..... TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/27 Esas
KARAR NO: 2022/26
HAKİM.....
KATİP..........
DAVACI: .....
VEKİLİ: Av. .....
DAVALILAR: 1..........
VEKİLİ : Av......
2..... .....
VEKİLİ : Av.....
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/04/2016
BİRLEŞEN BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN
2020/679 ESAS 2020/623 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVACI.....
VEKİLİ: Av......
DAVALILAR: 1.....
VEKİLİ :Av. .....
2-.....
VEKİLİ : Av.....
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/10/2020
KARAR TARİHİ: 19/01/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/05/2022
Mahkememizin 19/04/2016 tarih ve 2016/498 - 2016 / 382 E/K sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 05/11/2018 tarih ve 2016 /10011 - 2018 /6623 E/K sayılı bozma ilamı gereğince bozulmakla Mahkememizin 2019 / 27 Esasına kaydedilmiştir.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili ana dava dosyasında dava dilekçesinde; Osmangazi İlçesi, Ulu Mah. Ulubatlı Hasan Bulvarı Osmangazi Tıp Merkezi inşaatını üstlenen ... Uluslararası San. Tic.A.Ş.'nin inşaat çalışması sırasında 27/04/2014 tarihinde inşaat perde duvarının yıkılması sebebiyle yolda çökme meydana geldiğini, inşaatı üstlenen şirketin sebep olduğu göçük nedeniyle kendilerine ait alt yapıların zarar gördüğünü ve devre dışı kaldığını, Osmangazi Tıp Merkezi inşaatının istinat perde duvarının yıkıldığını ve Ankara Yolu üzerindeki 1200Q'lük yağmursuyu hattının 30 metrelik kısmının hasar gördüğünü, inşaat yapımını üstlenen ... Tic. A.Ş.'nin perde duvarlarını örmesi ve göçüğü kaldırması gerektiğinden durumun aciliyetinin kendilerince davalı ... A.Ş.'nin perde duvarlarını örmesi ve göçüğü kaldırmasının uzun zaman aldığını, davalılar tarafından sebep olunan hasar sonucu oluşan onarım ve tamirat giderlerine karşılık gelen 44.767,98 TL bedelin ödenmesi için davalılara çekilen ihtarın sonuçsuz kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 44.767,98.TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde; Osmangazi İlçesi Ulu mah. Ulubatlı Hasan Bulvarı, Bursa- Ankara Yolu Osmangazi Tıp Merkezi önünde 28.04.2014 tarihinde meydana gelen aşırı yağışlar nedeniyle Osmangazi Tip Merkezi inşaatının istinat perde duvarının yıkıldığını ve Ankara Yolu üzerindeki 12000 lük yağmursuyu hattının 30 metrelik kısmının hasar gördüğünü, Osmangazi Tıp merkezi inşaatını üstlenen .... Uluslararası İnşaat San. Tic. Anonim Şirketi 'nin hem istinat duvarının çökmesi hem de ihmali davranarak derhal enkazı kaldırmaması nedeniyle verdiği hasar ve asıl işveren olarak ... Özel Sağlık Hizmetleri Tic.A.Ş nin denetim ve gözetiminde meydana gelen olay nedeniyle hatta meydana gelen hasar için Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019-27 E. Sayılı dosyası ile haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası açtıklarını, bu dosyada alınan raporda; dava konusu alt yapı tesisinde meydana gelen hasarların davalı yapı sahibi ... Özel Sağlık Hizmetleri Ve Sağlık Malz. Tic. A.