TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/118 Esas
KARAR NO: 2021/522
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI :... - ...
VEKİLİ:Av. ...
DAVALILAR :1- ......
2- ...
...
3- ...
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/04/2015
KARAR TARİHİ: 26/05/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili asıl davada, 30.04.2015 keşide tarihli, 20.000 TL bedelli çekin imzalanarak, aralarındaki ticari ilişki gereğince davalı ... Teks. Ltd.’ne verildiğini, ancak anlaşmazlık nedeni ile ticari alışverişin gerçekleşmediğini, çekin iade edilmediğini, sonradan çekte davalı lehtar ... Teks. Ltd.’nin isminin karalandığını, yerine davalı ...’nin isminin yazılarak paraf atıldığını öğrendiğini, çekin ön yüzündeki parafın davacı tarafından yapılmadığını, müvekkilinin ... Teks. Ltd.’ne ve ...’e borcu bulunmadığını ileri sürerek, çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini, kötüniyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili birleşen davada, 30.06.2015 keşide tarihli, 38.600 TL bedelli çekin imzalanarak, aralarındaki ticari ilişki gereğince davalı ... Teks. Ltd.’ne verildiğini, ancak anlaşmazlık nedeni ile ticari alışverişin gerçekleşmediğini, çekin iade edilmediğini, sonradan çekte davalı lehtar ... Teks. Ltd.’nin isminin karalandığını, yerine davalı ...’nin isminin yazılarak paraf atıldığını öğrendiğini, çekin ön yüzündeki parafın davacı tarafından yapılmadığını ileri sürerek, çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini, kötüniyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Teks. Ltd. vekili, ileri sürülen iddiaların gerçek dışı olduğunu, davacı tarafı tanımadıklarını, dava konusu çekin ciro yoluyla ... Teks. Paz. Ltd.’den alındığını, iyiniyetli hamil olduklarını, şahsi def'inin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, çek metni üzerindeki değişikliğin kimin tarafından yapıldığını bilmediklerini belirterek, asıl davanın reddini, tazminatın tahsilini istemiş, birleşen davada ise çekte keşideci, lehtar veya ciranta olmadıklarını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
Davalı ..., lehtarın davacı tarafından değiştirilip paraf edildiğini, çekin borç sebebiyle düzenlendiğini, çeki kendisinin diğer cirantaya verdiğini belirtmiştir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:
Derdest dava kambiyo senedinden kaynaklanan ve takipten önce açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafın temel iddiası dava konusu kambiyo senedinin gerçek bir borcu göstermediği yolundadır.
Somut olayda Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5 Hukuk Dairesi 12/02/2020 tarih 2019/... esas 2020/... karar sayılı kaldırma kararında birleşen davada davalı ... Tekstil Ltd. Şti yönünden verilen husumetten red kararının yerinde olmadığını, davalı ... Teks. Ltd. vekilinin 40.000 TL bedelli çek için Bursa 12. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyasında takip yaptıklarını ve çek aslının icra müdürlüğü kasasında bulunduğunu belirttiğini, UYAP üzerinden yapılan incelemede, Bursa 12. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyasında alacaklının davalı ... Teks. Ltd. olduğunun, borçlular içinde davacının da bulunduğunun anlaşıldığını, bu durumda çek hamili sıfatıyla davalı ... Teks. Ltd.'ne husumet yöneltilebileceğini ifade ederek mahkememiz kararını bu yönüyle kaldırmış, asıl ve birleşen davada davacı vekilinin, asıl davaya yönelik tüm, birleşen davaya yönelik sair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermiştir. Ancak söz konusu Bursa 12. İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı dosyasında alacaklı ... Tekstil Ltd. Şti değil, ... Tekstil Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti.dir.... Teks Pazarlama San Tic Ltd Şti ile davalı ... Teks San ve Tic Ltd Şti'nin ticaret sicil kayıtları itibariyle kurucu ve yetkili temsilcileri farklı, ayrı tüzel kişilikleri olduğuna göre bu hususta istinaf incelemesinde hataya düşüldüğü kanaatine varılmıştır. Ayrıca çek üzerinde ... Tekstil Ltd. Şti nin de herhangi bir cirosu bulunmamaktadır, keşideci veya lehtar da değildir. Öte yandan davacı HMK 124.maddesi kapsamında da davayı net bir şekilde ... Tekstil Pazarlama San. Tic. Ltd. Şti ne de yöneltmemiştir. Bu nedenle anılan davalı yönünden yine husumetten ret kararı vermek gerekmiştir. Sair konulardaki mahkememiz kanaatinde de bir değişiklik olmamıştır. Şöyle ki;
