TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/
KARAR NO: 2024/
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ... - ... ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVALI: ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
Av. ... -
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/06/2018
KARAR TARİHİ: 06/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 22/04/2024
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından davalıya düzenlenen faturaların davalı tarafça ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla ... 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, belirterek davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu belirterek, davanın kabulü ile davalının icra dosyasına itirzının iptali ile alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin davadan 16/10/2018 tarihinde tesadüfen haberdar olduğunu, dava dilekçesinin tebliğ edildiği ...'un şirketin çalışanı olmadığını, tebliğin geçersiz olduğunu, davanın yazılı yargılama usulüne tabi olduğunu, davada ... mahkemeleri yetkisiz olduğunu, yetkili mahkemenin, davalının yerleşim ve ... merkezinin bulunduğu yer olan ... mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin davacı tarafa borcunun olmadığını, dava konusu alacakların zamanaşımına uğradığını, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğunu, ancak hesabin kat edilmediğini, alacağın varlığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile alacak muaccel olmadığını, alacağın varlığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava ve takip konusu alacak için geriye doğru işlemiş faiz talep de edilemeyeceği gibi, istenen oranın da fahiş olduğunu, davanın haksız ve dayanaksız olduğunu, alacak likit olmadığı gibi, yargılama gerektirdiğinden icra tazminatı talebininde yasal olmadığını belirterek davanın reddini talep emtiştir.
Deliller;
... ... Şubesi Müdürlüğü'ne, ... Ticaret Odası Başkanlığı'na, ... Vergi İadeleri Denetim Daire Başkanlığı'na, ... ... Bankası Anonim Şirketi'ne, ... ... ... Şubesi'ne, ... ... Bankası Anonim Şirketi'ne, ... ... Katılım Bankası Anonim Şirketi'ne, ... Türk Anonim Şirketi'ne, ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, ... ... ... Bankası Anonim Şirketi'ne, ... Bankası Anonim Şirketi'ne yazılan müzekkereye cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
SMMM Bilirkişisi Raporunun Sonuç Kısmı: "a) Davacı, 25.05.2017 tarihinde ... 3. İcra Müdürlüğü 2017/... E sayılı dosyası ile 61.085,25 TL Asıl alacak ve 17.398,47TL işlemiş Faiz olmak üzere 78.483,47TL Toplam alacağa, İc. Mas. Üc. Vek. Ve Asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile tahsili için (B.K.100md) takip başlattığı, davalının süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu,
b) Davalının defterlerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T. Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T.Kanunun 64. Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı.
c) Dosya ve ekinde davacının, davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair bilgi ve belgeye rastlanmadığı
d) Davalı kayıtlarına göre takip; tarihi itibariyle davacının davalıdan 16.150,06TL alacaklı görüldüğü,
e) Taraflar arasındaki Borç alacak ilişkisinin, davacı defter kayıtlarının incelenmesi (karşılıklı örtüşen kayıtların tespit edilerek ihtilaflı hususların belgelendirilmesi) ve davalının davacıya ciro ettiğini iddia ettiği ... ... Şb ... nolu Çekin sıralı cirantası/tahsil edeninin tespit edilmesi ile net olarak ortaya çıkarılabileceği, " şeklindedir.
SMMM Bilirkişisi Raporunun Sonuç Kısmı: "Davacı, 25.05.2017 tarihinde ... 3. İcra Müdürlüğü 2017/... E sayılı dosyası ile 61.085,25 TL Asıl alacak ve 17.398,47TL işlemiş Faiz olmak üzere 78.483,47TL Toplam alacağa, İc. Mas. Üc. Vek. Ve Asıl alacağa işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile tahsili için (B.K.100md) takip başlattığı, davalının süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu, Davalının defterlerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunun 224 ve 225. maddeleri ile 6762 Sayılı eski T.T. Kanunun 66. Maddesi ve 6102 Sayılı - Yeni T.T.Kanunun 64. Maddelerine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin süresi içinde yaptırıldığı, Dosya ve ekinde davacının, davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürdüğüne dair belgeye rastlanmadığı, İnceleme değerlendirme ve yeniden hesaplamalara sonucunda davacının takip; tarihi itibariyle davacının davalıdan 5.849,94TL alacaklı görüldüğü," şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ticari satımdan kaynaklı fatura alacağının tahsili istemine yönelik başlatılan takibe yapılan itirazın iptali davasıdır. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin dayanağı olan sözleşme bir satış sözleşmesidir ve davacı takibine dayanak olarak takip talebinde 3 faturayı göstermiş ve davasını kısmi dava olarak ikame ederek sadece faturalara dayalı asıl alacak yönünden itirazın iptali ve icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Davacı satıcı, davalı alıcıya sattığını iddia ettiği ve açık hesap ilişkisinde kaydettiği her bir faturadaki malların alıcıya teslim edildiğini yazılı olarak ispatlamalıdır. Davalı alıcı da ödeme iddiasında bulunuyor ise ödeme iddiasını yazılı olarak ispatlamalıdır. Davacı, açık hesaba kaydettiği her bir faturaya ilişkin faturadaki malların teslim edildiğine dair davalıdan sadır yazılı teslim belgesi sunmamış, ancak ticari defter kayıtlarına dayanmıştır. Ticari defter kayıtlarına dayanılmış olduğundan ticari defterlerin delil olma durumu ile ilgili yasa maddesine de değinmekte fayda vardır. Şöyle ki; HMK m.222'de aynen, "Ticari defterlerin ibrazı ve delil olmasıMADDE 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır." hükümleri