T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/185
KARAR NO: 2021/298
HAKİM: ...
KATİP: ... ...
DAVACI /
KARŞI DAVALI: ... -
VEKİLİ: Av. ... -
DAVALI /
KARŞI DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ... -
DAVA: Tazminat (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/03/2019
KARAR TARİHİ: 18/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH:24/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; taraflar arasında 02/03/2017 tarihinde makine imalatı konusunda eser sözleşmesi düzenlenerek müvekkili tarafından peşinat ödemesi yapıldığını, davalı tarafa imal edilecek Özel Denge Milli Bükme Makinesi'nin 20/05/2017 tarihinde müvekkiline teslimi konusunda anlaşıldığını, sözleşme konu makinenin davalının taahhüt müddetine uygun olarak imal edilerek süresinde teslim edilmediğini, Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/119 D.İş sayılı dosyası ile makinedeki ayıbın tespit edildiğini, makinenin ayıp nedeniyle halen çalışmadığından dava yoluyla sözleşmeden dönme hakkının kullanılmasının zaruri hale geldiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep/dava/ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla davanın kabulü ile sözleşmenin feshi ile 45.000 Euro peşinat ve şimdilik 1.000 Euro gecikme cezası olmak üzere toplam 46.000 Euro alacak bedeline dava tarihinden itibaren devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalı taraftan aynı yabancı para birimiyle tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap-karşı dava dilekçesinde özetle; davacı ile 02/03/2017 tarihli Özel Denge Milli Bükme Makinesi imalatı konusunda anlaştıklarını, sözleşme kapsamında müvekkili şirketin söz konusu makineyi hazır hale getirdiğini, her ne kadar sözleşmede teslim süresinin 20/05/2017 olarak kararlaştırılmış ise de davacı taraftan gelen şifahi talepler, müvekkili şirket tarafından her seferinde nazara alınarak makinenin davacının istekleri doğrultusunda revizyonu tamamlanarak teslim edildiğini, davacının revizyon konusunda isteklerinin bitmediğini, makinenin 2017 yılının Eylül ayı içerisinde davacıya ait fabrikaya götürülerek davacı şirkete teslim edildiğini, davacının 11/11/2017 tarihinde sözleşme konusu makinede tekrar revizyon isteyerek fiyat teklifi talep ettiğini, müvekkili ile davalının anlaştığını, davacı iş sahibine makinenin çalışır ve işletilebilir halde teslim edildiğini, makine hakkında eğitim verdiklerini, davalının kötü niyetli olarak tespit yaptırdığını, davacının satın aldığı makineyi gözden geçirdiğini, personeline eğitim aldırdığını ve hali hazırda makineleri kullanmaya devam ettiğini, davacının sözleşmeden dönme hakkının bulunmadığını, müvekkilinin sözleşmedeki üstlendiği edimini yerine getirdiğini teminat mektubunu bozmadığını, yukarıda açıklanan nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddi ile karşı davalarının kabulü ile 45.000,00 Euro (Merkez Bankası kuru: 5.6671=255.019,50 TL)+KDV+25.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren mahkeme aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren işleyecek avans (ticari) faizi ile birlikte davacıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesine, yargılama harç ve giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE :
Derdest dava eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır. Kural olarak ispat külfeti davacı taraf üzerindedir.
Davacı ile davalı 02.03.2017 tarihinde özel denge mili bükme makinesinin yapımı için anlaşmışlardır.
Dava konusu makine ile ilgili olarak 21.01.2017 tarihli Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/119 D.iş sayılı dosyası ile tespit yaptırılmıştır. Tespit dosyasında düzenlenen rapora göre; yataklama yeterli olmadığından yan piston kaidesinin yukarı kalktığı, ray arabasının çatlak vaziyette olduğu, kalıp taşıma kaidesinin gövde ve alt plakası sağlıklı kaynak yapılamadığından çatlamış vaziyette olduğu, emniyet bariyerinin olmadığı, rayların kızak korumasının mevcut olmadığı, yan piston ray arabasının çatlak olduğu, yan pistonun ray altındaki kaidenin birleştirme kaynaklarının tamamlanmadığı, emniyet swicthlerinin olmadığı, dayama pistonunun alt ve üst limit sensörlerinin çalışmadığı, makinenin arka kısmının korumalı bir şekilde kapatılması gerekirken kapatılmadığı, kaide altlıklarının olmadığı yönünde eksiklikler tespit edilmiştir.
