dosyası davalılar vekilleri lehine takdir edilen 5.100,00-TL ücret-i vekaletin davacıdan alınarak ana ve birleşen dosya davalılarına verilmesine,
Davacı tarafça yapılan muhkeme masrafının kendi üzerinde bırakılmasına,
Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair bir kısım taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2021
Katip ....
☪e-imzalı
Hakim ....
☪e-imzalı