..
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2018/665
KARAR NO: 2020/194
HAKİM: ..
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av....
Av. ....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)
DAVA TARİHİ: 10/05/2018
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Soğukpınar Köyünde ... Gıda Madencilik İnşaat Nakliye San. Tic. Ltd. Şti'nin işlettiği Karacakaya Suları İşletmesi'nin Bursa ilindeki sözleşmeli distribütörü olduğunu, davalı ile müvekkilinin 26/05/2015 tarihli bayilik sözleşmesi düzenlediğini, anılan sözleşmenin 22.maddesinde 20.000,00 TL'lik teminat verileceğinin yazılı olduğunu, bu maddeyi müvekkilinin banka teminat mektubu veya gayrimenkul teminat yerine 26/06/2015 tarihi olan sözleşme tarihinde bedel kısmı boş bırakılan teminat senedi verdiğini, tarafların iki sene birlikte çalıştıklarını, 06/06/2017 tarihinde Hesabı Caride müvekkilinin bakiye hesabı cari borcunun 9.679,63 TL gözükmesi ve bu borçtan da müvekkilinin 01/06/2017 tarihli 629979 nolu iade mal faturasıyla 2079,00 TL mahsup yapılması ve hesabı cari borcunun 7.000,63 TL kalmasına rağmen taraflar arasındaki ihtilaf ve üçüncü firmaların dedikodularıyla davalının 13/06/2017 günü Bursa Ticari Basiret-Ahlak Kurallarına aykırı olarak Bursa 3. İcra Dairesi'nin 2016/... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığını, takibin 31.912,01 TL üzerinden yapıldığını ancak müvekkilinin esas borcunun 7.600,63 TL olduğunu, yukarıda açıklanan nedenle; fazlaya ait hakları saklı olmak kaydıyla 27.500,00 TL borçlu olmadıklarının tespitine, haksız zenginleşme yoluyla tahsil edilenlerin istirdatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya müvekkiline borçlu olduğu, borcunu ödememesi üzerine davacı hakkında farklı alacaklar için müvekkili tarafından Bursa 3. Müdürlüğü'nün 2017/... Esas ve 2017/... Esas sayılı dosyaları ile icra takibi başlattıklarını, davacının iddialarının borçtan kurtulmaya yönelik ve asılsız olduğunu, 2017/... Esas sayılı dosyanın dayanağının kambiyo senedi niteliğine haiz bir bono olduğunu ve illetten mücerret olduğunu, ispat yükünün davacıya ait olduğunu, 2017/... Esas sayılı dosyanın ise cari hesap alacağına ilişkin olduğunu, borcunu ödemeyen davacı hakkında yasal takibe başvurulduğunu, icra dosyasında bulunan faturaların alacağı ispatladığını, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İncelenen dosya kapsamına göre; davacı Karacakuyu Suları İşletmesi'nin Bursa'daki sözleşmeli distrübütörü olduğunu, sözleşmeye bağlı olarak davalının davacı ile 27 maddelik bayilik sözleşmesine 26/06/2015 tarihinde akdettikleri, sözleşmenin 22.maddesinde 20.000,00 TL'lik teminat mektubu verileceğinin yazılı olarak düzenlendiği, davacının banka teminat mektubu veya gayrimenkul teminatı yerine 26/06/2015 tarihli bedel kısmı boş bırakılan nakden/malen yazmayan 20.000,00 TL tutarlı teminat senedini verdiği, tarafların çalışmaları sonucunda 06/06/2017 tarihinde cari borcunun 9.679,63 TL olduğu, bu borçtan dolayı davacının 01/06/2017 tarihli 629979 nolu iade mal faturası ile 2.079,00 TL mahsup yapılması halinde cari borcunun 7.600,63 TL kaldığı halde, davalı tarafından 13/06/2017 tarihinde Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2016/... nolu icra dosyasından 20.000,00 TL'lik teminat senedini icraya koyduğunu, yine Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı icra dosyasında cari hesap borcu 7.663,00 TL yerine iade faturası mahsup edilmeyerek 11.846,87 TL üzerinden ikinci bir takibe başlanıldığı, davacıya karşı iki tane ayrı takip yapıldığı anlaşılmakla;
Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... vekilinin 13/06/2017 tarihinde bahse konu icra dosyasında 11.758,63 TL fatura alacağı, 88,24 TL takip öncesi faiz olmak üzere 11.846,87 TL tutarındaki toplam alacağın icra gideri, vekalet ücreti, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek oranın da ticari faizi ile birlikte tahsili için takip başlattığı, takibe istinaden haciz muhafız kıymet takdir tutanakları düzenlendiği, icra dairesi tarafından mahkemeye gönderilen cevabi yazıda; kesinleşen 11.846,85 TL olduğu, 7.380,74 TL harç, faiz, masraf, vekalet ücreti olmak üzere 19.227,59 TL yekün alacağın olduğu, yekün alacağa istinaden 4.501,00 TL bedelina alacağa mahsuben alacaklı tarafça satışın gerçekleştiği bakiye borç miktarının 14.726,59 TL olduğu,
Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... vekilinin 13/06/2017 tarihinde bahse konu icra dosyası ile 20.000,00 TL'lik senet alacağı, 5,34 TL takip öncesi faiz, 60 TL %3 komisyon olmak üzere 20.065,34 TL tutarındaki toplam alacağın, icra gideri, vekalet ücreti ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık 9,75 oranında ticari faiz ile birlikte tahsili istemi ile takip başlatıldığı, takibe konu olarak 20.000,00 TL bedelli 12/06/2017 vade ve 26/06/2015 tanzim tarihli senedin belirtildiği anlaşılmakla; bu senede karşı Bursa 7. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/572 Esas-2017/893 Karar sayılı dosyasında takip dayanağı senedin bono niteliğinde olduğu, neyin teminatı olduğunu senet içeriğinden açıkça anlaşılamadığı, herhangi bir sözleşme ile desteklenmediği, davacının borca itirazına İ.İ.K.169/a-1 maddesinde sayılan nitelikli belgelerden biriyle de ispat edemediğinden bu haliyle borca itirazın kanıtlanmamış olduğu, menfi tespit niteliğindeki itirazların ise dar yetkili mahkemece değerlendirilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmiştir.
