.....
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/875
KARAR NO: 2023/59
HAKİM: .....
KATİP:.....
DAVACI: .....
VEKİLLERİ: Av......
Av.....
DAVALI: .....
VEKİLİ: Av......
İHBAR OLUNANLAR: .....
DAVA: İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/09/2019
KARAR TARİHİ: 17/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu emtiaların ... Mobilya Orman Ürünleri İnşaat Dekorasyon Taşımacılık Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'ne ait domates yükü olduğunu, yükün Antalya/Kepez Limanından Mersin Limanına kara nakliyesi ve devamında Arabistan/Cidde ( Jeddah ) Limanına deniz yolu ile nakliyesi ve Taşıma İşleri Komisyoncusu konumunda bulunan vekil sıfatı ile temsil ettikleri ... ... Lojistik Limited Şirketi nezdinde gerçekleştiğini, taşıma konusu emtiaların 09/09/2018 tarihinde ... numaralı konşimento ile Mersin Limanından ''YM ...'' isimli gemiye yüklenerek varış Limanı olan Arabistan/Cidde ( Jeddah ) Limanına doğru hareket ettiğini, taşınan emtiaların davalı şirket yetkilileri talimatları doğrultusunda frigorifik konteynerler aracılığı ile gerçekleştirilerek navluna dail olan Kepez-Mersin Limanı iç nakliye, Mersin Liman masrafı ve Deniz Navlununun davalı şirket tarafından karşılanarak müvekkili şirkete ödemesinin yapıldığını, dava şirketin bilgisi dahilinde Reefer ( Frigirifik) Konteyner yüklemelerinde ardiye serbest süresi bulunmadığından konteynerin limana girmesinden geminin limandan ayrılışına kadar olan sürede ardiye oluştuğunu ve ardiye ücretinin konteyner başına günlük 80 Amerilan Doları olarak talep edildiğini, davalı tarafından bu şartların kabul edilerek taşıma işinin gerçekleştirildiğini, davalı şirketin ardiye ücretini ödeyeceğini bildirdiğini, bunun üzerine uyuşmazlık konusu olan 12/09/2018 tarihinde 209302 numaralı ( Harici Belge No: 209301) 690,00 Euro tutarlı ardiye bedelini havi faturanın tanzim edilerek davalı şirkete gönderildiğini, ancak davalı şirket tarafından defalarca talep edilmiş olmasına rağmen fatura bedelinin ödenmediğini, bunun üzerine davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine Bursa 13. İcra Müdürlüğünün 2019/... Esas sayılı icra dosyasına ilamsız icra takibi başlatıldğını, davalının takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, bu nedenle itirazın iptali ile %20 oranından az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin 09/10/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle ; müvekkili şirket ile davacı şirket, müvekkili şirkete ait İx40RF taze domates yükünün Kepez/Antalya Limanından Mersin Limanına kara nakliyesi; akabinde ise Cidde (Jeddah)/Arabistan Limanma deniz nakliyesinin yapılması ile müvekkili şirketin yüklerin taşınmasını istediği gemiye Tezervasyon yapılması ve sair hususlar konusunda davacı şirket ile anlaştıklarını, davacı şirket, işbu taşıma işinde “broker" sıfatını haiz olduğunu, davacı şirketin buradaki yükümlülüğü müvekkili şirketin talep ettiği gemiye rezervasyon yaparak taşıma işinin yapılmasını sağlamak ve bunlarla ilişik diğer işleri gerçekleştirme olduğunu, işbu anlaşmanın öncesinde, davacı tarafın dilekçe ekinde mahkemenize sunduğu belgelerden de anlaşılacağı üzere müvekkili şirket 27.08.2018 tarihli talebiyle yükünün en hızlı şekilde taşınması için “mücbir sebep" nedeniyle Mersin Limanına uğramayacak olan gemiye *mücbir sebep gerçekleşmeden önce" Tezervasyon yapılması ve taşıma işi ile ilişik diğer işlerin yapılması için davacı şirkete başvurduğunu, rezervasyon yapılması iştenilen mevzubahis gemiye yüklerin taşınması için anlaşılan şartlar dahilinde 