Mahkememizce dava konusu makine üzerinde keşif incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Mahkemece keşif mahalline gelinmiş makine üzerinde daha ayrıntılı bir inceleme yapılması için bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmiştir. Bu inceleme yapılırken ayrıca mahkememizce taraflara hazır bulunmaları için belirlenen gün için tebligat çıkarılmıştır. Bu tebligata rağmen davalı ve vekili hazır bulunmamıştır.
15.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda; denge mili bükme makinesinin ayıplı olduğu, makinede herhangi bir iş güvenliği önleminin mevcut olmadığı, makine çalışırken devreye girebilecek bir fotosel bariyerin olmadığı, ayrıca makinenin hareketli kısımlarına müdahale edilmesini önleyici ve makinenin herhangi bir şekilde hareket alanına girilmesini önleyici arka siviç kontrollü mekanik bariyerler bulunmadığı, hidrolik ünitede panosunda sarkan kablolar ve bağlantısı yapılmamış soketlerin bulunduğu, makinenin arkasındaki kabloların dağınık şekilde bir muhafazaya alınmadan bırakılmış olduğu, iş güvenliği riski oluşturduğu, vidalı aktarma unsurlarında herhangi bir koruma olmadığı konusunda ayıpların açık ayıp olduğu, raporun fiili durumun incelenmesi bölümünde belirtilen açık ayıplar dışındaki diğer ayıpların sıradan bir insanın dışarıdan bakmasıyla tespit edilebilecek nitelikte olmadığından gizli ayıp niteliğinde olduğu, makinenin teslim tesellümüne ait bir tutanağın bulunmadığı, dava konusu makine ile ilgili 21.11.2017 tarih ve 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/119 D.iş sayılı raporunda belirtilen eksikliklerin devam ettiği, beklenen faydanın sağlanamadığı, makinenin gayri faal olduğu, fiili olarak kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna sunduğu itirazlar hususunda yapılan değerlendirme kapsamında 21.01.2017 tarihli Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/119 D.iş sayılı dosyası ile alınan rapor ile birebir örtüştüğü yeterince açıklayıcı olduğundan itirazları dikkate alınmamıştır. Kaldı ki yerinde inceleme yetkisi kapsamında inceleme yapılması esnasında gönderilen tebligata rağmen inceleme esnasında hazır bulunmadığından yargılamayı da uzatmaya yönelik olduğu olarak kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dinlenen davacı tanıkları dosya incelemesinde dikkate alındığı, diğer tanıkların dosya kapsamını aydınlatıcı bilgiler vermediğinden hükme esas alınmamış olmakla alınan 15.01.2021 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere denge mili bükme makinesinin ayıplı olduğu, 21.01.2017 tarihli Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2017/119 D.iş sayılı dosyası ile alınan rapor ile birebir örtüştüğü, hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla dava konusu denge mili büküm makinesinde gizli ayıbın bulunduğundan asıl davanın kabulü ile sözleşmenin feshine karar verilmiş , karşı davanın ise belirtilen gerekçeler ile reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M :
1-Davanın KABULÜ ile;
Sözleşmenin feshi ile 280.604,60 TL alacağın (45.000,00 EURO + 1.000,00 EURO gecikme cezası (gecikme cezası yönünden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla)) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, alacak bedeline ilişkin dava tarihinden itibaren devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalı taraftan tahsiline,
2-Karşı davanın REDDİNE,
3-Asıl dava açısından alınması gereken 19.168,10 TL harcın başlangıçta alınan 4.792,03 TL peşin harcın mahsubu ile eksik kalan 14.376,07 TL harcın davalı-karşı davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
4-Karşı dava açısından alınması gereken 59,30 TL harcın başlangıçta alınan 4.782,00 TL karşı dava harcından mahsubu ile fazla kalan 4.722,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalı-karşı davacıya iadesine,
5-Davacı-karşı davalı tarafından yapılan 5.221,33 TL harç ve 1.404,40 TL yargılama gideri toplamı 6.625,73 TL'nin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
6-Davalı-karşı davacı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
7-Asıl dava açısından; davacı-karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 28.092,32 TL vekalet ücretinin davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
8-Karşı dava açısından; davacı karşı davalı kendisini vekil ile temsil ettirmekle hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 28.051,37 TL vekalet ücretinin davalı davalı-karşı davacıdan alınarak davacı-karşı davalıya verilmesine,
9-Kararın kesinleşmesine müteakip artan gider avanslarının taraflara iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yargı Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/03/2021
Katip ...
¸(e-imzalıdır)
Hakim ...
¸(e-imzalıdır)