TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/...
KARAR NO: 2021/96
BAŞKAN: ....
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ....
DAVACI : ....A.Ş
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ....SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ: Av. ....
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2019
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN
BURSA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2019/.... ESAS SAYILI DOSYASI
DAVACI : .... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : ... A.Ş.
VEKİLİ: Av. .....
DAVA TARİHİ : 21/06/2019
KARAR TARİHİ: 03/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH: 11/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili beyanlarında; taraflar arasında karton bardak vesair ürünlerin satışı konusunda yazılı sözleşme bulunduğunu, bu kapsamda davalının 255.000 adet ürün teslim etmesi gerektiğini, ancak davalı tarafın teslimat yapamayacağını bildirdiği, şehirler arası yolcu taşımacılığı yapan davacı şirketin seyahatler sırasında hizmet verdiği yolcularına servis yapabilmesinin müşteriler nezdinde itibarlarını etkileyecek mahiyette olduğunu, bu sebeple sözleşme akdedilirken bir cezai şart da kararlaştırıldığını, sözleşme gereğince siparişlerin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tahakkuk edecek cezai şartın tahsili için Bursa 19. İcra Dairesinin 2018/... sayılı dosyasıyla bir icra takibi başlattıklarını, ancak davalı tarafın takibe haksız biçimde itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptaline ve davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili beyanlarında; taraflar arasındaki sözleşmenin doğru olduğunu, ancak tarafların karşılıklı olarak edimlerini yerine getirmekle yükümlü olduklarını, davacı tarafın teslim aldığı ürünlerin bedellerini ödemekte geciktiğini, vadeye uymadığını, sözlü başvuruların sonuçsuz kaldığını, ürünlerin ithal hammadde ile imal edilmesi sebebiyle davacının ödeme vadesine uymamasının davalının edimlerini yerine getirmesini zorlaştırdığını, cezai şartın neye göre hesaplandığının anlaşılamadığını, sipariş edilen ürünlerin bedeli 25 ila 30.000 TL arasında iken bu miktarda cezai şart istenmesinin kabul edilemeyeceğini, ayrıca cezai şartın hak ve nesafet kuralları çerçevesinde ele alınması gerektiğini ileri sürerek davacı aleyhine haksız takip tazminatına hükmedilmesini istemiştir.
MAHKEMEMİZ DOSYASI İLE BİRLEŞEN
BURSA 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2019/.... ESAS SAYILI DOSYASI
Davacı vekili beyanlarında ; taraflar arasında akdedilen 01/11/2017 tek kullanımlık bardak alım sözleşmesi gereğince sözleşme konusu ürünler müvekkili şirketçe imalatı yapılmış ve istenilen özelliklerde davalı tarafa teslim edildiğini, davalı tarafın sözleşmede kararlaştırılan sözleşmenin fiyat, ödeme ve özel şartlarını düzenleyen 4-a maddesi uyarınca belirlenen vade günlerini sürekli aksattığını, müvekkilinin defalarca sözlü ve yazılı uyarılarına rağmen sözleşmede kararlaştırılan zamanda ödeme alamadığını, davalı tarafın sürekli vade aşımı yoluna gittiği gibi sürekli olarak çekle ödeme yaparak vade aşımını mutad hale getirdiğini, bunlara rağmen müvekkil şirketin sözleşmeden doğan edimlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, alacağını alamaması nedeniyle Bursa 9. Noterliği'nin 08/10/2018 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi ile taraflar arasında akdedilen sözleşmeyi feshettiğini ve cari hesaptan kaynaklanan 104.496,61 TL alacağın ödenmesini talep ettiğini, ancak davalı tarafından ihtarname gereği bakiye borç ödenmediğinden Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında icra takip işlemleri başlatıldığını, ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafça süresinde yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulmasına karar verildiğini, bunun üzerine arabuluculuk yoluna müracaat ettiklerini ancak aralarında bir anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafın Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuki dayanaktan yoksun itirazının iptali ile takibin devamına, davalı taraf alacağın likit olmasına rağmen itirazında haksız ve kötüniyetli bulunması sebebiyle alacağnı %20si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili beyanlarında ; 13/02/2018 tarihli tek kullanımlık karton bardak ve sair ürünlerin satış ve teslimine ilişkin sözleşme akdedildiğini, müvekkil şirket tarafından 255.000 adet ürünün talep edildiğini, ancak davacı tarafından talebe konu ürünlerin teslimatının yapılamayacağı müvekkil şirket yetkililerine bildirildiğini, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 6/b maddesi gereği "...'