Ş tarafından ... Altyapı İnş.Taah.San. Ve Tic. Ltd. Şti ne yaptırılan duvarın kesit yetersizliği nedeni ile çökmesi sonucu meydana gelmiş olduğunun belirtildiğini ve ... Genel Müdürlüğünün kusurlu bulunmadığının da tespitinin yapıldığını belirterek adı geçen davalılardan hasar sonucu oluşan onarım ve tamirat giderlerine karşılık gelen 44.767,98 TL nin zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Ana dosya davalısı ... Uluslararası İnş. San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Müvekkili şirketin iddia edilen zararların meydana gelmesinden herhangi bir kusuru olmadığını, Osmangazi Tıp Merkezi olarak bilinen inşaatta çöken istinat perde duvarının imalatı ve yapımından da müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, bahse konu olayda inşaat işini üstlenen yüklenici firmanın dava dışı ... Ltd. Şti. olduğunu, dosyaya sunulan inşaat ruhsatına göre yapı sahibi olarak görünen ... Özel Sağlık Malzemeleri Tic. A.Ş. İle aralarında düzenlenen kuyu perde (iksa) yapım sözleşmesinden anlaşıldığını, somut olayda müvekkili olduğu şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığının Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/605 E.-2017/149 karar sayılı gerekçeli kararında da ifade edildiğini belirterek işbu davada müvekkili şirket yönünden husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Ana dosya davalısı ... Özel Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin iddia edilen zararların meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, meydana gelen zararın tamamen alt yapı sisteminin hatalı ve yetersiz olmasından ve bu sistemin yoğun yağışa dayanamamasından kaynaklandığını, bununla birlikte dava dışı Soner Yaka tarafından yine dava konusu olaya ilişkin açmış olduğu Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2014/605 esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda yüklenici firmanın %70, davacının ise %30 kusurlu olduğu ve tüm kusurun bu kişilere ait olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin görev ve yetki alanında bulunmayan ve tamamen şehrin su alt yapısındaki eksikliklerden kaynaklanan bu durum nedeniyle meydana gelen bir zarardan müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosya davalısı ... Alt Yapı İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ; kendilerine yapılan tebligatın usulsüz olduğunu, davacı tarafın tacir sıfatını haiz olmaması sebebiyle her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanmıyor oluşu ve davanın mutlak ticari dava olmaması gerekçeleriyle davanın görev sebebiyle usulden reddi gerektiğini, müvekkilinin yerleşim yerinin Çekmeköy olduğunu ve bu sebeple yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi mahkemeleri olduğunu, ... ile müvekkili arasında iddia olunduğu gibi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, zarardan sorumluluğun yapı malikine ait olduğunu, kusursuz sorumluluk hallerinde gerek iddia gerek savunmalarda ileri sürüldüğü gibi yüklenicinin sorumlu olduğuna dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, yapının ve yağmur suyu hattının bakımsızlığı gibi sebeplerin ve idarenin hizmet kusurunun zarardaki etkisinin araştırılması gerektiğini, zararın 27.04.2014 tarihinde meydana geldiği savunulduğuna göre bu tarihten bu yana iki yıldan fazla bir süre geçtiğini, zamanaşımı definde bulunduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe;Dava, tacirlerarası haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.
Davacı, ilçedeki tıp merkezi inşaat çalışması sırasında, inşaat perde duvarının yıkılması sebebiyle yolda çökme meydana geldiğini, göçük nedeniyle davacıya ait alt yapı sisteminin zarar gördüğünü ve devre dışı kaldığını belirterek, oluşan zararın tazmini isteminde bulunmuştur.
