.....TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/528 Esas
KARAR NO: 2022/595
HAKİM:.....
KATİP: .....
DAVACI : .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVALI : .....
VEKİLİ: Av.....
DAVA İHBAR OLUNAN: .....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/04/2018
KARAR TARİHİ: 13/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkili şirketin alacağı nedeniyle Bursa 16. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... E sayılı dosyası ile davalı ... aleyhine başlatılan takibin yapılan haksız itiraz üzerine durduğunu, müvekkili şirketin sigortalısı ... PE ROL ÜRÜNLERİ KİMYA GIDA NAKL. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.ne ait enjeksiyon makinesinin dosya sunulan duruş hareket listesine göre 15/07/2017 tarihinde meydana gelen enerji kesintisi ve voltaj dalgalanması sonucu hasara uğraması sonucu sigortalıya hasar poliçesi kapsamında 45.809,68 TL hasar tazminatı bedeli ödendiğini, yapılan ödemenin zararın tespit amacıyla EMO kayıtlı elektrik mühendisi bilirkişiler ile ... Teknik Fabrika Malz. San. A.Ş. yaptırılan inceleme sonucu düzenlenen üç ayrı rapora dayandığını, müvekkili şirketin söz konusu alacak talebini kanundan kaynaklana halefiyet ilkesinden kaynaklandığını belirterek davalı (Borçlu)'nun Bursa 16. İcra Müdürlüğü'nün 2017/..... E. Sayılı icra takibine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına asıl alacağa takip tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi işletilmesine davalı (Borçlu)nun kötü niyetli itirazı nedeniyle % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle usule ilişkin beyan ve itirazlarda bulunmuş, esasa dair ise müvekkili şirket kayıtlarında dava dışı şirkete ait aboneliğin dava konusu saatlere ait "Akım-Gerilim raporu " incelendiğinde davacının iddia ettiği gibi her hangi bir voltaj dalgalanmasına rastlanılmadığını, dosyaya sunulan raporda dava dışı şirkete ait abonelikte gerçekleşen akım ve gerilim değerlerini yasal mevzuata uygun olduğunu, bu tip dalgalanmalarının önüne geçilmesi için voltaj dengeleyici sistemlerin kullanılması gerektiğini, müvekkili şirkete ait arıza kayıt defterlerinde 15/07/2017 tarihinde davacının bulunduğu şebekede herhangi bir arızanın gerçekleşmediğini, diğer müşterilerden benzer yönde bir talep veya şikayet gelmediğinden söz konusu hasarın elektrik kesintisi veya voltaj dalgalanması kaynaklı oluşmasının mümkün olamayacağını, davacı tarafın iddiasını kanıtlar nitelikte belge veya delil sunmadan ekspertiz raporuna dayalı olarak talepte bulunduğunu, 21/12/2012 tarihli ve 28504 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği uyarınca belirlenen süre ve usule uygun olarak herhangi bir başvurunun yapılmadığını, takibe konu alacak likit olmayıp yargılamaya muhtaç olduğundan icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını beyan ederek davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalısına ait işyerinde kullanılan 2003 yılı imalatı, SIPA marka PPS56 model 1122 seri numaralı enjeksiyon makinesine ait SE3E5OH1E57A25A2MB13X0A/DFF.SA03 Model, D163 fabrika nolu, Moog Marka Servo lojik valfin 15/07/2017 tarihli meydana gelen enerji kesintisi neticesi arızalanmasını davalı elektrik dağıtım şirketinin işletim ve bakım sorumluluğu altındaki dağıtım hatlarında meydana gelen elektrik kesilmesi sonrası şebekeye yeniden enerji verildiğinde oluşan voltaj dalgalanmasına bağlı olarak meydan gelmesi nedeniyle hasardan sorumlu olduğunu iddia etmektedir.
Davalı Elektrik dağıtım şirketi ise, davacının iddia ettiği gibi her hangi bir voltaj dalgalanmasına rastlanılmadığını, dosyaya sunulan raporda dava dışı şirkete ait abonelikte gerçekleşen akım ve gerilim değerlerini yasal mevzuata uygun olduğunu, bu tip dalgalanmalarının önüne geçilmesi için voltaj dengeleyici sistemlerin kullanılması gerektiğini, müvekkili şirkete ait arıza kayıt defterlerinde 15/07/2017 tarihinde davacının bulunduğu şebekede herhangi bir arızanın gerçekleşmediğini, diğer müşterilerden benzer yönde bir talep veya şikayet gelmediğinden söz konusu hasarın elektrik kesintisi veya voltaj dalgalanması kaynaklı oluşmasının mümkün olamayacağını ifade etmektedir.