öngörülmüştür. Bu açıklamalar ışığında; mahkememizce tarafların ticari defterlerinin incelenmesi ile ilgili birden çok bilirkişi raporu alınmıştır.Mahkememizce alınan ilk bilirkişi raporunda davalının 2014 ve 2015 yılı defterlerinin incelendiği ve davalının defter kayıtlarına göre davacının davalıdan 16.150,06 TL alacaklı olduğu görülmektedir. Davacının davalıya kestiği ve takibine dayanak yaptığı 3 fatura davalının defterlerinde kayıtlıdır, bu bağlamda davacının takibe konu faturalarda yazılı malları davalıya teslim ettiğinin kabulü gerekir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının yaptığı ödeme miktarlarının tespit edilmesi noktasında toplanmaktadır. Davacının defterleri üzerinde istinabe suretiyle bilirkişi raporu aldırılmış ve bilirkişi raporunda davacının 2014 ve 2015 yılı defteri kebir ve envanter defterinin yazılmamış olduğu, davacının kendi defter kayıtlarına göre davalıdan 50.899,94 TL olduğu görülmektedir. Bilirkişi raporunda davacının defteri kebiri tutmamasından kaynaklı yevmiye defterindeki kayıtların tek tek tasniflenemediği de belirtilmiştir. HMK m.222/2'de defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şartı öngörülmüştür. Bu koşulda, tacirin özellikle yevmiye defteri ve defteri kebirinin birbirini doğrulaması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak davacının defter kayıtlarının birbiri içerisinde birbirlerini doğrulamadığı, başka deyişle 2014 yılı defteri kebirinin yazılmamasından kaynaklı yevmiye defterindeki kayıtların sağlamasının yapılamadığı açıkça görülmektedir. Bu nedenle davacının ticari defterlerinin davacı lehine delil olma vasfı olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalının defter kayıtlarında görünen çek ödemeleri ile ilgili muhatap bankalara müzekkereler yazılmış ve davacıya yapılan çek ödemelerine ilişkin yazı cevapları dosyaya kazandırılmıştır.
Davacının bir kısım ödeme makbuzlarındaki imzayı inkar etmesi sonucunda, cevap dilekçesinde ekinde sunulan 29/05/2015 tarihli 13.750,00 TL ve 7.500,00 TL bedelli ve 10/06/2014 tarihli 5.000,00 TL bedelli tahsilat makbuz asıllarını mahkememize sunmak üzere davalıya kesin süre verilmiş, kesin süre içerisinde imza inkarına konu tahsilat makbuzu asıllarının mahkememize sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında aldırılmış bilirkişi raporları incelenerek davacının takibe konu ettiği 3 faturanın taraf defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalı tarafın defterlerinde görünen ödeme kayıtlarının davacı defterlerinde kayıtlı olup olmadığı, davalı tarafın sunduğu ödeme belgelerinden cevap dilekçesinin ekinde sunulan 5.000,00 TL, 13.750,00 TL ve 7.500,00 TL olan tahsilat makbuzları dikkate alınmaksızın, davalının belgelendirilmiş çek ve senet ödemeleri ile diğer ödemeler dikkate alınarak; davacının davalıdan alacağı olup olmadığının tespiti için dosyanın daha önce mahkememize rapor sunmuş olan bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bilirkişinin 05/04/2023 tarihli raporunda davacının davalıdan 5.849,94 TL alacaklı olduğu rapor edilmiştir. Davalının kendi defterinde davacıya 16.150,06 TL borçlu olması ve cevap dilekçesinde ödeme savunmasında bulunulup yemin deliline de dayanılmış olması sebebiyle davalıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmış, davalının yemin teklif etme hakkını kullanması üzerine davacı şirket yetkililerinin yeminli beyanları alınmıştır. Davacı şirket yetkilileri, bilirkişi raporunda davalı defterlerinde geçen 16.150,06-TL alacağın veya davacı defterlerinde geçen 5.849,94-TL alacağın tahsil edilmediği yönünde yeminli beyanlarda bulunmuştur. Mahkememizce son alınan bilirkişi raporunda tarafların defterleri karşılaştırılmış ve 2014 yılına devreden bakiyeden sonra davacının kestiği 3 fatura ve davalının lehine olan defter kayıtları ile müzekkere cevaplarından anlaşılan ödemeleri düşüldükten sonra davacının ödenmemiş 5.849,94 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir. Bu bakiyenin ödenmediği yeminli beyanlarla sübut bulduğundan mahkememizce davanın kısmen kabulü ile 5.849,94 TL asıl alacak yönünden itirazın iptaline ve alacak faturaya dayalı likit alacak olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş ve fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca, davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; ... 3. İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın Kısmen İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin 5.849,94 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki şartlar dahilinde aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-... 3. İcra Dairesinin 2017/... Esas sayılı icra dosyasında, itirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı olan 5.849,94 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Davacının takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu sübut bulmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
4-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı, 650,77 TL peşin harç ile alınmış olduğundan fazla alınan 223,17 TL'nin talep halinde davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harcın davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvurma harcı, 2.194,50 TL bilirkişi ücretleri, 1.242,85 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.473,25 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 332,39 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 438,55 TL yargılama giderinden; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 396,53 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 5.849,94 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 17.900,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 06/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır