T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/867 Esas
KARAR NO: 2023/1210
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ... - [16464-64563-...] UETS
Av. ... - [15270-72088-....] UETS
DAVALI : ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - [16133-31287-....] UETS
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2019
KARAR TARİHİ: 20/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine İcra takibine konu evrakların, icra alacaklısına ticari iş sebebi ile avans olarak verildiğini, ancak ilgili evrakları teslim alan alacaklının, edimini yerine getirmediğini, verilen kambiyo evrakları da incelendiğinde, takibe konu 180.000,00TL bedelli çekin TACİR çeki olduğu ve takibe konu 200.000,00TL bedelli senet üzerinde de yine malen ibaresinin yer aldığının görüleceğini, Taraflar arasında ki şifahi anlaşma gereği, davalı ...'in, müvekkil firmamıza bir takım elektronik malzemelerin tedariki ve araç devri edimini üstlendiğini, ancak davalının söz konusu edimlerini yerine getirmediğini, Edimlerini yerine getirdiğine dair ortada ne bir fatura ne de bir sevk irsaliyesi mevcut olmadığını, ticari defterlerde yapılacak inceleme neticesinde de durum ortaya çıkacağını, hiç bir edimini yerine getirmeyen davalının, elindeki kambiyo evraklarını tahsil amaçlı takibe koyduğunu ve haciz tehdidi ve baskısı altında müvekkilinden 230.000,00TL nakit elden ve Avukat hesabı üzerinden 70.000,00TL havale yolu ile tahsil ettiğini, Davalı alacaklının ayrıca müvekkilinin iş yerinde muhafaza işlemi gerçekleştirdiğini, Karşılıksız Çek Keşide Etmek sebebi ile de suç duyurusunda bulunduğunu, tüm bu yaşanan hususlar çerçevesinde, huzurdaki iş bu davayı açma zarureti doğduğunu beyanla davanın kabulü ile, Bursa 3. İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı dosyasından borçlu olunmadığının tespitine, iş bu icra dosyası sebebi ile ödenmek zorunda kalınan paraların iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Bursa 3. İcra Md.lüğü 2019/... e. sayılı dosyası ile takip yapıldığı, takip kesinleşince borçlu şirket adresine 13.03.2019 tarihinde hacze gidildiği, bu haciz esnasında şirket yetkilisi Girol KALAYCI'nın borcu kabul ettiğini ve borcu 15.04.2019 tarihinde ödeyeceğinden bahisle icra taahhütü verdiğini, borcun belirtilen tarihte ödenmediğini, 03.05.2019 tarihinde tekrar şirket adresine hacze gidildiğini, bazı malların haczedilip muhafaza altına alındığını, karşılıksız çekten dolayı da davacı/borçlu savcılığa verildiğini, Davacının iddialarının kabul edilmediğini, ispat külfetinin davacı tarafta olması sebebiyle icra takibine itiraz dahi edilmediğini, kambiyo senetlerinin kayıtsız şartsız borç ikrarını içerdiğini, aksinin ancak aynı kuvvette yazılı belge ile kanıtlanabileceği, borcu karşılığında çek verilmesi ve çek keşide tarihinden bir yıl sonrasına senet düzenleyen davacının basiretli davrandığının karine olarak kabul edilmesi gerekeceği, bu sebeple de davanın reddinin gerekeceğini, Davacının 70.000,00.TI.sinin avukata ödediği hususunun doğru olduğunu, ayrıca elden 30.000,00-TL 'sini ödendiği, bu ödeme evrakına sonradan "2" rakamı eklenerek 230.000,00-TL ödenmiş gibi gösterildiğini, bu husus da savcılığa intikal ettirildiğini beyanla davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Davanın Menfi Tespit ve istirdat davası olduğu görüldü.
Yargılama sırasında Bursa 3. İcra Dairesinin 2019/... sayılı takip dosyasının celp edildiği, davacı vekilinden 230.000,00-TL lik ödemeye ilişkin belge aslının sunulması için ihtar edildiği, sunulan belge aslı doğrultusunda tahrifat olup olmadığı hususunda Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden rapor aldırıldığı, icra dosyasının ve havale dekontunun da incelenmesi suretiyle dosyanın 1 nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiye tevdi ile rapor aldırıldığı, taraf itirazları doğrultusunda 69.990,00 TL llik ödeme davalının kabulünde olduğu haliyle 18/04/2019 tarih 30.000,00 TL ödemenin ise belge tarihi olan 22/04/2019 tarihinde olduğu kabul edilmek suretiyle icra takip talebinde talep edilen işlemiş faizin de göz önünde bulundurulması suretiyle nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden ek rapor alındığı, ek rapora ilişkin taraf itirazları doğrultusunda 2.ek raporun alındığı, taraflara ait ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılmak üzere inceleme günü verildiği , inceleme gününde davalı tarafın defterlerini sunmadığı , davacı tarafın 2018-2019 yıllarına ilişkin defterlerinin e-defter olduğunun ve ilgili defterlere ulaşılması için mali mührün davacı tarafa tanımlı olmadığından şu aşamada sunulamayacağının bildirildiği, davacı tarafa 2018-2019-2020 yılı ticari defterlerinin sunmak üzere 2 aylık kesin süre verildiği ancak kesin süre içerisinde sunulmadığı görülmüştür.