Eldeki davanın görülmesi sürecinde Sayın Mahkememizce talimat yoluyla İnegöl 3.Asliye Hukuk Mahkemesi kanalıyla 2019/19 Talimat sayılı dosya üzerinden aldırılan 04/112019 tarihli Kök Bilirkişi Heyet Raporu "Sonuç ve Kanaat" bölümünde ;raporun III. Bölümünde belirtilen hususların dava konusu MOOG marka elektrovalfın ...'ın Elektrik Dağıtım Sisteminde 15/07/2017 tarihinde meydana gelen voltaj dalgalanmasından dolayı hasarlanmış olduğunu kanıtlar nitelikte olduğu, elektrik voltaj dalgalanmasının meydana geldiği bölgede başka bir şikayet kaydının olmaması meydana gelen hasarın elektrik dağıtım sistemindeki volgtaj dalgalanmasından kaynaklanmadığını ispatlar nitelikte olmadığı, elektrik voltaj yükselmesi sonucunda yedek parça, işçilik ve diğer giderler toplamı olarak 53.353,92 TL hasar oluştuğu, 6.544,24 TL tutarında muafiyet rakamı düşüldükten sonra kalan 45.809,68 TL fatura bedelinin uygun olduğu, TTK Altıncı Kitap ,Sigorta Hukuku, Mal sigortaları bölümünde mevcut olan ve aşağıda içeriği sunulan 1472 sayılı kanun maddesine göre ... Sigorta A.Ş.nin hasar bedeli olarak ödediği 45.809,68 TL sigorta tazminat tutarı için sigortalı yerine geçmesi ve ödenen sigorta tazminatını davalıdan rücuen talep etmesi hususunda sigortacılık mevzuatı bakımından her hangi bir engel bulunmadığına dair görüş ve kanaat oluşturulmuştur. Kök Rapora yapılan itiraz sonucu 2020/12 sayılı talimat dosyası üzerinden aldırılan 08/06/2020 tarihli ek bilirkişi raporunda ise ; elektrik OG/YG projesi AG Dağıtım planında parafudr aşırı gerlimm koruma cihazının bulunmadığı hususu ... Elektrik Dağıtım A.Ş. Tarafından proje üzerinde kontrol esnasında tespit edilip bu eksiklik giderilmiş olsaydı AG Dağıtım Panosu içerisinde parafudrların mevcut olacağı ve koruma görevini yapacağı, dolayısyla 15/07/2017 tarihinde meydan gelen voltaj dalgalanmasından dolayı dava konusu elektrovalfin hasar görmesini engelleneceği yönünde görüş bildirilmiştir.
Alınan raporlara yapılan itirazlar üzerine dosya elektrik mühendisi bilirkişi Zekai Özokutanoğlu'na tevdii edilerek voltaj dalgalanmalarının belirlenen sınırları aşıp aşmadığı, davalının hizmet kusur durumu ve davacının işletmesinde önleme yükümlülüğüne aykırı davranışları bulunup bulunmadığı hususlarında değerlendirme yapması istenilmiştir.
13/07/2021 tarihli rapora göre; Davacı şirket sigortalısı Eskapet Petrol Ürü. Kimya Gıda. Nakl. San.Tic Ltd. Şti. davalı ...’ın dağıtım hatları üzerinden elektrik ihtiyacını temin etmektedir.
