TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2020/119
KARAR NO: 2021/685
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ... -
Av. ....
DAVALI : ... - ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ... ..
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 25/05/2017
KARAR TARİHİ: 30/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil işyerinde alt işveren olarak hizmet vermekte olan ... Temizlik Metal Kap. İlaç Gıda Taş. Ltd. Şti'nin davalı ... AŞ'nin "3589....29-4" sayılı poliçesi ile "işveren sorumluluk sigortası" bulunduğunu, dava dışı ... Temizlik Metal Kapl. İlaç Gıda Taş. Ltd. Şti.'nin sigortalı çaışanı Yalçın Saraç'ın 02/07/2010 tarihinde müvekkili şirkette çalışırken iş kazası geçirdiğini, iş kazasının davalı ... şirketine ihbar edildiğini, kazazedenin müvekkili ve işvereni ... Temizlik Ltd. Şti aleyhine İş Mahkemesinde maddi tazminat davası açtığını, dava sonucunda davalılar aleyhine müştereken ve müteselsilen 87.705,00 TL tazminata hükmedildiğini, kazazedenin tazminatın tahsili için Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2016/... Esas sayılı icra takibi başlattığını ve müvekkilinin dosyaya 163.000,00 TL ödeme yaptığını, yerel mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda kazazedenin çalışmış olduğu iş yerinin %60 oranında, müvekkilinin %30 oranında, kazazedenin ise %10 oranında kusurlu olduğuna ilişkin rapor düzenlendiğini, bu nedenle sigorta şirketinin sigortalısının sorumlu olduğu miktar oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile sorumlu olduğunu, bu durumun sigorta şirketine yazı ile bildirilmesine rağmen taleplerinin hatalı olduğunun ileri sürüldüğünü, bu nedenlerle fazlaya ait hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 30.000,00 TL'nin davalı ... şirketinden tahsiline kadar verilmesini talep etmektedir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davalı taraf vekili ise, dava dışı ... Temizlik'in müvekkili şirket nezdinde 3589....29-4 poliçe numaralı 13/07/2010-13/07/2011 vadeli İşveren Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, poliçenin yalnızca akit taraflar arasında hüküm ihtiva edeceğinin kabul edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket nezdindeki poliçede sigortalının ... Temizlik olduğunu, dolayısıyla akit taraflardan biri olmayan Necati Durak Metal tarafından poliçeye dayanarak herhangi bir hak iddiasında bulunulması ve de müvekkili şirket aleyhine dava ikame edilmiş olmasının hatalı olduğunu, bu nedenle öncelikle pasif husumet itirazında bulunduklarını, esas yönden ise; davacının kazadan dolayı şirkete daha önce başvurduğunu, talebin haklı olarak reddedildiğini, Bursa 7. İş . rapor düzenlendiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmektedir.
Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe; Dava, işveren mali sorumluluk poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkememizce verilen pasif husumet ehliyeti yokluğuna dair red kararı istinaf incelemesi neticesinde TTK’nın 1478. maddesine göre, zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla, doğrudan sigortacıdan isteyebileceği; somut olayda, dava dışı ... Tem. Metal Kap. İlaçlama Gıda Taş. Ltd. ile davalı arasında işveren sorumluluk poliçesi tanzim edildiği, anılan firma işçisinin 02.07.2000 tarihinde iş kazası geçirdiği, işçi tarafından davacı ve dava dışı ... Ltd. aleyhine iş kazasından kaynaklı tazminat davası açıldığı, bilirkişi raporunda davacının %60, ... Ltd.’nin ise %30 kusurlu bulunduğu, iş mahkemesince davacı ile ... Ltd’nin müşterek ve müteselsil sorumlu kabul edildiği, icra takip dosyası alacağına karşılık davacının 163.000 TL ödeme yaptığı, işbu davada dava dışı ... Ltd.’nin sorumlu olduğu miktar yönünden sigorta şirketinden talepte bulunulduğu, sorumluluk sigortalarında zarar gören veya halefinin doğrudan sigorta şirketine karşı dava açabileceği, davacının icra dosyasına, dava dışı ... Ltd’nin sorumlu olduğu miktarı da dahil ederek zarar görene ödeme yapması ile birlikte halef olacağı gerekçesiyle kaldırılmıştır.
İşveren mali sorumluluk sigortası bir işyerinde meydana gelen kazalar sonucunda işçilerin sağlığının bozulması veya yaşamlarını yitirmeleri sonucunda işçiler veya işçilerin bakmakla yükümlü olduğu kişilere karşı yasal sorumluluklarını yerine getiren sigorta çeşididir. Bu sigortanın konusu işverenin bu sorumluluklarını güvence altına almakta olup Sosyal Sigortalar Kanunu kapsamı ile güvence altına alınan zararlar dışında oluşan zararların giderilmesi amaçlanmıştır. Bazı hallerde, iş kazasına uğrayan veya meslek hastalığına tutulan işçilerin uğradığı zararların tamamı SGK'nca karşılanamamaktadır. Bu durumda, işçilerin işverenlerin sorumluluğu içinde kalan bu nevi zararların tazmini sorumluluğu özel işveren sorumluluk sigortaları ile güvence altına alınabilmektedir. Bunun dışında, işçilerin iş kazası ve meslek hastalıklarından kaynaklanan zararlarının SGK'nca karşılanmasını müteakip bu kurumun işverene rücu etmesi mümkün olan hallerde, yine özel işveren sorumluluk sigortası ile işyerinin ödemesi gereken tazminat miktarı karşılanmaktadır. Dolayısıyla işveren sorumluluk sigortası hem işçinin, hem de işverenin zararlarını karşılama gibi iki fonksiyonu mevcuttur.