ın anlaşmalı olduğu nakliye firmasının araçlarına yüklenmek koşuluyla Bursa için aynı gün içinde, Bursa dışı için en geç 48 saat içinde ...'a teslim edilir. Bursa içi siparişlerde gün sonrası getirilmeyen, eksikliği ya da ayıbı giderilmeyen her saat için, Bursa dışı siparişlerde 48 saat sonrası getirilmeyen, eksikliği ya da ayıbı giderilmeyen her saat için toplam sipariş bedelinin %3'ü kadar cezai şartın bedeli ... tarafından ...'a ödenecektir." hükmü yer aldığını, siparişlerin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle 276.814,94 TL + %18 KDV cezai şart bedeli hesaplandığını, yine sözleşmenin 7/c maddesi gereği "..., 6/b maddesinde yazılı olan şartlardan herhangi birine uymadığı veya sözleşmeyi süresinden önce feshettiği takdirde, 30.000,00 adetlik "Tek kullanımlık Karton Bardak" toplam alım bedelinin "20'lik kısmını cezai şart olarak ödemeyi kabul ve taahhüt eder" denilmekle sözleşme şartlarına uyulmadığının tespiti ile 323.040,00 TL + %18 KDV cezai şart bedeli hesaplandığını, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını aksine davacıdan alacaklı olduğunu, dava ve itiraz hakları saklı kalmak suretiyle öncelikle iş bu davanın Bursa 1. ATM'nin 2019/... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız davanın reddini, takibinde haksız olan davacı taraf hakkında takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Ana dava Bursa 19. İcra Dairesinin 2018/... sayılı dosyasında davalının ödeme emrine itirazının iptali davasıdır.
Birleşen Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... esas sayılı dosyasında ise dava Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davalının ödeme emrine itirazlarının iptali davasıdır.
Ana davada 2018/... sayılı takip dosyasına konu alacağın taraflar arasındaki karton bardak ve sair ürünlerin satışı konusunda yazılı sözleşmesinden kaynaklandığı, sözleşme gereğince siparişlerin süresinde teslim edilmemesi nedeniyle tahakkuk edecek cezai şartın tahsilinin istendiği anlaşılmaktadır.
Birleşen davada ise davacı davalıya teslim ettiği ürünlerin bedellerini tahsil istemiyle 3. İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı dosyasında takip başlatmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; yedinci maddede cezai şart öngörülmüştür. Buna göre Akkaplastın sözleşmede yer alan yükümlülüklere aykırı davranması halinde 30.000 adet tek kullanımlık karton bardak alım bedelinin %20'lik kısmının cezai şart olarak ödeneceği kararlaştırılmıştır.
Cezai şart maddesinin uygulanabilmesi için ana davanın davalısı ... Ltd. Şti'nin sözleşme hükümlerine aykırı davranması gerekir. Bu davalı bu iddianın aksine davacı ...'un sözleşme hükümlerine aykırı davrandığını savunmuştur.
Sözleşmenin fiyat ve ödeme başlıklı dördüncü maddesinde satın alınan ürünlerle ilgili bedel ödemelerinin ürün teslimi yapıldıktan sonra ... Ltd. Şti. tarafından tanzim edilip davacı ...'a teslim edilen faturanın düzenleme tarihinden itibaren doksan gün sonrasına isabet eden ayın on beşinci veya son günü yapılacaktır.
Cezai şart koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, sözleşmeye hangi tarafın aykırı davrandığı, birleşen dosya bakımından da davacının ticari ilişkide ne miktarda alacaklı olduğunun belirlenebilmesi için taraf defter ve kayıtlarında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Yapılan bilirkişi incelemesinde ana davanın davalısının düzenlediği faturalar ve davacı ...'un ödemeleri tablo halinde yıllar itibariyle gösterilmiştir.
31/10/2017 sözleşme başlangıç tarihi itibariyle davalı ... Ltd. Şti.'nin davacı ...'tan 56.109,80 TL tutarında alacaklı olduğu, bundan sonra düzenlenen ilk faturanın 31/10/2017 tarihinde düzenlendiği, davacı ... tarafından 08/12/2017 tarihinde çekle ödeme yapıldığı ancak çekle ödemenin yapıldığı tarihte davalının davacıdan halen 70.547,90 TL alacaklı olduğu, başlangıçta 56.109,80 TL'lik alacak tutarı bu tutardan mahsup edildiğinde kalan bakiye kısım bakımından davacı ...'un sözleşmenin dördüncü maddesindeki ödeme terminine uygun davranmamış olduğu, yine 31/12/2017 tarihi itibariyle davalının davacıdan 90.849,80 TL alacaklı olduğu görülmektedir.