Davalı elektrik dağıtım şirketi ... tarafından Yönetmeliğin 24. Maddesinde belirtilen, arızanın meydana geldiği 15.07.2017 tarihinde, fabrikaya en yakın O.G. noktasına bağlı MOBİL ENERJİ KALİTESİ ÖLÇÜM CİHAZI üzerinde kaydedilen gerilimin sarkıt dikit değer ve grafikleri ile ... ın TEİAŞ tan enerji aldığı baralara bağlı ENERJİ KALİTESİ ÖLÇÜM CİHAZI üzerinde ölçülen gerilimin sarkıt dikit değer ve grafiklerinin, ayrıca yönetmeliğin 23.d maddesinde belirtilen ve genellikle başka müşterilerden kaynaklanıp elektronik kartlar üzerinde arızalara sebebiyet veren flikeri ( Frekans salınımı ) ..., ölçen (var ise) ölçüm cihazları üzerinde kaydedilen değerlerinin okunabilir netlik ve büyüklükteki puntolarla yazılı denetime açık belgeler dosya sunulmamıştır. Davalı tarafça delil olarak sunulan Akım ve Gerilim değerlerini gösteren çizelge incelendiğinde akım ve gerilim değerlerinin 15 dakikalık ortalama değerlerini gösterdiği anlaşıldığı, oysa arızalara sebebiyet veren bu tip dalgalanmalar saniyeler ile ifade edilen zaman aralığında vuku bulmaktadır. EMO üyesi elektrik-elektronik mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 16/08/2017 tarihli Bilirkişi Raporu ile " Enerji darbelerinden muhtemelen 15/07/2017 tarihli enerji darbesinin HAT01 makinesine ait oransal hidrolik elektrovalf elektronik katının arızalanmasına nenden olabileceği belirlenmiştir. " yazılıdır. Talimat yoluyla İnegöl 3.Asliye Hukuk Mahkemesi kanalıyla 2019/19 Talimat sayılı dosya üzerinden aldırılan 04/112019 tarihli Kök Bilirkişi Heyet Raporunda da dava konusu MOOG marka elektrovalfın ...'ın Elektrik Dağıtım Sisteminde 15/07/2017 tarihinde meydana gelen voltaj dalgalanmasından dolayı hasarlanmış olduğu yönünde görüş ve kanaat oluşturulmuştur. Dosyaya daha önce aldırılmış bilirkişi raporlarında yazılı tespit ve değerlendirmeler ile ekspertiz ve servis raporlarında yazılı tespitlerin aksi yönünde kanaat oluşturmaya elverişli somut ve denetime açık yine rapor kapsamında ayrıntılı olarak açıklanan davacının sigortalısının enerji aldığı OG. şebekesinde her hangi bir dalgalanmanın meydana gelip gelmediğinin tespitine yönelik ... a ait enerji nakil hattının bağlı olduğu TEİAŞ iletim trafo merkezindeki kayıtlar için ölçülen gerilim etkin değerlerinin 10’ar dakikalık ortalamaları ile 15.07.2017 tarihli kalite ölçüm analizörlerinden alınan (sarkıt ve dikit) gerilim çökme ve sıçrama değer ve grafiklerinin) ölçüm kayıtlarının dosyaya sunulmamış olması karşısında meydana gelen hasarın ...'a ait şebeke kaynaklı meydana geldiği görüş ve kanaatine varılmıştır.
Davalı ...'ın bu rapora itirazları üzerine elektrik mühendisi bilirkişinin 12/07/2021 tarihli ek raporunda ise; hasarın sigortalıya ait ve sigortalının sorumluluğunda bulunan iç tesisat sebebiyle meydana geldiğini gösterir mühendislik normlarına göre teknik olarak somut ve denetime açık bir delil sunulmadığı, yine hasarın meydana gelmesinde zarar gören sigortalının kusuru bulunduğuna ilişkin yapılan incelemelerde bu kusurun ne olduğu ve hangi eksiklikten kaynaklandığına yönelik teknik olarak denetime açık bir kanıt sunulmadığı, davalı ...'ın ilk abonelik aşamasında gerek OG ve gerekse iç tesisat projeleri tetkik ve tasdiki ile buna göre kurulu gücün projeyle uyumlu olup olmadığı konusunda ilk kabul ve abonelik işlemi sırasında yetki ve sorumluluğunun bulunduğu, dolayısıyla davalının iç tesisat denetleme yükümlülüğünün bulunmadığına dair itirazın yerinde olmadığı, sigortalı ESKAPET firması elektrik iç tesisatında yıllardır sorun yaşayan bir firma olduğu ve geçmişte de birçok defalar sorumluluğunda olan tesisat nedeniyle kazalar yaşandığı ve zarara uğradığını gösteren yaşanmış olayların teknik olarak neler olduğunu ve elektrik iç tesisat yönetmeliğine aykırı yada ihlali niteliğinde iç tesisata ait hangi uygulamalardan kaynaklandığını kanıtlamaya yönelik geçmişe dönük teknik her hangi bir veri sunulmadığını, dava dışı sigortalı şirketin beslenmiş olduğu trafonun