Alınan bilirkişi heyet raporu dikkate alındığında; olay anı ve öncesinde yağan yağış miktarının Bursa da ortalama her 3,2 yılda bir görülmekte olduğu, oysa altyapı sistemleri (Yağmur suyu Kanalizasyon sistemleri) daha uzun yıllar için planlandığından bu tür yağışları kaldıracak kapasitede olması gerektiği, aksi taktirde alt yapı sistemlerinde 3,2 yılda bir büyük zararların meydana geleceği, sistemde dava ile ilgili daha öncesinde böyle bir çöküntü olayının meydana geldiğinin dosyada belirtilmediği, sonuç olarak olay anında meydana gelen yağış hadisesinin sıklıkla meydana gelmesi, yağış şiddet sınıflandırmasında 6 adet sınıflandırmada 3. Sırada olması nedeni ile mücbir sebep sayılamayacağı, kazı ve şev güvenliği için sıralı ankrajlı fore kazık veya ankrajlı keson kuyu uygulamasının yapılması gerekmesine rağmen sadece betonarme perde yapıldığı, betonarme perde yapılırken bölgede sık sık tekrarlanan yağışların dikkate alınması gerektiği ve sistemin ona göre dizayn edilmesi gerektiği, yağışların başlaması ile birlikte betonarme perde ile açıkta kalan toprağın suyla buluştuğu noktada toprağın sürekli su aldığı, toprakta biriken suların iksa duvarının yıkılmasına ve kayan toprağın ... kanalizasyonun alt kısmını boşaltarak çökmesine sebep olduğu, hemen her yıl tekrarlanan ani yağışlarda ise 3,2 yılda bir tekrarlanan yağışlar dikkate alınarak belirtilen özelliklere uygun sağlam bir sistemin uygulanmasının gerektiği, sık ve aynı şiddette tekrarlanan yağışların mücbir sebep sayılamayacağı, dosya içerisinde yer alan zemin etüt raporunda 14.sahifede “… yapılacak temel kazısında dikkatli olunmalı mevsim olarak kuru zamanlar seçilmeli, mevsimsel yağışlar dikkate alınmalı, kazıların derinliği arttığında kademeli kazı yöntemi seçilmeli kazılarda kazı şevleri kuru tutulmalı, kazı şevleri üzerine herhangi bir yükleme yapılmamalıdır. Bu izah edilenlerle beraber kazılar için çevre bina yol vb. durumlara yönelik gerekli destekleme tedbirlerinin alınması uygun olacaktır. Yani kazı aşamasında parsel ve çevresinin şev stabilitesi ve yamaç duyarlılığı korunmalıdır.” denilmekte olup bu hususların da yeterince dikkate alınmadığı, yağışlı dönemde ilave tedbirler alınmadan projelendirme yapıldığı, buna göre perde kesitinin yetersiz kaldığı, perde arkası yüklerini karşılayamadığı için yıkıldığı ve alt yapı tesislerinin zarar görmesine sebep olduğu anlaşılmaktadır. Dava konusu alt yapı tesisinde meydana gelen hasarların, Davalı yapı sahibi ... Özel Sağlık Hizmetleri Sağ. Mlz. San. ve Tic. A.Ş’ tarafından, ... Alt Yapı İnşaat Taah. San. Ve Tic.Ltd. Şti’ ne yaptırılan Kuyu perde istinat duvarının Kesit yetersizliği nedeni ile çökmesi sonucu meydana gelmiş olduğu, hasarların giderilmesi için harcanması gereken masrafın 44.767,98 TL’si olacağı rapor edilmiştir. ... Özel Sağlık Hizmetleri AŞ zarar veren binanın /taşınmazın maliki değildir. Kiracısı olsalar bile hem BK 69.maddeye göre yapı malikinin, TMK 730.maddeye göre taşınmaz malikinin sorumluluğuna ilişkin hükümlere göre sorumluluk sadece maliklere yöneltilebilir. ( Prof. Dr. Fikret Eren Borçlar Hukuku Genel Hükümler 18. Bas. 2015 sf. 646 ve 660). Bu nedenle yapı sahibi olan ... Özel Sağlık Hizmetleri Sağ. Mlz. San. ve Tic. A.Ş'nin belirtilen madde hükümleri uyarınca kusursuz sorumlu olduğu, inşaat işini üstlenen yüklenici firma olan ... Alt Yapı İnşaat Taah. San. Ve Tic.Ltd. Şti'nin ise yukarıda açıklanan sebeplerle kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Davalılardan ...