TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/487 Esas
KARAR NO: 2021/1069
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...-
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : ... - ...- ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2019
KARAR TARİHİ: 11/11/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile davalı arasında 25.07.2017 Tarihli üretici bayilik sözleşmesi akdedildiğini, bayilik sözleşmesi gereğince müvekkili şirketin davalıya mal satışları gerçekleştirdiğini, davalının takip tarihi itibariyle müvekkili şirket ile aralarındaki ticaretten doğan muhtelif faturalar gereğince 55.2216,66 TL bakiye borcu bulunduğunu, davalının borcunu ödememesi nedeniyle hakkında Bursa 1.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının 07.03.2019 tarihli borca itiraz dilekçesi ile takibe konu alacağa, tüm faiz ve ferileri ile icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ederek takibin durduğunu, davalı yan itirazında yetkili icra müdürlüğünü belirtmemiş olması ve takibe konu alacağın muhtelif faturalar gereğince götürülecek borç niteliğinde olması nedenleriyle ifa yeri olarak alacaklının ikamet adresinin bulunduğu yer İcra Müdürlüklerinin de yetkili olacağını, müvekkilinin alacağının likit olduğunu belirterek davalının Bursa 1.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı icra takibine yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli itirazının iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine asıl alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, Bursa 1.İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E. Sayılı icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davalı taraf İcra takibinde İcra Müdürlüğünün yetkisine itiraz etmiş ise de yetkili İcra Dairesi gösterilmediğinden yetkiye yönelik itirazın geçerli bir itiraz olmadığı tespit edilmiştir.
Ticari davalarda dava konusunun tarafların ticari işletmeleri ile ilgili olduğundan ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin yahut alacak miktarının ispatı mümkündür.
HMK'nın 222. Maddesine göre; Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Buna göre mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden resen taraflardan defter ibrazını isteyebilir.
HMK'nın 219.maddesi tarafların belgeleri ibrazı zorunluluğunu düzenlemiştir. Buna göre ; Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir. Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.
HMK'nın 219.maddesi talep edildiği durumlarda defter ve belgelerin ibraz zorunluluğunu hüküm altına almıştır.
HMK 220.maddesi talep edilmesine rağmen tarafın belgeyi ibraz etmemesinin neticelerini düzenleme altına almıştır. Buna göre ; İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir. Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.
HMK'nın 220.maddesi bu şekliyle elinde bulunduğu anlaşılan bir belgeyi ibraz etmemenin hüküm ve sonuçlarını ortaya koymuştur. Hiç şüphesizdir ki 220.maddede düzenlenen belge tabiri ticari defter ve belgeleri de kapsamaktadır.
Tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın defter ve belgeleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca verilen süreye rağmen bir taraf ticari defter ve belgelerini sunar diğer taraf sunmaz ise bu davranışı ile kendi defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan engel olduğu bu sonucun varlığını ve neticelerini kabul etmiş sayılır. HMK'nın 220.maddesi kapsamında ticari defter ve belgeler bunu tutan tarafın zilliyetliğinde olduğundan 220/2.maddesindeki inkarı da yapamayacaktır. 220/3.maddesi gereğince de defter ve belgelerin sunulmamasının neticesi olarak kaçınılan defter ve belgedeki kayıtların karşı tarafın defterlerindeki kayıtlara uygunluğu mahkeme tarafından kabul edilebilir. Mahkememizce yazılan talimat ile davalıya çıkarılan tebligata rağmen defter ve belgelerin davalı tarafça sunulmamasının sonuçları da bu kapsamda değerlendirilmiştir.
Davacı ... Tekstil San ve Tic.A.Ş nin dava konusu 2017 -2018 yıllarına ait yasal defterleri olan Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerinin 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, bu kapsamda lehine delil olma özelliğini taşıdığı, Davacı ... Tekstil San.ve Tic.A.Ş 'nin 2017-2018 yılları ticari defterleri kayıtlarına ve bağlı evraklarına göre davalı taraf ...'tan icra takip tarihi itibariyle 55.216,66 TL alacaklı olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili 10/11/2021 tarihli celsedeki beyanında taleplerinin takipteki asıl alacak miktarı üzerinden olduğunu ifade ettiğinden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Alacak likit olduğundan ayrıca icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın KABULÜ ile, Bursa 1. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyasında davalı borçlunun ödeme emrine itirazlarının KISMEN İPTALİNE,
Takibin 55.216,66 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlarla birlikte DEVAMINA,
55.216,66 TL'nin %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 3.771,85-TL harçtan başlangıçta alınan 942,97-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.828,88-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 942,97-TL peşin harç, 44,40-TL başvurma harcı ve 2.441,80-TL yargılama gideri toplam 3.429,17-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 7.978,16-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/11/2021
Katip ...
☪e-imzalı
Hakim ...
☪e-imzalı