gerilim harmonikleri, flikerleri ve gerilim etkin değerleri belirlenen standartlar içerisinde kaldığı konusunda yerleşik uygulama benzer birçok davada görüleceği üzere abonenin tek hat şeması yani enerji akış yönünde TEİAŞ bağlantı noktasından itibaren Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği Md/23 kapsamında kaydedilmesi zorunlu ( TS EN 50160:2011 standardına uygun) olan ve adı geçen tüketiciye enerji sağlayan OG hattının her hangi bir yerinde kaydedilen elektriksel parametrelerin kayıtları, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği Md/23 ve Md/24 kapsamında kaydedilmesi zorunlu ( Ölçüm yapılan noktalara ilişkin TS EN 50160:2011 standardına uygun) olan ve adı geçen tüketiciye enerji sağlayan OG hattının her hangi bir yerinde veya bağlı olduğu (Teiaş veya ...) OG barasına irtibatlı başka OG fideri üzerine monte edilmiş mobil enerji kalitesi ölçüm cihazı üzerinden ölçülen ve cihazın hafızasına kaydedilen gerilim değerinin Sag (Çökme)& Swell (Yükselme) değer ve grafiklerinin okunabilir büyüklükte ve renkli çıktıları, ayrıca TEİAŞ’tan enerji alınan Ttrafo merkezlerinin OG baralarına monte edilmiş mülkiyeti ... ‘a ait olan OG bara girişine (trafo çıkışına) bağlı sabit Enerji Kalitesi Ölçüm Cihazı Üzerinde Ölçülen, Ve Cihazın Hafızasına Kaydedilen Gerilim Değerinin Sag (Çökme)& Swell (Yükselme) değer ve grafiklerinin okunabilir büyüklükte ve renkli dijital verilerinin dosya sunulması gerekmesine rağmen bunların tam ve eksiksiz olarak denetime açık şekilde sunulmadığı, meydana gelen kesintiye istinaden davalıya yapılmış başka bir başvuru bulunmadığı konusunda hasar bölgesinde benzeri iş yerleri yada sanayi tesislerinin bulunup bulunmadığının tam olarak bildirilmediğini ve bu konuda yalnızca bu veriden hareketle değerlendirme yapılmasının eksik ve hatalı olacağını, hasar bedelinin fahiş olduğuna dair tespit ve değerlendirmelerde yerleşik uygulamanın bilindiği üzere aksi yönde teknik olarak somut ve denetime açık bir delilin mevcut olmaması halinde sigorta konusu risklerin gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarlarını, nedenlerini ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tesbiti, ön ekspertiz ve hasar gözetimi gibi işleri mutad meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişi olarak tanımlanan ekspertizlerce düzenlenen raporların normal şartlarda delil niteliği taşıdığı hususunun yanı sıra ayrıca servis raporları ve faturalarının hadde layık olup olmadığının incelenerek değerlendirme yapıldığını, hasar bedelinin neye göre fahiş olduğu ve ne olması gerektiğinin gerekçeli olarak açıklanmadığını, hasarın dava dışı sigortalı şirketin kullanmış olduğu cihazların hassasiyetinden dolayı oluştuğu konusunda bu cihazların hangi teknik donelerden hareketle ve ve hangi özellikleri nedeniyle hassasiyetlerinin kabul olunan sınır değerler dışında kaldığını gösteren teknik olarak denetime açık bir delil sunulamadığını ifade etmiştir.
Yeterince ayrıntılı olarak irdelemek suretiyle hazırlanan raporlarda da belirtildiği üzere hasarın voltaj dalgalanmasından kaynaklandığı ve davacı sigorta şirketince sigortalısına ödenen hasar bedeli için davalıdan rücu'en tazmin talebinde bulunabileceği kabul edilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Davanın KABULÜ ile, Bursa 16. İcra Müdürlüğünün 2017/..... sayılı takip dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazlarının İPTALİNE,
Takibin KALDIĞI YERDEN DEVAMINA,
Alacağın varlığı yargılamayı gerektirmekle alacak likit olmadığından icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 3.129,25-TL harçtan başlangıçta alınan 549,26-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.579,99-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 549,26-TL peşin harç, 35,90-TL başvurma harcı ve 2.771,30-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.755,25-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/05/2022
Katip .....
☪e-imzalı
Hakim .....
☪e-imzalı