Bilirkişi tarafından; davalı şirkete ait ticari defter ve dayanağı kayıtlar üzerinde taraflar arasındaki cari hesap dönemini kapsayan ticari defterlere ilişkin olmak üzere inceleme yapılması, davalının cari hesaptan kaynaklı alacağının tutar ve değerini icra takip tarihleri ile ve Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasına yapılan satış ve tahsilat tarihleri itibariyle belirlenmesi hususunda rapor düzenlenmesi istenilmiştir.
22/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin 1 sıra nolu elektronik defter genel tebliğ gereği 2016-2017-2018 yılları ticari defterlerini e-devlet olarak kayıt altına alındığı, 2 sıra nolu elektronik defter genel tebliğ gereği 3.maddesi ise yevmiye ve kebir defterleri beratlarının süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemine yüklediği, davalının takip tarihi 13/06/2016 tarihi itibariyle davacıdan 9.677,59 TL alacaklı görüldüğü, davalının cari hesaba istinaden Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile 11.758,63 TL fatura alacağı, 88,24 TL takip öncesi faiz olmak üzere 11.846,87 TL tutarındaki toplam alacak üzerinden takip başlattığı, davalının davaya ve Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile takibe konu 12/06/2017 vadeli 26/06/2015 tanzim tarihli 20.000,00 TL bedelli senede ilişkin takip başlatmış olmasına rağmen, davalı kayıtlarında senede ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davacının kayıtlarda senet tutarı kadar alacaklandırılmadığı, Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasına istinaden icra dairesi tarafından gönderilen cevabi yazıda; 11.846,85 TL takipte kesinleşen miktar, 7.380,74 TL harç, faiz, masraf, vekalet ücreti olmak üzere 19.227,59 TL yekün alacağın olduğu, bu yekün alacağa istinaden 4.501,00 TL bedelin alacağa mahsuben alacaklı tarafça alınmış olan satışın kesinleştiği, bakiye borç miktarının ise 14.726,59 TL olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyasında yazılan cevabi yazıda; kesinleşen 11.846,85 TL olduğu, 7.380,74 TL harç, faiz, masraf, vekalet ücreti olmak üzere 19.227,59 TL yekün alacağın olduğu, yekün alacağa istinaden 4.501,00 TL bedelina alacağa mahsuben alacaklı tarafça satışın gerçekleştiği bakiye borç miktarının 14.726,59 TL olduğu, Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı takip dosyasında ise; 20.000,00 TL senet alacağına ilişkin takip başlatıldığı, yapılan ticari defter incelemelerinde davalı şirketin defterlerinin süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığı'na yüklendiği, davalının takip tarihi itibariyle davacıdan 9.677,59 TL alacaklı göründüğü ancak cari hesaba istinaden Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile 11.758,63 TL fatura alacağı üzerinden takibi başlattığı, yine Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı takibe ilişkin 20.000,00 TL'lik senedin davalı kayıtlarında yer almadığı, davacının kayıtlarda da senet tutarı kadar alacaklandırılmadığı anlaşılmakla; davacının 14.726,59 TL yönünden borçlu olmadığı yine 9.677,59 TL alacak yönünden ise davacının borçlu olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-14.726,59 TL yönünden davacının borçlu olmadığının tespiti ile haksız tahsil edilen meblağın istirdatına,
2-9.677,59 TL alacak yönünden ise davacının borçlu olmadığının tespiti ile haksız tahsil edilen meblağın istirdatına,
3-Alınması gereken 1.667,04 TL harçtan başlangıçta alınan 469,64 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 1.197,40 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 505,54 TL harç ve 695,00 TL yargılama gideri toplamı 1.200,54 TL'nin davanın kabul ret oranına göre 1.065,39 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 3.660,63 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 3.095,82 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Taraflar tarafından kullanılmayan artan gider avanslarının hükmün kesinleşmesine müteakip taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/02/2020
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)