Eldeki dava yalnızca çekin cirantası durumundaki şirket tarafından açılmışsa da eldeki dava ile birleşen ve Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/... esas sayılı dosyasında açılan menfi tespit davasında davacının ... olduğu, davalıların ... ile ... Teks San ve Tic Ltd Şti olduğu, dava dosyaları arasında tarafları ve konuları bakımından hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, davanın aynı hukuki ilişkiden kaynaklandığı ve dava dosyalarının birlikte görülmesinde usül ekonomisi yönünden de yarar görülmekle HMK.'nun 166 maddesi uyarınca yargılama safhası daha ileri aşamada bulunan Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/822 esas sayılı sayılı dava dosyası ile bu davanın birleştirilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davacı ...'ın mahkememizce sağ ve sol el ile ayakta ve oturarak yazı ve imza örnekleri alınmış, mahkememizce tüm belgeler toplandıktan sonra İstanbul Jandarma Kriminal Labaratuvar amirliğinden rapor alınmış, dava konusu çeklerin ön yüzleri üzerinde bulunan "BL' İNG-..." yazıları ile ...'ın mevcut mukayese el yazıları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırılmasında yazıların genel şekli ve işleklik derecesi, ortak harflerin tersimi, bazı harf karakterlerindeki noktalama itiyadi , yuvarlak harf ve rakamların başlangıç ve bitim noktası, kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup "BL' İNG-..." yazılarının ... eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığını, dava konusu çeklerin ön yüzleri üzerinde bulunan "BL' İNG-..." yazılarının sağ alt tarafında atılı bulunan imzalar ile ...'ın mevcut imzaları arasında yapılan inceleme ve karşılaştırılmasında imzaların kalem baskısı ve çizgi kalitesi, B harfinin tersimi, imzalar içerisindeki buklesel el hareketlerinin yapılışı, imzalar içerisindeki dairesel dönüş hareketlerinin yapılışı, kaligrafik ve karakteristik özellikler yönünden farklılıklar görülmüş olup "BL' İNG-..." yazılarının sağ alt tarafında atılı bulunan imzaların ... eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Dava konusu edilen çeklerden 38.600.-TL bedelli çekte davalı şirketin herhangi bir cirosunun bulunmadığı, keşideci ya da lehdar da olmadığı, bu itibarla bu çek yönünden davalı ... Teks San ve Tic Ltd Şti'ne husumetin yöneltilemeyeceği, 20.000.-TL bedelli çek yönünden ise davalı şirketin sadece ciranta olarak imzasının bulunduğu, bedelsizlik iddiası ile senette tahrifata dair iddianın şahsi bir defii olduğu, bu iddiaların iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki cirantalara karşı ileri sürülemeyeceği, cirantaların iyiniyetli olmadıklarının da ispatının davacı taraf üzerinde olduğu, bu hususun ispatlanamadığı gibi çeklerde lehdar konumunda olan ... Teks Pazarlama San Tic Ltd Şti ile davalı ... Teks San ve Tic Ltd Şti'nin ticaret sicil kayıtları itibariyle kurucu ve yetkili temsilcilerininin de farklı olduğu, davalılardan ... yönünden çeklerdeki tahrifat dikkate alındığında ve çeklerdeki lehdar hanesinin üzeri çizilerek yapılan değişiklik borçluca paraf edilmediğinden borçlu yönünden bağlayıcı olmayacağından davanın kabulüne, diğer davalılar ...ile ... yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Ana dava yönünden;
a) Davalılardan ... yönünden davanın KABULÜ ile ... . .. A.Ş Yeşilyayla şubesine ait 30/04/2015 keşide tarihli 20.000.-TL bedelli ... nolu çek ile ilgili davacının davalı ...'ye karşı borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
b) Davalılardan ...ve ... yönünden davanın REDDİNE,
Birleşen Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/.... esas sayılı dava dosyası yönünden;
a) Davalılardan ... yönünden davanın KABULÜ ile .. .. ..ı A.Ş Yeşilyayla şubesine ait 30/06/2015 keşide tarihli 38.600.-TL bedelli ... nolu çek ile ilgili davacının davalı ... .. karşı borçlu bulunmadığının TESPİTİNE,
B) Davalılardan ... Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti yönünden davanın husumetten REDDİNE,
Yasal şartları oluşmadığından tazminat talepleri yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
Alınması gereken 4.002,96-TL harca birleşen dava dosyası ile beraber peşin yatırılan 1.000,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.002,21-TL harcın davalılardan ...'den alınarak hazineye irat kaydına,
Davacı vekili lehine takdir olunan 8.418,00-TL ücret-i vekaletin davalılardan ...'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan ve birleşen dava dosyasındaki giderler ile asıl dava ve birleşen davada yatırılan peşin harçlar da dahil edilerek hesaplanan 1.968,85-TL yargılama giderinin davalılardan ...'den alınarak davacıya ödenmesine,
Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/05/2021
Katip ...
¸E-imzalıdır.
Hakim ...
¸E-imzalıdır.