....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/529 Esas
KARAR NO: 2022/1287
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLLERİ: Av.....
Av. ....
Av.....
DAVALI : 1-....
VEKİLİ: Av.....
DAVALI : 2-....
VEKİLİ: Av....
DAVALI : 3-....
DAVA: Tazminat (Ayıptan Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 09/04/2018
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Çatmadan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin dava konusu aracı 09.14.2015 tarihinde 216.500 TL bedel ile davalı ... Otomotiv İn. Turizm Petrol İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti'dan satın aldığını, aracın defalarca arıza çıkardığını ve bu nedenle yetkili servisine götürüldüğü, ancak sorunun çözülemediği aracın ayıplı olduğu, araç üzerinde D.İş dosyası kapsamında yapılan incelemede aracın gizli ayıplı niteliğinde olduğunun tespit edildiği, aracın serviste kaldığı sürece aracın çalıştırılamadığı ve müvekkilinin zarara uğradığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere ayıp nedeni ile ayıp oranında bedel indirimi olarak bilirkişi raporunda tespit edilen 35.000 TL'si ayıp bedeli ile tespit edilemeyen ayıplar için belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000 TL 'nin, 09.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile, müvekkilin uğradığı 5.000 TL'si manevi ve 15.000 TL'si maddi zararın tazmini ile 18.12.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili talebi ile 09.04.2018 tarihinde dava açmıştır.
Davalı ... Pazarlama vekili cevap dilekçesinde;Dava konusu aracın yolu taşıma amacıyla kullanılan bir minibüs olduğu ve meydana geldiği iddia olunan tüm arızaların davacının söz konusu aracı gerektiği gibi kullanmamasından kaynaklandığı, minibüslerin yapılan işin doğası gereği haddinden fazla yolcu taşıması şehir hayatının yoğunluğu sebebi ile sürekli dur-kalk şeklinde tabir edilen şekilde motoru normal kullanımdan çok daha fazla zorlayacak şekilde kullanılması dikkate alınarak incelemelerin yapılması gerektiği, zira bu ve bunun gibi etkenlerin aracın ve araç parçalarının normalden çok daha çabuk eskimesi ve bozulmasını sağlayan dış etkeneler ve doğrudan kullanıma bağlı arızaların en başında geldiği, sözde ayıp iddialarının tamamı basit nitelikte olup onarım ile giderilebilecek arızalar olduğu, davacının giderilmesini talep ettiği tüm aksaklıkların yetkili servislerde giderildiği, davacının satın almış olduğu araç ile kaza yaptığını, anılan kaza sonucunda yan camının kırıldığı, cam değişimi için servise gelmeden önce kırılan camların ilgili kısımlarından içeriye su girmeleri olduğu, ilgili çürümelerin bizzat davacının hatalı kullanımından kaynaklandığı, araçta üretimden kaynaklı kusurun bulunmadığı, davacının aracın kontak anahtarını çıkarmasına rağmen aracın stop etmediği, aracın klima ve havalandırma sisteminin yeterli olmadığı, ön takımdan sürekli ses geldiği iddiaları üzerine iş emirlerinden de görüleceği üzere aracın stop etmemesi şikayetine ilişkin araca yeni seviye güç modülünün takıldığı, iyileştirilmiş ön amortisörün araca monte edildiği ve tüm arızaların giderildiği, geri vitese geçerken gelen sesin debriyaja tam basmamadan kaynaklandığı bu nedenle kullanıcı hatası olduğu, delil tespiti dosyasında 06.06.2016 tarihinde camın çatlak olduğunun tespit edildiği, ancak 13.06.2016 tarih iş emrinden görüleceği üzere aynı tarihte anılan camın yenisi ile değiştirildiği, aracın ön kısmından ses gelmesi yada su alma nedeni ile çürüme kullanımdan kaynaklandığı, araçta üretimden kaynaklı herhangi bir ayıp bulunmadığı, servis iş emirlerinden de görüleceği üzere davacı aynı anda fren ve gaz pedalına bastığı, debriyaj pedalına yeteri kadar basmadan geri vitese geçirmeye çalıştığı, davacı gelir kaybına uğradığını iddia etmekte olup iddiasını ispatla yükümlü olduğu, tüm iyileştirmeler kısa sürede yapılmış olup kullanım kaynaklı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Otomotiv İn. Turizm Petrol İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde;Davalının muayene ve ihbar yükümlülüğünü süresinde yerine getirmediği, satılandaki ayıbın niteliği GİZLİ AYIP niteliğinde olduğu kabul edilse bile davacı, bu davadan önce satılanı (aracı) 3.kişiye sattığı için ayıp bedelini isteyemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; davanın araçtaki ayıp nedeniyle ayıp oranında bedelde indirim ve bedeli tespit edilemeyen ayıplar için maddi tazminat ile uğranılan manevi zararın tazmini istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/79 D.