2018 yılı 90.849,80 TL alacak bakiyesi ile açılmış ve davalı tarafça ilk fatura 07/01/2018 tarihinde düzenlenmiştir. Bundan sonra 24/01/2018 tarihinde 100.000,00 TL'lik ödeme yapılmış bu tarih itibariyle davalı ... Ltd. Şti.'nin 16.090,00 TL alacağı kalmış, bundan sonra ilk fatura 28/01/2018 tarihinde düzenlenmiş davacı ... ödemesi ise 23/03/2018 tarihinde 36.712,00 TL olarak ödeme yapılmış, bu tarih itibariyle davalının davacıdan 64.339,18 TL alacağı kalmıştır. 28/01/2018 tarihindeki alacak tutarı ve düzenlenen ilk fatura ile 23/03/2018 tarihindeki ödeme sonrası bakiye tutar dikkate alındığında davacı ...'un sözleşmenin dördüncü maddesindeki termine uygun davranmadığı görülmüştür.
Davacı düzenlenen faturalar karşılığı 30/03/2018 tarihinde, 27/04/2018 tarihinde ve 11/05/2018 tarihinde , 22/06/2018 tarihinde, 19/07/2018 tarihinde, 06/08/2018 tarihinde, 07/09/2018 tarihinde ve en son 20/09/2018 tarihinde ödeme yapmış ancak her bu ödemenin yapıldığı tarihte davalının bakiye kalan alacak tutarlarına göre düzenlemiş olduğu faturalardan sözleşmenin dördüncü maddesindeki termine aykırı olarak halen ödenmeyen fatura alacakları kalmıştır. En son davalının davacıdan 104.496,61 TL tutarında alacaklı olduğu görülmektedir.
Davalı ... Ltd. Şti.'nin davacının mal bedellerinin ödenmesine ilişkin sözleşmedeki termine uygun davranmaması nedeniyle sözleşmeye aykırı davranış karşısında ürün vermemiş olması davalı ... Ltd. Şti.'nin sözleşmeye aykırı davrandığını göstermemektedir. Aksine sözleşmeye aykırı davranan ve edimini süresinde yerine getirmeyen davacı ... A.Ş'dir. Davalı ... Ltd. Şti. halen davacıdan 104.496,61 TL tutarında alacaklıdır. Bu sebeple sözleşmede ön görülen cezai şartın koşullarının oluşmadığı kabul edilmiştir. Ana davada davanın reddine karar verilmiştir.
Birleşen dava yönünden yukarıda da açıklandığı üzere yapılan bilirkişi incelemesinde de belirlendiği üzere davacı ... Ltd. Şti.'nin davalı ... ... A.Ş'den takip tarihi itibariye 104.496,61 TL asıl alacak tutarında alacaklı olduğu belirlenmiştir. Bu davada davacı her ne kadar takip öncesi işlemiş faiz talep etmiş ise de takipten önce temerrüt olgusu ispatlamadığından (ihtarın tebliğ şerhi ibraz edilmediğinden) davacının takip öncesi işlemiş faiz talebi reddedilmiştir. Takibin 104.496,61 TL üzerinden devamı ile alacak likit olduğundan davacı ... Ltd. Şti. Lehine icra inkar tazminatına da hükmolunmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
A-Mahkememizin 2019/... esas sayılı ana davanın reddine,
1-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 59,30 TL harçtan başlangıçta alınan 5.943,02 TL peşin harçtan mahsubu ile artan 5.883,72 TL'nin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
2- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 41.818,02 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
B-Birleşen 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/... esas sayılı davanın kısmen kabul ile
1-Bursa 3.İcra Müdürlüğünün 2018/... sayılı takip dosyasında davalı-borçlu ... ... A.Ş'nin ödeme emrine itirazlarının kısmen iptaline,
2-Takibin 104.496,61 TL asıl alacak üzerinden bu alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %18,50 ve değişen oranlarda reeskont faizi uygulanmak suretiyle icra giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte devamına,
3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
4-104.496,61 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 7.138,16 TL harçtan başlangıçta alınan 1.300,45 TL peşin harç ile icra veznesine yatırılan 538,37 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.299,34 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
6- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan 1.344,85 TL harç, 562,70 TL yargılama gideri toplam 1.907,55 TL'nin kabul ret oranına göre 1.851,28 TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 13.877,18 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 3.177,84 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize iletilecek bir
dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar taraf vekillerinin yüzüne karşı oybirliği ile açıkça okundu, anlatıldı.03/02/2021
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ..
e-imza
Katip ...
e-imza