- ... Uluslararası İnş. San. Tic. AŞ'nin ise yüklenici firma olmadığı ve bu nedenle herhangi bir kusur ve sorumluluklarının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Talebin dayanağı haksız fiilden kaynaklanmakla davalıların meydana gelen zarardan sorumluluklarına ilişkin temerrütleri haksız fiil tarihinden itibaren olmalıdır. Uygulanacak faiz ise yasal faizdir. Davalılar davacıya karşı müteselsilen ve müştereken sorumludurlar. Davalıların kusur durum ve oranları kendi iç ilişkilerinde birbirlerine karşı ileri sürülebilir ve davalıların birbirine karşı açacakları rücuen tazminat davasında tartışılabilir. Ancak davada davacı ... Genel Müdürlüğü'nün zararın meydana gelmesinde kusurlu olup olmadığının tartışılması gerekir. Mahkememiz davası dosyası ile bağlantılı 2014/605 Esas No ’lu Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesince alınan kararda ... %30 oranında kusurlu bulunmasının sebebi, 27.04.2014 tarihinde Osmangazi İlçesi Ulu Mahalle Ulubatlı Hasan Bulvarı Osmangazi Tıp Merkezi İnşaatının yapıldığı yerde saat 20:59:19 ila 20:19:24 arası yağan yağış sonucu betonarme duvarının yıkılması ve sonrasında kanalizasyon sisteminde meydana gelen göçük nedeni ile akan kanalizasyon sularının bir aylık süre geçmesinden sonra tamirinin yapılması ve bu gecikmeden dolayı Davacı Dilara Düğün Salonunun su basmasına neden olmasıdır. Davacı ... Genel Müdürlüğü'nün kusuru Bursa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi davacısına yöneliktir. Ancak mahkememizin dava konusu perde duvarının çökmesi ile yolun göçmesi ve bu kısımda mevcut alt yapı sisteminin zararları ve nedenlerinin araştırılmasıdır. Bu nedenle dava dosyamıza konu zararın meydana gelmesinde dosyanın tarafları da düşünüldüğünde davacı ... Genel Müdürlüğü'nün kusurundan bahsedilemez.
Tüm bu gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Ana davanın (2019/27 Esas) REDDİNE,
Birleşen Mahkememizin 2020/679 Esas sayılı dava dosyasının KABULÜ İLE, 44.767,98 TL 'ninolay tarihi olan 27/04/2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılar ... Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malz. San ve Tic. A.Ş ile ... Altyapı İnş. Taah. San. Ve Tic Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince ana dava için alınması gereken 80,70-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Harçlar Yasası gereğince birleşen dava için alınması gereken 3.058,10-TL harçtan peşin alınan 764,53 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.293,57 TL harcın davalılar ... Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malz. San ve Tic. A.Ş ile ... Altyapı İnş. Taah. San. Ve Tic Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça birleşen dava için yapılan 764,53-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı ve 2.526,90-TL yargılama gideri toplam 3.345,83-TL'nin davalılar ... Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malz. San ve Tic. A.Ş ile ... Altyapı İnş. Taah. San. Ve Tic Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4- Ana dosya davalısı ... Uluslararası İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılan 100,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
5- Birleşen dava yönünden davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.619,83 -TL vekalet ücretinin davalılar ... Özel Sağlık Hizmetleri ve Sağlık Malz. San ve Tic. A.Ş ile ... Altyapı İnş. Taah. San. Ve Tic Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6- Ana dava yönünden davalılar ... Uluslararası İnş. San. Tic. A.Ş. Ve ... Özel Sağlık Hizmetleri Tic. A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 6.619,83-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalılara ödenmesine,
7-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair Davacı ... Vekili, Davalı ... Özel Sağlık ve ... Özel Sağlık Vekili, Davalı ... İnşaat Vekili, Davalı ... Vekili 'nin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.19/01/2022
Katip .....
☪e-imzalı
Hakim .....
☪e-imzalı