......
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/101
KARAR NO: 2023/56
HAKİM: ......
KATİP:......
DAVACILAR : 1-......
2- ...........
3-......
4-......
VEKİLİ: Av.......
DAVALI :......
VEKİLİ: Av. ......
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 24/11/2014
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ : 18/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İDDİA VE SAVUNMA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilleri ... ... ile ... ...'ün oğlu ... ...'ün Erzurum İl Jandarma Komutanlığı emrinde askerlik görevini ifa ederken 03/11/1993 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde şehit olduğunu, ... ... mirasçılarına ödenmek üzere Jandarma Genel Komutanlığı Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından 249.900.000 TL tazminat ödenmesine karar verildiğini, tazminatın yatırıldığı tarih itibariyle müvekkilleri ... ... ve ... ...'ün paranın yatırıldığından haberlerinin olmadığını, davalı bankanın müvekkillerine yatan paradan haber vermediklerini, yatan paradan altı sıfır atıldığı takdirde kalan paranın 124,00 TL olacağı, evladını şehit veren bir aileye 124,00 TL ödenmesinin uygun olmayacağını düşündüklerini, müvekkillerinin bankaya başvurduğunda paranın kendilerine ödenmediğini ifade ve özetle; 249,64 TL paranın enflasyona uğramamış değerinin tespit edilerek tespit edilen bedel üzerinden en yüksek banka mevduat faiziyle beraber davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde beyan etmiş olduğu tarih üzerinden 21 yıl gibi bir zaman geçmesi nedeniyle davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, Müvekkil banka nezdinde yapılan araştırmalarda davacılar ... ... ve ... ... adına herhangi bir kayıt bulunmadığını, Türk Ticaret Kanununun 82.maddesine göre müvekkilinin belge saklama yükümlülüğünün 10 yıl olduğunu ve 10 yıldan daha eski belgelerin imha edildiğinden belgelerin ibraz edilmesinin mümkün bulunmadığını, Böyle bir durumdan müvekkili bankanın sorumlu tutulamayacağı, davacı tarafın davasına mesnet teşkil ettiği ve dava dosyasına sunulan iki adet dekont incelendiğinde de açıkça görüleceği üzere; dekontların üzeri el yazısı ile doldurulmuş olup alt kısımlarında yetkili kişi olan banka çalışanlarına ait imza kısımlarının boş olduğunu, Belirtilen tarih itibari ile müvekkili bankanın uygulaması gereğince her dekontta en az iki adet yetkili kişinin imzasının bulunmasının gerekektiğini, Ancak dekontlarda herhangi bir yetkili kişinin imzasının bulunmadığını, bu nedenle belgelerin herhangi bir delil niteliği olmadığını, dosyaya delil olarak sunulan dekontların tanzim edilip veya boş olarak ele geçirilip üstünün doldurulmuş olma ihtimalinin yüksek olduğunu, dekont içerikleri incelendiğinde de görüleceği üzere; davacı ... ...’e ait dekontun sağ üst köşesinde havale yapılan şube kodu ve isminin bulunmadığını, Ayrıca dekont içeriğinde bulunan ‘...nolu hesaba kaydedilmek üzere şubenize havale’ kısmındaki açıklamada geçen hesap numarasının şube nezdinde bulunmayan ve bulunması da mümkün olmayan bir numara olduğunu, Çünkü hesap numarası olarak belirtilen rakamların şube kodlarına uymadığı gibi 94 yılında belirtilen şekilde müvekkili banka nezdinde rakam sayısı itibari ile de hesap numaralarına uymayan ve adeta uydurma olarak yazılmış numaralardan ibaret bir yazı içeriği olduğunu, yine davacı ... ...’e ilişkin olduğu iddia edİlen dekont incelendiğinde de açıkça görüleceği üzere havale gönderen kurum veya hesap sahibinin belirtilmediğini, Ayrıca ‘... ...’