29.08.2018 tarihinde ardiyesiz giriş yapılacağını, bu | gemi limana uğrayıp her şey, plan dahilinde gelişmesi halinde yükler ardiyesiz olarak taşmacağını, Mücbir sebeple limana uğramayan geminin detayları ise davacı şirketin 31.08.2018 tarihli yazısında mevcut olduğunu, müvekkili şirket, ticarete konu yüklerin temininden gönderilen tarafla olan anlaşmasına kadar bütçe dahil her bir adımını sonradan mücbir sebep ile iptal olan" gemiye göre planladığını, yani zamanlama bu gemiye göre gerçekleştirilmiş ve yükler ardiye oluşmayacak şekilde işbu timing çerçevesinde hazırlandığını, bu doğrultuda broker olan davacı şirketten taşımıa işine teklif dahi alındığını, bu minvalde müvekkili şirket davacı — şirketin bahsi geçen gemiye rezervasyon gerçekleştireceği hususunda mutabık kalarak davacı şirket ile taşıına hususunda anlaştıklarını, bu anlaşmadan sonra davaci şirket, müvekkili şirketin rezervasyon yapılmasını istediği geminin "mücbir sebep” nedeniyle Mersin Limanına uğramayacağını; bu nedenle de ilgili gemiye rezervasyon işler gcrçekleştiremediklerini; ancak "YM ... 013" isimli gemiye rezervasyon yaptıkları bilgisini verdiklerini, zamanlamasını mül sebep nedeniyle ardiyesiz olarak İimana uğramayan gemiye göre gerçekleştirici müvekkili, yükün bu gemi ile taşınması ve öncesindeki iç nakliye hizmeti için davacı şirket ile anlaştıklarını, bu hususta anlaşma ve bütçe dahil tüm planlama gegekleşririldiğı'nden aksi durumda ortaya çıkacak olan hususlarda sorumluluğun davacı şirkete ait olduğunun kabulü gerektiğini, konşimento da dahil hiçbir belgede bu hususlarda sorumluluğun müvekkili şirkete ait olduğuna dair veya herhangi bir aksine hüküm de bulunmadığını, ardiye Üçreti davacı girkete ait olup müvekkiline bu hususta hiçbir sorumluluk yükletilemeyeceğini, mücbir sebep şeklinde adlandırılan sebep çerçevesinde limana uğramayan gemi sebebiyle ortaya çıkan ardiye ücreti nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğunun kabulü mümkün olmadığını, müvekkili şirketin işbu faturayı kabul etmediğini, ticari defterlerine kaydetmediğini, buna karşın davacı şirket ardiye bedeli için Bursa 13. İcra Müd. 2019/... E. Sayılı dosyasıyla müvekkili şirketaleyhine icra takibine girişildiğini, itiraz karşısında takip durduğunu. davacı tarafça huzurdaki dava açtığını, davacı şirketin yazışmalardan yola çıkarak borç - ikrarı yönündeki - iddiasını kabul etmediklerini, ardiye ücretini | kabyl anlamına gelmemekle birlikte ekte sunulu işe giriş bildirgesinden de görüleceği üzere çalışan ... ... Şirkette sekreter olarak çalıştığını, müvekkili şirket yetkilisinin yazılı onayını almaksızın hiçbir şekilde müvekkili şirket adına işlem yapabilme veya borcu kabul edebilme yetkisi bulunmadığını, müvekkili şirket, yük taşıma işine istinaden davaci şirketin gerçekleştireceği hizmete ilişkin ibraz ettiği navlun, lokal ve nakliye masraflarım içeren faturayı ödediğini, davacı şirketin hak ettiği tutarın tamamı ödendiğini, davacının yükü soğuk hava şartlarından taşınmamasından kaynaklı müvekkilinin zarara uğradığını, yukarıda açıklanan nedenlerle; davanın reddi ile; Davacının haksız ve kötüniyetli olarak başlatmış olduğu Bursa 13. İcra Müd. 2019/... E. Sayılı icra takibinin iptaline, Haksız ve kötüniyetli olan alacaklı davacı aleyhine takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Deliller;
Mersin Liman Başkanlığı'na, Mersin Liman Çıkış Gümrük Müdürlüğü'ne, ... Bankası Nilüfer Şube Müdürlüğü'ne, Bursa SGK İl Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği cevabi yazının dosya arasında olduğu anlaşılmaktadır.