İş sayılı dosyasının bir örneği dosyamız arasına alınmış, incelenmesinde 06/06/2016 tarihli makine mühendisi ... .... raporuna göre; dava konusu araçtaki ayıp ve arızaların gizli ayıp niteliğinde olduğu, araçtan faydalanmayı tamamen engelleyen bir arıza olmamakla birlikte kullanım konforunu azaltan 2. El piyasasında araç satışını sekteye uğratabilecek ayıplar olduğu, ayıp oranında bedel indirimi olarak 35.000,00 TL 'nin tespit edildiği görülmüştür. Araca ait ilgili kolluktan trafik tescil bilgileri getirtilmiş, ... Servis Hizmetleri A.Ş.'den dava konusu aracın bakım ve onarımına dair tüm bilgi ve belgeler getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Dosya Yıldız Teknik Üniversitesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi öğretim görevlilerinden oluşan 3'lü bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 04/10/2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; dava konusu araçtan yararlanmanın sürekli olarak kesintiye uğradığı, davacının araçtan beklenen faydayı elde edemediği ve dava konusu aracın imalat kaynaklı olarak gizli ayıp mal niteliğinde olduğu, ayıp nedeniyle yapılması gereken bedel indiriminin satış tarihi itibariyle nispi metoda göre 36.500 TL olarak hesaplandığı, davacının günlük kazancını belgeler resmi bir belgenin dosya içerisinde bulunmaması nedeniyle araçtaki ayıplar nedeniyle iş ve güç kaybının hesaplanmadığı , dava konusu aracın davacı tarafından satıldığı tarih itibariyle 2. El piyasasındaki değer kaybının nispi metoda göre 25.000 TL olduğu bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 26/10/2021 tarihinde sunduğu bilirkişi kök raporuna karşı itiraz dilekçesinde, davacı aracına ait gelir faturaları listesini dosyaya sunmuş, aracın günlük ortalama kazancının 309,3 TL olduğunu, bilirkişi raporuna itirazla araçtaki iş gücü kaybı konusunda ek rapor alınmasını talep etmiş, 24/01/2022 tarihli dilekçesi ile SS ... Minibüsçüleri Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifinden alınan aracın hasılat kaybına dair belgeyi ve aracın ... Servis Hizmetleri adlı firmaya servis ve onarım amacıyla giriş çıkışlarını gösterir fatura örneklerini ibraz etmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi kök raporuna karşı itirazları neticesinde dosya ek rapor alınmak üzere daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 04/07/2022 tarihli ek raporunda özetle; araçta tespit edilen gizli ayıplar nedeniyle araçtan faydalanmayı etkileyen ve yararlanmayı kesintiye uğratan servis girişleri için makul onarım sürelerinin toplam 25 iş günü olarak değerlendirildiği, aracın bağlı bulunduğu belirtilen kooperatif yazısında aracın günlük kazancının 650,00 TL olduğu, aracın 2017 Şubat ve Mart ayında 13 gün serviste kaldığı, toplam kazanç kaybının 8.450,00 TL olduğunun belirtildiği ancak servis girişleri üzerinde yapılan incelemede 2017 Şubat ve Mart aylarında 4 servis girişi tespit edilebildiği, davacının çalıştığı taşımacılık kooperatifi tarafından davacı isteği üzerine düzenlenen 26/10/2021 tarihli yazıda davacının günlük ortalama kazancının 309,30 TL olduğunun belirtildiği, her iki değer esas alınarak yapılan hesaplamada günlük kazancının 650,00 TL için kazanç kayıplarının 16.250,00 TL olduğu, günlük kazancının 309,30 TL olarak kabul edilmesi halinde ise kazanç kaybının toplam 7.732,50 TL olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 07/09/2022 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 36.000,00 TL talep edilen ayıp oranında indirim bedelini 36.500,00 TL 'ye artırdığını ve yine müvekkilin uğradığı zararın da 16.250,00 TL 'ye arttırıldığını, ayıp bedeline ilişkin olarak 36.500,00 TL talep yönünden 09/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile 5.000,00 TL manevi ve 16.250,00 maddi zarar yönünden ise 18/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosyanın incelenmesinde , taraf beyanları , dosyaya gelen bilgi ve belgeler , bilirkişi heyeti kök ve ek raporu , değişik iş dosyası ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacıya ait dava konusu 10 M 00020 plakalı ... marka Atak tipi ticari otobüsün 09/04/2015 tarihinde 216.500,00 TL bedelle yolcu taşımacılığı amacıyla davalı ... Otomotivden satın alındığı , aracın davacı yan tarafından 13/09/2018 tarihinde dava dışı üçüncü bir kişiye 180.000,00 TL bedel ile satıldığı, davacı tarafından aracın kullanıldığı dönemde aracın arızalar nedeniyle birçok kez servise giriş çıkış kayıtlarının olduğu, serviste kaldığı süreler nedeniyle araçtan yararlanmanın sürekli olarak kesintiye uğradığı, araçtan beklenen faydanın elde edilemediği, araçtaki ayıpların imalat kaynaklı ve gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıp nedeniyle araçtaki bedel indiriminin 36.500,00-TL olduğu, serviste kaldığı süreler boyunca makul onarım süresinin 25 gün olabileceği, davacı tarafın sunduğu yazıya göre günlük ortalama kazancın 309,30 TL olduğu, 25 gün için iş gücü kaybının 7.732,50 TL olarak mahkememizce kabul edildiği, davalı ... firmasının aracın satıcısı, davalı ... Otomotiv'in ise aracın üreticisi olması nedenleriyle her iki davalının davacının zararlarından sorumlu olacağı kanaatine varılmış, her ne kadar davacı aracı kullanamamasından dolayı manevi tazminat talebinde bulunduysa da manevi yönden zarara uğradığına dair dosyaya somut bir bilgi ve belgenin yansımadığı, manevi tazminata ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği kanaati mahkememizce oluşmakla, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine , araçtaki bedel indirimi maddi tazminatının aracın satın alındığı tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte , kazanç kaybına ilişkin tazminatın ise ihtarnamenin davalılara tebliğ edildiği 20/06/2016 tarihinden itibaren verilen 7 günlük süre olan 27/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
Davanın KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
1-36.500,00 TL bedel indirimi maddi tazminatının 09/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerdeki avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-7.732,50 TL kazanç kaybı tazminatının temerrüt tarihi olan 27/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerdeki avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Manevi tazminata ilişkin talebin REDDİNE,
4-Fazlaya dair istemin REDDİNE,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 3.021,52-TL harçtan başlangıçta alınan 956,34-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.065,18-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafça yapılan 956,34-TL peşin harç, 29,88-TL tamamlama harcı, 35,90-TL başvurma harcı, 3.000,00-TL bilirkişi reddiyatı ve 719,9-TL yargılama gideri toplam 4.742,02-TL'nin davanın kabul ret oranına göre(%76 Kabul, %24 Ret) 3.603,93-TL'sinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Maddi tazminat talebi yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin (daha azına hükmedilemeyeceğinden) davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
9-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen maddi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
10-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
11-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin ve ... vekilinin yüzüne karşı davalı ... Şirket vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/12/2022
Katip ....
☪e-imzalı
Hakim ....
☪e-imzalı