ün nezdindeki ... sayılı hesaba kaydedilmek üzere şubenize havale’ açıklamasında yer alan hesap numarasının şube nezdinde bulunmayan bulunması da mümkün olmayan bir numara olduğunu,davacılar ... ... ve ... ...’ün ismi geçen dekontlar incelendiğinde de hesap numarası olarak belirtilen rakamların ... ...’de 7 adet,... ...’de ise 8 adet olduğunu, Böyle hesap numaralarının olması mümkün olmayan hesap numaraları olduğunu, Çünkü bankacılık sistemleri gereğince bir yıl içerisinde bir kişinin hesabı 7 rakamdan bir diğer kişinin hesabının ise 8 rakamdan oluşamayacağını, davacı ... ...’ün,müvekkili banka şubesi nezdinde açtırmış olduğu hesabın açılış tarihinin 01.08.1995 hesap numarasınında 6529300 -5001’ olduğunu ve hesabın 20.03.2007 tarihinde kapatıldığını, yine davacı ... ... isimli davacı tarafından ise müvekkili banka şubesi nezdinde 25.11.2013 tarihinde hesap açtığını ve numarasınında 66190499-5001’ olduğunu, bu nedenlerle doğruluğu ispatlanmamış altında yetkili kişilerin imzaları (Erzurum Şubesi yetkililerinin) bulunmayan ve imzaları ile tasdik edilmemiş, el yazısı ile doldurulmuş ve yazılı delil başlangıcı dahi sayılmayan dekontlara dayanarak dava açılmasının mümkün olmadığını kaldı ki böyle bir meblağ müvekkili bankaya yatırılmış olsaydı yatıran kurumun davacılara bir bildirimde bulunması gerektiğini müvekkili bankanın böyle bir sorumluluğunun bulunmadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacılardan ... ...'ün dava sırasında ölmesi karşısında, davacı vekili mirasçıların vekaletnamesini mahkememize sunduğundan ... ... mirasçıları davacı sıfatıyla davaya katıldıkları anlaşılmıştır.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe ;
Dava 1993 yılında şehit olan davacıların çocukları ... Gürün'e Jandarma Genel Komutanlığı tarafından nakdi tazminat komisyonunca 28-03-1994 tarihli ve 1994-352 sayılı kararı ile 249.900.000-TL nakdi tazminat ödenmesine karar verilmesi nedeniyle, bu ödemenin davalı ... Bankasına gönderildiği ancak kendilerine ödenmemesi nedeniyle alacak davasıdır.
Jandarma Genel Komutanlığının ilgili belgeleri ile davacılara nakdi tazminat ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı itibariyle söz konusu paranın davacılara ödendiğine dair belge davalı tarafça ibraz edilememiştir. Ayrıca davalı taraf alacağın zamanaşımına uğradığı noktasında zamanaşımı defi ileri sürmüştür. Söz konusu paranın faaliyet konusu olan hesapta tutma işleminin gerçekleştirildiği bu işlemin davanın iştigal konularından olduğu, hesaba giren bu para konusunda zamanaşımı süresi içerisinde davacıya herhangi bir bildirimde bulunulmadığı, bu haliyle talebin zamanaşımına uğramasından bahsedilemeyeceği anşılmakla davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
Jandarma Genel Komutanlığı tarafından belirlenen nakdi tazminatın güncel değeri konusunda dosya kapsamı itibariyle bilirkişi raporu aldırılmış buna göre belirlenen nakdi tazminatın dava tarihi itibariyle değerinin 78.823,80 TL olduğu belirlenmiştir.Bu alacağın 1/2'sine davacı ... ...'ün diğer 1/2'sine de müteveffa davacı ... ...'ün hak sahibi olduğu, ... ...'ün vefat etmesi nedeniyle hak sahibi olduğu 1/2'lik kısmının da dahili davacılar ... ... mirasçılarının miras hisseleri oranında hak sahibi oldukları değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde hüküm fıkrası tesis edilmiştir.
Mahkememiz kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2018/1146-2019/42 E/K sayılı kararı ile; "Mahkemece, davalı bankanın talep konusu paranın davacılara ödendiğine dair bir belgenin davalı tarafça ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; davalının ileri sürdüğü iddialar denetlenmediği gibi bu iddialara yönelik delillerde toplanmamıştır. Davalı dekontta banka görevlisinin imzası olmadığını, ayrıca dekontta bulunan hesap numaralarının mevcut olmadığını iddia etmiştir. Dosyada mevcut dekontlarda şube görevlisinin imzası bulunmamaktadır. Bu nedenle öncelikle Jandarma Genel Komutanlığından bu iddialara yönelik açıklama ve belgelerin istenerek para havalesinin ne şekilde, hangi hesaba yatırıldığı, dekontlarda neden imza bulunmadığı, para çıkışı mevcut ise Jandarma Genel Komutanlığının veya defterdarlığının hangi hesabından gönderildiğinin belirlenmek suretiyle bu hesaplara ait hesap hareketlerinin istenerek ve davalı bankanın sistemi üzerinde uzman bir bankacı bilirkişi veya bilirkişi kurulu vasıtasıyla inceleme yapılmak suretiyle rapor alınarak paranın banka hesabına yatıp yatmadığının, dekonttaki hesap numaralarına ilişkin iddialarda incelenerek davalı iddialarının değerlendirilmesi ve davalının delillerinin toplanması gerekir. Açıklanan gerekçelerle davalının istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; Davalının istinaf başvurusunun KABULÜ ile; 1-Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2017 tarih 2017/953 Esas 2017/1087 sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Deliller toplanmadan karar verilmiş olduğundan, HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE," gerekçesi ile dosya mahkememize gönderilmiştir.
Kaldırma kararı karşısında mahkememizce dosya yeniden esasa kaydedilmiştir.
Kaldırma ilamı doğrultusunda, Jandarma Genel Komutanlığından iddialara yönelik açıklama ve belgelerin istenerek para havalesinin ne şekilde, hangi hesaba yatırıldığı, dekontlarda neden imza bulunmadığı, para çıkışı mevcut ise Jandarma Genel Komutanlığının veya defterdarlığının hangi hesabından gönderildiğinin belirlenmek suretiyle bu hesaplara ait hesap hareketlerinin istenilmiş olup, gelen cevabi yazıda Jandarma ... ... ...'ün mirasçılarına Erzurum Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü tarafından nakdi tazminatın ödeme yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılmadığını bildirir cevap mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememiz dosyası Erzurum Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yolu ile gönderilerek, davalı bankanın paranın aktarıldığı anlaşılan 112 nolu şube kodlu Erzurum Şubesinde banka kayıtlarında yerinde inceleme yapılarak, dekontta belirlenen ve Erzurum Şubesinden Orhaneli Şubesinde bulunan ... ... 'ün ... ve ...nolu hesapları belirtilerek bu hesaplara kaydedilmek üzere aktarıldığına ilişkin dekont örneği de dikkate alınarak, davacıya ödenen nakdi tazminatın banka kayıtlarına aktarılıp aktarılmadığı konusunda rapor tanzim edilmek üzere dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bankacı bilirkişinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu 30/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: 27/05/2022 tarihinde davalı banka Erzurum Şube Müdürlüğünde yapmış olduğu incelemede; davaya konu 22/04/1994 tarihli, 208 sayılı ve 213 sayılı dekontlara konu bankacılık işlemlerine ilişkin herhangi bir kayıt ve belgenin mevcut bulunmadığını tespit ederek, verilen yetki çerçevesinde davalı banka şubesinde herhangi bir kayıt mevcut bulunmadığından, bankacılık iş ve işlemleri kapsamımda herhangi bir değerlendirme yapılamadığı mütalaa edilmiştir.