Adli Tıp Kurumunun 16/03/2021 tarihli raporunda; inceleme konusu belgenin miktar belirtir bölümünde sol başta bulunan "2" rakamının kendisinden sonra gelen rakamlarda konum, ebat, satır hizası, kalem baskı izi ve mürekkep renk tonu bakımından farklılıklar arz ettiğinden söz konusu "2 " rakamının bulunmuş olduğu konuma sonradan ilave edilmiş olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı tarafından sunulan 25/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2019/... sayılı dosyasın da 406.069,39 TL yekün alacak bulunduğu, 99.990,00 TL haricen ödeme bulunduğu, takip tarihinin 26/02/2019 ve dava tarihinin 31/08/2019 tarihi olduğunu, tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde davacının davalıdan 406.069,39 TL alacağının bulunduğu kanaatleri bildirilmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı tarafından sunulan 02/04/2022 tarihli ek raporunda davacının dava tarihi itibariyle 406.069,39 TL yekun alacağının bulunduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Nitelikli hesap uzmanı tarafından sunulan 03/10/2022 tarihli ek raporunda; dosyaya sunulan 08/09/2022 tarihli dosya hesabında faiz miktarı , vekil ücreti miktarı ve masraf miktarının tamamen 08/09/2022 tarihine göre yapıldığından tarafların yanılgıya düşebileceğini, icra dairesinde takibin infaz edilmemiş ise vekil ücreti en son ödeme tarihindeki resmi avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanması gerektiğini, masraf ve faiz miktarlarının da bu tarihe göre belirlenmesi gerektiğini, davalarda yapılacak tüm hesaplamaların dava tarihe göre yapıldığını, davanın kabul ya da ret edilmesi durumunda kalan bakiye hesaplamaları ancak dava tarihi itibariyle kaldığı yerden icra daireleri tarafından yapılması gerekeceğini, dava tarihi olan 31/08/2019 tarihi itibariyle icra takibi gereği alacak miktarının 467.712,01 TL olduğu kanaatlerini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde, davacı taraf Bursa 3. İcra Müdürlüğünün 2019/... esas sayılı dosyasında başlatılan takipteki 180.000,000 TL bedelli çekin tacir çeki olduğunu ve yine takibe konu 200.000,00 TL bedelli senet üzerinde de malen ibaresinin yer aldığı, davalının bir takım elektronik malzemelerin ve araç değerini üstlendiğini ancak edimlerini yerine getirmediğini, ticari defterlerde yapılacak inceleme neticesinde borçlu olmayacaklarının ortaya çıkacağını, söz konusu takip nedeniyle haciz tehdidi ve baskısı altında 230.000,00 TL nakit elden ve avukat hesabı üzerinden 70.000,00 TL nin havale yoluyla davalının tahsil ettiğini , söz konusu takibe konu senetler nedeniyle davalıya borcunun olmadığını iddia etmiştir. Davalı taraf ise , takibe konu kambiyo evraklarının sebepten mücerret olduğunu, davacının basiretli bir tacir gibi davranmak zorunda olduğunu, davacının iddialarını kabul etmediklerini, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, davacının takipteki borca itiraz etmediğini, borcu kabul ederek taahhüt verdiğini, mal kaldırıldıktan sonra ise haksız ve hukuka aykırı olarak borçtan kaçamaya çalıştığını, avukata ödendiğini iddia edilen 70.000,00 TL ödemenin gerçekleştiği noktasında ihtilaf bulunmadığını fakat 230.000,00 TL ödeme iddiasını kabul etmediklerini, davacının 30.000,00 TL nakit ve avukat hesabına 70.000,00 TL ödeyerek borcun 100.000,00 TL sini ödeyeceğini ve geri kalanını planlamak istediğini belirttiğini, borcun toplamda 380.000,00 TL olduğu ve 70.000,00 TL havale ile 30.000,00 TL elden ödeme olarak toplam 100.000,00 TL ödendiği geriye 280.00,00 TL borcun kaldığı, ancak davacının 30.000,00 TL elden ödemeye ilişkin alındı belgesi üzerine 2 rakamını ekleyerek toplam 230.000,00 TL ödeme yaptığı şeklinde sahte belge düzenlediği, davacının davasında haksız olduğu ve reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuş, Bursa 3 İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde 26/02/2019 tarihinde başlatılan takibin konusunun 31/01/2019 tarihli 200.000,00 TL bedelli 1 adet senet ve 31/01/2019 tarihli 180.000,00 TL bedelli 1 adet çekten oluştuğu, takip alacaklısının dosya davalısı ... takip borçlusunun ise dosya davacısı ... Grup adlı firmanın olduğu , 200.000,00 TL bedelli kambiyo senedinin incelenmesinde nakden alınmıştır ibaresinin