..
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/115
KARAR NO: 2020/190
HAKİM: ...
KATİP: ... ...
DAVACI:... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 14/02/2019
KARAR TARİHİ: 20/02/2020
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 26/02/2020
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin... Osmangazi/BURSA adresinde muhasebeye ilişkin evrakların tutulduğu yerde çıktğını, müvekkili şirketin mali müşaviri .. ... tespit ettiği kadarıyla 2009 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2010 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2013 Yevmiye-Kebir-Envanter ,2014 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2015 Yevmiye-Kebir-Envanter,2019 Yevmiye-Kebir-Envanter defterlerinin yanmak suretiyle zarar gördüğünü ve zayi olduğunu, yukarıda açıklanan nedenlerle ticari defter ve belgeler ile yangında zayi olduğu ortaya çıkabilecek başkaca defter ve belgelerin zayi olduğna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
İncelenen dosya kapsamına göre;
Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın raporunda 07.02.2019 tarihinde meydana gelen yangının ... ... San. Ve Tic. LTD. Şti'nin muhasebe odasında elektrik kontağından çıkan yangın sonucunda klimanın altında bulunan ahşap evrak dolaplarına sirayet ederek büyüdüğü bildirilmiştir.
22.02.2019 tarihli Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı'nın Çekirge Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısında ''dairemiz ... vergi kimlik numarasında kayıtlı .. . San. Ve Tic. LTD. Şti'nin 22/02/2019 Tarihi itibariyle vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığı kayıtlarımızın tetkikinden anlaşılmıştır'' bildirilmiştir.
16.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda; ''B/1'' maddesindeki tabloda tespit edilen davacının zayi olduğuna karar verilmesini talep etmiş olduğu defter ve belgelerden TTK 64 ve 82 maddesi kapsamında 2009-2010-2011-2013-2014 ve 2019 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin, tutulması ve saklanması zorunlu belgelerden olduğu, zayi olduğu beyan edilen defterlerin açılış tasdiklerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225 maddeleri ile 6102 sayılı TTK'nun 64. Maddelerine göre süresi içinde yaptırıldığı, raporun ''B/2'' maddesindeki tabloda tespit edilen davacı vekili tarafından zayi olduğu belirtilen 2015 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin ise; yangında zarar görmediğinin inceleme esnasında tespit edildiği , fakat yazdırılmamış, boş olduklarının tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 07.02.2019 tarihinde meydana gelen .. Osmangazi/BURSA adresinde muhasebeye ilişkin evrakların tutulduğu yerde çıktığını, müvekkili şirketin mali müşaviri .. .. tespit ettiği kadarıyla 2009 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2010 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2013 Yevmiye-Kebir-Envanter ,2014 Yevmiye-Kebir-Envanter, 2015 Yevmiye-Kebir-Envanter,2019 Yevmiye-Kebir-Envanter defterlerinin yanmak suretiyle zarar gördüğünü ve zayi olduğu iddiası ile dava açıldığı; Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın rapor, 22.02.2019 tarihli Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı'nın Çekirge Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ve 16.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere; davacının zayi olduğuna karar verilmesini talep etmiş olduğu defter ve belgelerden TTK 64 ve 82 maddesi kapsamında 2009-2010-2011-2013-2014 ve 2019 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin, tutulması ve saklanması zorunlu belgelerden olduğu, zayi olduğu beyan edilen defterlerin açılış tasdiklerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225 maddeleri ile 6102 sayılı TTK'nun 64. Maddelerine göre süresi içinde yaptırıldığı, diğer davacı vekili tarafından zayi olduğu belirtilen 2015 yılı yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin ise; yangında zarar görmediğinin inceleme esnasında tespit edildiği , fakat yazdırılmamış, boş olduklarının tespit edildiğinden; 6102 sayılı TTK'nın 82/7'inci fıkrasında "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlendiği, davacı vekilinin Türk Ticaret Kanununa göre zayi belgesi verilmesi için gerekli olan yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi sebeplerden olan yangın sebebine uymaktadır.
Bu madde hükmünde yazılı “afet” kavramına davacıya kusur izafe edilemeyecek olan ve irade dışında meydana gelen olayların girebileceği gözetilmelidir. Zira, bu maddede, bir tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve kağıtlar, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa, tacir, kendisine zayi belgesi verilmesini mahkemeden isteyebilir. Tacirin belgelerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermesi gerektiği gibi, olayın şüpheden uzak bir şekilde meydana geldiğine mahkemenin kesin kanaat getirmesi gerekmektedir. Bursa Büyükşehir Belediyesi'nin İtfaiye Dairesi Başkanlığı'nın İtfaiye Şube Müdürlüğü tarafından düzenlenen yangın rapor, 22.02.2019 tarihli Bursa Vergi Dairesi Başkanlığı'nın Çekirge Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün cevabi yazısı ve 16.07.2019 tarihli bilirkişi raporunda tacirin gerekli özen ve yükümlülüğü getirmesine rağmen elinde olmayan nedenle elektrik kontağından kaynaklı nedenle yangın çıktığı ve bu yangının bilinçli olarak değil aksine basiretli tacir gibi davranmasına rağmen meydana geldiği her türlü şüpheden uzak şekilde anlaşılmakla;yangın olayında davacı yanın kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla; davanın kısmen kabul ile şirkete ait 2009,2010,2011,2013,2014 ve 2019 yılı yevmiye kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğuna ve zayi belgesi verilmesine, 2015 yılı yevmiye kebir envanter defteri yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; şirkete ait 2009,2010,2011,2013,2014 ve 2019 yılı yevmiye kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğuna ve zayi belgesi verilmesine, 2015 yılı yevmiye kebir envanter defteri yönünden ise davanın REDDİNE,
2- Alınması gereken 54,40 TL nispi harçtan peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 10 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak hazineye irat KAYDINA,
3-Davanın Niteliği itibariyle Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4- Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın hükmün kesinleşmesinden sonra 6100 sayılı HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacı tarafa İADESİNE,
5-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2020
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)