Mahkememiz yargılaması sırasında dosya talimat yolu ile Orhaneli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilerek, Orhaneli Şubesinde banka kayıtları üzerinde yerinde inceleme yapılması suretiyle dekontta belirlenen ve Erzurum Şubesinden Orhaneli Şubesinde bulunan ... ...'ün ... ve ...nolu hesapları üzere aktarıldığına ilişkin dekont örneği de dikkate alınarak banka kayıtları tetkik edilerek davacıya ödenen nakdi tazminatın banka kayıtlarına aktarılıp aktarılmadığı konusunda rapor tanzim edilmek üzeri dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bankacı bilirkişinin talimat mahkemesine sunmuş olduğu 28/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle: 28/01/2020 tarihinde T.C. ... Bankası Orhaneli Şubesi'nde, güncel bankacılık sistemi ve banka kayıtları üzerinde, yerinde yapılan inceleme sonuçlarına göre; ... ...'e ait ... numaralı hesabın ve ... ...'e ait ...numaralı hesabın tespit edilemediği, şubeler cari hesapları, hesap numaraları incelemesinde de ... ve ...numaralı herhangi bir şube hesabı tespit edilemediği, belirtilen hesap numaralarına ilişkin hesaplar tespit edilemediğinden söz konusu tazminat ödemesinin banka kayıtlarında görülemediği ve davacılara ait olduğu belirtilen hesaplara da aktarım kaydına rastlanmadığı mütalaa edilmiştir.
Yapılan yargılama ve toplanan deliller bir arada değerlendirildiğinde, her ne kadar Jandarma Genel Komutanlığı tarafından nakdi tazminat komisyonunca 28-03-1994 tarihli ve 1994-352 sayılı kararı ile 249.900.000-TL nakdi tazminat ödenmesine karar verilmiş ise de, Jandarma Genel Komutanlığına yazılan müzekkereye karşılık 29/05/2019 tarihli Erzurum Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü tarafından verilen cevapta şehit Jandarma ... ... ...'ün mirasçılarına nakdi tazminatın ödemesi yapıldığına dair herhangi bir belgeye rastlanılmadığının bildirildiği, ... Bankası Erzurum Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığında davaya konu 22/04/1994 tarihli, 208 sayılı ve 213 sayılı dekontlara konu bankacılık işlemlerine ilişkin herhangi bir kayıt ve belgenin bulunmadığını tespit edildiği, ... Bankası Orhaneli Şubesi banka kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldığında davacılar ... ...'e ait ... numaralı hesabın ve ... ...'e ait ...numaralı hesabın tespit edilemediğinin, şubeler cari hesapları, hesap numaraları incelemesinde de ... ve ...numaralı herhangi bir şube hesabı tespit edilemediği, belirtilen hesap numaralarına ilişkin hesaplar tespit edilemediğinden söz konusu tazminat ödemesinin banka kayıtlarında görülemediği ve davacılara ait olduğu belirtilen hesaplara da aktarım kaydına rastlanmadığının bildirildiği,
Bu durumda, her ne kadar davacılar söz konusu tazminat bedellerine kavuşamamışlar ise de, yukarıda anlatılanlar ışında dosyada bulunan delillere göre, söz konusu tazminat bedellerinin davacılara ödenmesi için davacılar adına hesap açılıp, tazminat bedellerinin bankaya havale edildiğine dair herhangi bir kayıt ve belge bulunmadığından söz konusu alacakta ve bu alacağın davacılara ödenememesinde davalı bankanın sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın Reddine karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90 TL nispi karar ve ilam harcının peşin alınan 25,20 TL ve ıslah harcı 1.341,30 TL olmak üzere toplam 1.366,50 TL harçtan mahsubu ile 1.186,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacılara iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan posta ve tebligat masrafı 131,95 TL yargılama giderinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 12.611,81 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK'nın 333. Maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğuna gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/01/2023
Katip ......
¸E-imzalıdır.
Hakim ......
¸E-imzalıdır.