bulunduğu , mahkemelerin belirlendiği kısımda ise ihtilaf vukuunda malen ibaresinin yer aldığı, davacının senedin malen kaydını içerdiği iddiasında bulunduğu ancak malen kaydının senette nakden ibaresinden sonra yetkili mahkemelerin belirlenmesine ilişkin kısma yazılmış olduğu, bu ibarenin senedin geçerliliğine halel getirmediği ancak dikkate alınmaması gerektiği kanaati oluşmuş, takibe konu çekin incelenmesinde ise lehtarın ... , keşidecinin davacı firma olduğu görülmüştür. Takipteki alacaklı vekilleri tarafından icra dosyasına sunulan 03/05/2019 tarihli dilekçe ile, toplam 69.990,00 TL haricen dosya kapsamında tahsil etmiş olduklarını bildirdikleri görülmüştür. Davalı tarafın 30.000,00 TL alındı belgesine ilişkin olarak tahrifat iddiasında bulunduğu, ATK'dan alınan 16/03/2021 tarihli rapora göre; söz konusu belgedeki 30.000,00 TL nin önündeki 2 rakamının sonradan ilave edilmiş olduğu anlaşılmış, bu durumda davalının bu yöndeki iddiasının ispatlandığı, davacı tarafından yapılan 30.000,00 TL ödemenin 230.000,00 TL ödeme şeklinde gösterilmeye çalışıldığı anlaşılmış, neticede davacının 30.000,00 TL elden ödeme ve 69.990,00 TL lik ödeme ile birlikte toplam 99.990,00 TL takip dosyasına ilişkin ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Davacı tarafın yapmış olduğu toplam haricen ödemeler göz önünde tutulmak suretiyle takip dosyasındaki kalan alacak miktarının hesaplanması hususunda dosya nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, gelen kök raporda davacı firmanın davalıdan 406.069,39 TL alacağının bulunduğu bildirilmiş, alınan ek raporda aynı miktar alacak olduğu bildirilmiş, icra dairesinden gelen 21/01/2022 tarihli kapak hesabına göre haricen ödemeler düşüldükten sonra kalan bakiye borç miktarının 539.935,32 TL olduğu bildirilmiştir. Nitelikli hesap bilirkişisinden dava tarihi itibariyle haricen yapılan ödemeler düşüldükten sonra kalan borç miktarının ne kadar olduğu sorulmuş 03/10/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre takipteki kalan alacak miktarının 467.712,01 TL olduğu bildirilmiştir. Tarafların ticari defter, belge ve kayıtları üzerinden yerinde inceleme yapılması için inceleme günü verilmiş, duruşmada hazır bulunan taraf vekillerine gerekli ihtarat yapılmış, inceleme gününde davalı tarafın defter, belge ve kayıtlarını incelemeye sunmadığı, davacı tarafın ise ticari defterlerinin bulunduğu adresi bildirdiği, yerinde inceleme yapılmasını talep ettiği görülmüş, SMM bilirkişi 23/05/2023 tarihli ön raporunda, davacı tarafın bildirdiği adreste bildirdiği ... ile yaptığı görüşmede, davacı firmanın 2018-2019 ticari defterlerinin e-defter olduğu, ...'nın ilgili defterlere ulaşılması için mali mührün kendisine tanımlı olmadığından defterlerini ibraz edemediğini bildirdiği bu nedenle de inceleme yapılamadığını bildirdiği görülmüş, davacı vekiline davcı firmanın 2018-2019 -2020 yılı ticari defter, belge ve kayıtlarını ibraz etmek üzere kendisine 2 ay kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafından defter ve belgeler ibraz edilmemiştir. Yapılan yargılama sonunda takibe konu çek ve senet borcu nedeniyle davacı tarafın toplamda 99.990,00 TL ödeme yaptığı, alınan bilirkişi raporlarına göre haricen ödemeler düşüldükten sonra dava tarihi itibariyle davacının davalıya halen 467.712,01 TL borcunun olduğu, davacı tarafın borcunun kalmadığına ilişkin iddiasını ispatla yükümlü olduğu, ancak yazılı deliller ile iddiasını ispat edebileceği, ticari kayıtlara delil olarak dayandığı, verilen kesin süre içerisinde ticari kayıtlarını ibraz edemediği, bu durumda iddiasını ispatlayamadığını, halen borcunun bulunduğu anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1- Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 269,85-TL harcın 683,40-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 413,55-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT hükümlerine göre hesaplanan 62.024,40 - TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-HMK madde 333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından ödenen 1.320,00 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
8-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2023
Katip ...
✍e-imzalı
Hakim ...
✍e-imzalı