İşveren sorumluluk sigortası poliçesi genel şartları da bu sigortanın kapsamını, işyerinde meydana gelebilecek iş kazaları sonucunda işverene terettüp edecek hukuki sorumluluk nedeniyle işverene bir hizmet akdiyle bağlı ve Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi işçiler veya bunların hak sahipleri tarafından işverenden talep edilecek SGK'nın sağladığı yardımların üstündeki ve dolaylı ikame edilecek rücu davaları sonucunda ödenecek tazminat miktarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin eder, şeklinde saptanmıştır. Bu husus, TTK.nun 1484.maddesi son fıkrasında, "Zarar, sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılandığı ölçüde sigortacının sorumluluğu sona erer." biçiminde hükme bağlanmıştır.
İşveren sorumluluk sigortasında da diğer zarar sigortalarında olduğu gibi asıl amaç, işçinin veya onun hak sahiplerinin uğradıkları gerçek zararlarının karşılanmasıdır.
İşveren sorumluluk sigortası genel şartlarında zamanaşımını düzenleyen 15.maddesinde; sigorta sözleşmesinden doğan bütün taleplerin 10 yılda zamanaşımına uğrayacağı belirtildiğinden ve somut olayda bu süre aşılmadığından talepler zamanaşımına uğramamıştır.
Davacı tarafından iş mahkemesi kararı doğrultusunda 163.000,00 TL nin Bursa 10. İcra Müdürlüğünün 2016/... sayılı dosyasına ödendiği ve davalı ... şirketinin ihbar edilen olduğu anlaşılmaktadır.
Yine iş mahkemesi kararından bilirkişi raporunda davacının %60, ... Ltd. Şti 'nin ise %30 kusurlu bulunduğu tespit edilmiştir. Davacının talebinin ... Ltd. Şti nin sorumluluğu çerçevesinde rücu söz konusu olacaktır. Buna göre; 163.000,00 TL'nin %30'una tekabül eden 65.200,00 TL ... Ltd. Şti. Nin sorumluluğudur. Ancak davalı ... şirketi ödenecek tazminat miktarını, poliçede yazılı meblağlara kadar temin edeceğinden ve sigorta poliçesinde sigorta teminat limiti olarak şahıs başına bedeni 30.000,00 TL belirlendiğinden bu miktarla sınırlı olarak rücu talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı ... manevi tazminat taleplerine denk gelecek şekilde Ex Gratia (Lütuf Ödemesi) yapıldığını ve bu ödemenin de teminat limitinden düşülmesi gerektiğini ifade etmiş ise de; lütuf ödemesi olarak yapılan manevi tazminat ödemesinin istenen maddi tazminattan mahsubunun söz konusu olamayacağına kanaat getirilmiştir. Şöyle ki; Ex Gratia yani lütuf ödemesi, sigorta şirketlerinin sigortalıları için teminat kapsamına girmeyen ya da teminat kapsamında olup olmadığı tartışmalı olan hasarlarda yaptığı ödemelerdir. Teminat dışında kalan sebeplere dayalı ödeme yapan, bir başka deyişle lütuf ödemesi gerçekleştiren sigorta şirketleri rücu hakkını kaybeder. Sigorta şirketinin, teminat harici rizikolar neticesinde meydana gelen zararı tazmin etmesi durumu poliçe kapsamında bir ödeme olarak kabul edilmemekte, dolayısıyla sigorta şirketinin halefiyete bağlı üçüncü kişilere rücu davası açma hakkının ilk koşulu olan "poliçe kapsamında ödeme yapma" durumu gerçekleşmediğinden, halefiyete bağlı olarak üçüncü kişilere karşı talepte bulunma hakkı da ortadan kalkmaktadır. Dosya kapsamında da davalı ... şirketi tarafından belirtildiği üzere lütuf ödemesi manevi tazminata karşılık yapıldığı açıkça belirtilmiştir. Dava konusu ise maddi zarara ilişkin olup bu nedenle lütuf ödemesinde bulunan sigortacının bunun mahsubunu talep etme imkanı söz konusu değildir.
Davalı ... şirketinin davacının müracaatını reddettiği tarihi, temerrüt tarihi olarak esas almak gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ve nedenlerle;
1- Davanın kısmen KABULÜ ile, sigorta teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla, 30.000 TL'nin 25/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Fazlaya ilişkin talebin sigorta teminat limitinin üzerinde olması nedeniyle reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 2.049,30-TL harçtan başlangıçta alınan 512,33-TL peşin harç ve 601,12-TL ıslah harcı toplamı 1.113,45-TL'den mahsubu ile bakiye 935,85-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafça yapılan 512,33-TL peşin harç, 601,12-TL ıslah harcı, 31,40-TL başvurma harcı ve 812,90-TL yargılama gideri ve 134,00 TL istinaf masrafı olmak üzere toplam 2.091,70-TL'nin davanın kabul ret oranına göre 962,18 -TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 5.280,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7- Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile Bursa Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf Yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.30/06/2021
Katip ...
✍ e-imzalıdır.
Hakim ...
✍ e-imzalıdır.