Deniz Ulaştırma ve ve İşletme Mühendisi ... ....., Bağımsız Denetçi-SMMM ... ..... ve Gemi İnşaatı Mühendisi ..... ..... ..... Müşterek Bilirkişi Raporunun Sonuç Kısmı: "Deniz Taşımacılığı yönünden:- YM ... gemisinin 29.08.2018 tarihinde Mersin lmanına uğrayamaması durumunun “mücbir sebep” olarak nitelendirilebileceğimiz dava dosyasında bir belge ya da kanıt bulunmadığından durumun mücbir sebep olup olmadığı yorumu yapılamamaktadır.2- Borca konu olan ardiye ücretinin oluşmasında ... gemisinin limana uğrayamaması ve sonrasındaki davacının yaptığı planlama hatalarının neden olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla oluşan borcun davalıya fatura edilmesi ticaretin doğal akışına aykırı olacaktır.3- Könteyner içindeki domates emtiasının bozulduğuna dair davalı tarafın iddiaları konuyla ilgili zamanında davacıya ihbar edilmemesi ve ekspertiz raporu tutulmaması nedeniyle ürünün bozulmuş olduğunu kanıtlar nitelik taşımamaktadır.Takibe konu alacağın tespiti yönünden;1- Esas takdir Sayın mahkemeye ait olmak Üzere; davacı tarafından 07/05/2019- tarihinde başlatılar ilamsiz takipte, 690,00 EUR Fiili Ödeme Tarihli Asıl Alacak yönünden davalı tarafın borçlu sorumlu tutulamayacağının kabul edileceği,2- Asıl alacağın kabulü halinde faiz talebine ilişkin; Fuiz hesabı başlangicı alacağa konu fatura 12.09.2018 tarihinin alındığı, tespilimize göre ihtamame tebliğ şerhi tarihinden 3 gün sonrası osas alınarak yapılacak hesaplamaya göre faiz talep edilebileceği" şeklindedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Dava, ödenmeyen ardiye ücretinin tahsili talebine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Dava dilekçesinde özetle; taşımaya konu emtiaların ... Mobilya Orman Ürünleri İnşaat Dekorasyon Taşımacılık Tekstil İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait domates yükü olduğu, yükün Antalya/Kepez Limanından Mersin Limanına kara nakliyesi ve devamında Arabistan/Cidde ( Jeddah ) Limanına deniz yolu ile nakliyesi ve Taşıma İşleri Komisyoncusu konumunda bulunan vekil sıfatı ile temsil edilen ... ... Lojistik Limited Şirketi nezdinde gerçekleştiği, taşıma konusu emtiaların 09/09/2018 tarihinde ... numaralı konşimento ile Mersin Limanından ''YM ...'' isimli gemiye yüklenerek varış Limanı olan Arabistan/Cidde ( Jeddah ) Limanına doğru hareket ettiği, taşınan emtiaların davalı şirket yetkilileri talimatları doğrultusunda frigorifik konteynerler aracılığı ile gerçekleştirilerek navluna dail olan Kepez-Mersin Limanı iç nakliye, Mersin Liman masrafı ve Deniz Navlununun davalı şirket tarafından karşılanarak davacı şirkete ödemesinin yapıldığı, davalı şirketin bilgisi dahilinde Reefer ( Frigirifik) Konteyner yüklemelerinde ardiye serbest süresi bulunmadığından konteynerin limana girmesinden geminin limandan ayrılışına kadar olan sürede ardiye oluştuğu ve ardiye ücretinin konteyner başına günlük 80 Amerilan Doları olduğu, davalı şirketin ardiye ücretini ödeyeceğini beyan etmesine karşın bu ödemeyi yapmadığı ve başlatılan takibe de itiraz ettiği vakıalarından hareketle itirazın iptali talebinde bulunulmuştur.
Cevap dilekçesinde özetle; ardiye ücretinin oluşmasında davacının kusurlu olduğu savunması ile davanın reddi talep edilmiştir.
Dava dilekçesinin ekinde konşimento, yazışmalar, ardiye ücretine ilişkin belge ve bir kısım belge delilleri aynı şekilde cevap dilekçesinin ekinde de bir kısım yazışmalar ve belgeler sunulmuştur.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık ardiye ücretinden taraflardan hangisinin sorumlu olduğu noktasında toplanmaktadır.
Mahkememizce dosya kapsamında sunulan belgeler ışığında aldırılan kök raporun ayrıntılı ve denetime elverişli olmaması ve rapora itirazlar dikkate alınarak; mahkememizce 3 kişilik heyetten rapor alınmıştır. Bilirkişi kurulu kök raporunda özetle; davalının ardiye ücretinden sorumlu olmadığı belirtilmiş, rapora itirazlar üzerine ek rapor aldırılmıştır. Bilirkişi ek raporunda ise özetle; yazışmalardan anlaşıldığı kadarıyla davacı tarafından YM ... gemisinin kaçırıldığına dair yazılan mailde “İlk gemiyi talimat zamanlaması nedeniyle kaçırmış bulunuyoruz.” şeklinde açıklama yapıldığı, bu açıklamadan yola çıkarak planlamada hata yapıldığının ve bundan kaynaklı olarak da Ardiye Ücretinin oluştuğu, Ardiye ücretinin Soğutuculu (reefer) konteynerlerde oluşan bir masraf olması sebebiyle talep edilebilecek bir gider olduğu, TTK m.1150'de taşıyanın taşıtanın iznini almadan eşyayı başka gemiye yükleyemeyeceğinin belirtildiği, tarafların arasındaki sürekli bir mail trafiğinin olduğu, gemi değişimlerinin ve gecikmelerin davalıya iletildiği, davacı şirketin YM ... gemisinin Mersin limanına uğrak yapamayacağını davalı şirkete bildirdiği ve ileri tarihli planlamalar yapılması yönünde davalı ile iletişime geçtiği, ardiye ücretinin soğutuculu konteynerlerin liman elektriğine bağlandığı için oluşan bir ücret olduğu ve Liman idaresinin bu ücreti konteyner firmasına rucü ettiği, konteyner firmasının da bu ücreti forwarder firmaya ya da yük sahibine rucü ettiği, oluşan bu ücretin davacı firmanın planlama hatası mı yoksa doğal olarak yük sahibi olan davalı firmaya mı rucü etmesi gerektiğinin saptanması gerektiği belirtilmiştir.
Öncelikle ifade edilmesi gereken husus davacı şirket forwarder konumundadır, başka bir deyişle doğrudan taşıyan değil taşıma işini organize edendir. Dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; davalı firma yetkilisi ... ...'ın ardiye ücretinin ödenmesine dair maillerde ödemelerin yapılacağı yönünde beyanları olmasına karşın ödemenin davacıya yapılmadığı görülmektedir.
Ardiye ücreti, forwarder firmanın yani bu davada davacının katlanması gereken bir ücret değildir. Ardiye ücreti gönderen ile alıcı arasındaki anlaşmaya bağlı olarak iki taraftan birisinin katlanması gereken bir ücrettir. Forwarder yani davacı malın taşınmasında aracılık yapan bir firmadır. Aslında taşıma işini organize eden taraftır.
Dosya kapsamındaki maillerde, davacı birçok kez davalıya oluşacak ardiye ücretine ve
tarifesine dair uyarılarda bulunmuş, ancak davalı bu ücrete dair bir itiraz sunmamıştır. Ardiye ücretinin forwarderin sorumluluğunda olması için firmanın ticaretin bir noktasında kasıtlı hatasının olması gerekmektedir. Dosya kapsamındaki belgelerden konteynerin yüklenmesinin planlandığı konteynerin Mersin limanına uğrak yapmadığı, bu noktada forwarder firmanın durumu davalıya bildirdiği ve sonraki gemiyi organize ettiği, davacının ardiye ücretinin oluşmasında bir kastı ya da ihmalinin olmadığı ve bu nedenlerle; ardiye ücreti olarak fatura edilen bu ücretin gönderenin katlanması gereken bir ücret olduğu kanaatine varılmakla; aşağıdaki şekilde davanın kabulüne ve alacak belirlenebilir ve likit olduğundan icra inkar tazminatına karar vermek gerekmiştir. İcra inkar tazminatına karar verilirken her ne kadar kısa kararda 690,00 Euro ibaresi geçmiş ise de yabancı para üzerinden tazminata hükmedilemeyeceğinden 690,00 Euro'nun dava tarihindeki değeri üzerinden tazminata hükmedildiğine ilişkin bu hususun bir yazım hatası olduğu dikkate alınarak, hükmün altına tashih şerhi işlenmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; Bursa 13. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyasında davalının yaptığı İtirazın Kısmen İptaline ve davalı hakkında yürütülen icra takibinin, 690,00 Euro asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı işletilmek üzere devamına, takip öncesi işlemiş faiz yönünden itirazın iptali talebinin reddine,
2-Bursa 13. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyasındaki asıl alacak miktarı olan 690,00 Euro'nun %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
3-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 297,41 TL karar ve ilam harcından 76,62 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 220,79 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 76,62 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 44,40 TL başvurma harcı, 4.500,00 TL bilirkişi ücreti, 379,50 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 4.923,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 4.778,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 37,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesaplanan 1,09 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 4.353,90 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT m.13 hükümlerine göre hesaplanan 132,44 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Kanunun 18/A maddesinin 12 ve 13. fıkralarına göre; suç üstü ödeneğinden zorunlu arabulucuya ödenen ücretin davalıdan alınarak, hazineye irat kaydına, İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2019/12187 sayılı dosyasına müzekkere yazılarak zorunlu arabulucuya ödenen sarf kararının istenmesine,
10-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
11-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliği ile tebliğ giderinin eksik olması halinde giderin talepte bulunandan alınmasına,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 17/01/2023
Katip ..... Hakim .....
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Hukuk Muhakemeleri Kanununun 304. Maddesinin 1. Fıkrası gereğince; hükmün 2. Fıkrasında sehven yazım eksikliği olduğu anlaşılmakla infazda tereddüt oluşmaması adına, hükmün 2. Fıkrasının aynen,
"2-Bursa 13. İcra Dairesinin 2019/... Esas sayılı icra dosyasındaki asıl alacak miktarı olan 690,00 Euro'nun dava tarihindeki değeri olan 4.353,90 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının, itiraz haksız olduğundan davalıdan alınarak, davacıya verilmesine," şeklinde düzeltilmesine,
Katip ..... Hakim .....
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır